Καύσωνας: Τα μέτρα που ζητά η ΓΣΕΕ για την προστασία των εργαζομένων

• Η ΓΣΕΕ ζητά σαφές και δεσμευτικό θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση.
• Οι εργοδότες οφείλουν να λαμβάνουν τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, όπως διαλείμματα, πόσιμο νερό, σκίαση και μεταφορά των βαριών εργασιών εκτός των θερμότερων ωρών.
• Η υποχρεωτική παύση υπαίθριων εργασιών και το πρόστιμο των 2.000 ευρώ ανά εργαζόμενο ισχύουν όταν ενεργοποιούνται με επίσημη απόφαση του Υπουργείου Εργασίας.

Την ανάγκη για έγκαιρα και ουσιαστικά μέτρα προστασίας των εργαζομένων από τον καύσωνα υπογραμμίζουν η ΓΣΕΕ και η Γραμματεία Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία της Συνομοσπονδίας.

Με οδηγίες προς σωματεία, Εργατικά Κέντρα και Ομοσπονδίες, η ΓΣΕΕ επισημαίνει ότι η θερμική καταπόνηση μπορεί να απειλήσει την υγεία και την ασφάλεια εργαζομένων τόσο σε εξωτερικούς όσο και σε εσωτερικούς χώρους.

Ο κίνδυνος δεν εξαρτάται μόνο από τη θερμοκρασία. Επηρεάζεται επίσης από την υγρασία, την ένταση της σωματικής εργασίας, την ηλιακή ακτινοβολία, τον αερισμό του χώρου, τον ρουχισμό και την κατάσταση υγείας κάθε εργαζομένου.

Η Συνομοσπονδία ζητά από το Υπουργείο Εργασίας να θεσπίσει μόνιμες και σαφείς διατάξεις, αντί η προστασία να στηρίζεται κυρίως σε έκτακτες εγκυκλίους που εκδίδονται ανάλογα με την εξέλιξη των καιρικών συνθηκών.

Ποια μέτρα πρέπει να λαμβάνονται στους χώρους εργασίας

Οι εργοδότες οφείλουν να αξιολογούν τον κίνδυνο θερμικής καταπόνησης και να προσαρμόζουν την οργάνωση της εργασίας.

Στα βασικά τεχνικά και οργανωτικά μέτρα περιλαμβάνονται:

• η παροχή άφθονου, δροσερού πόσιμου νερού,
• η πρόβλεψη συχνών και κατάλληλης διάρκειας διαλειμμάτων,
• η μεταφορά των πιο απαιτητικών εργασιών σε ώρες εκτός θερμοκρασιακής αιχμής,
• η μείωση της έντασης ή της διάρκειας της σωματικής εργασίας,
• η εναλλαγή εργαζομένων σε ιδιαίτερα επιβαρυμένες θέσεις,
• η δημιουργία σκιερών ή κλιματιζόμενων χώρων ανάπαυσης,
• η επαρκής συντήρηση του εξαερισμού και των κλιματιστικών μονάδων.

Το Υπουργείο Εργασίας έχει επισημάνει ότι οι παρεμβάσεις μπορεί να αφορούν τόσο το ωράριο όσο και τα δομικά στοιχεία των εγκαταστάσεων, τις πηγές θερμότητας και το μικροκλίμα του χώρου.

Τι ισχύει για τις εργασίες σε εξωτερικούς χώρους

Στις υπαίθριες εργασίες απαιτούνται πρόσθετα μέτρα, καθώς οι εργαζόμενοι εκτίθενται άμεσα στον ήλιο, στη ζέστη και στην ακτινοβολία από θερμές επιφάνειες.

Οι εργοδότες πρέπει να εξασφαλίζουν:

• σκιερό χώρο για την εκτέλεση της εργασίας και τα διαλείμματα,
• κατάλληλο κάλυμμα κεφαλής, όταν δεν απαιτείται κράνος,
• ελαφρύ και κατάλληλο ρουχισμό εργασίας,
• μέσα προστασίας του δέρματος και του αυχένα, όπου κρίνονται αναγκαία,
• συχνότερες περιόδους ανάπαυσης και πρόσβαση σε νερό.

Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζεται σε εργοτάξια, τεχνικά έργα, οικοδομές, αγροτικές εργασίες, ναυπηγοεπισκευαστικές δραστηριότητες, λατομεία και εργασίες μεταφοράς ή διανομής.

Πότε διακόπτονται υποχρεωτικά οι εργασίες

Η παύση εργασιών δεν ενεργοποιείται αυτόματα κάθε φορά που επικρατεί ζέστη ούτε ισχύει μόνιμα σε όλη τη χώρα.

Το Υπουργείο Εργασίας εκδίδει έκτακτες αποφάσεις για συγκεκριμένες ημέρες, ώρες και γεωγραφικές περιοχές, με βάση τις προβλέψεις της ΕΜΥ και τον δείκτη θερμικής καταπόνησης WBGT.

Σε πρόσφατες αποφάσεις, η υποχρεωτική παύση αφορούσε χειρωνακτικές εργασίες σε εξωτερικό χώρο, όπως εργοτάξια, οικοδομές και διανομές με δίτροχο. Το ωράριο είχε οριστεί, ανάλογα με τις συνθήκες, είτε από τις 12:00 έως τις 17:00 είτε από τις 11:00 έως τις 18:00.

Επομένως, πριν από κάθε δημοσίευση ή πρακτική εφαρμογή, πρέπει να ελέγχεται η ισχύουσα ανακοίνωση του Υπουργείου Εργασίας για τη συγκεκριμένη ημέρα.

Ποιοι εργαζόμενοι καλύπτονται

Όταν επιβάλλεται έκτακτη παύση, αυτή μπορεί να αφορά:

• εργαζομένους σε τεχνικά και οικοδομικά έργα,
• προσωπικό εργοταξίων,
• εργαζομένους σε ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες,
• διανομείς με δίτροχο, πατίνι ή άλλο μη κλιματιζόμενο μέσο,
• εργαζομένους ψηφιακών πλατφορμών, ανεξάρτητα από τη μορφή απασχόλησής τους,
• άλλες χειρωνακτικές εργασίες που εκτελούνται σε εξωτερικό χώρο.

Στις παλαιότερες έκτακτες ρυθμίσεις περιλαμβάνονταν όλοι οι διανομείς, ακόμη και όσοι εργάζονταν μέσω ψηφιακής πλατφόρμας.

Τι ισχύει για το delivery

Κατά τις ώρες υποχρεωτικής παύσης δεν επιτρέπεται η διανομή με δίτροχο ή αντίστοιχο εκτεθειμένο μέσο στις περιοχές που καλύπτει η εκάστοτε απόφαση.

Μπορούν, ωστόσο, να παραμένουν διαθέσιμες:

• η παραλαβή της παραγγελίας από το κατάστημα,
• η διανομή με κλιματιζόμενο αυτοκίνητο, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η ΓΣΕΕ και η Ένωση Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας καλούν παράλληλα τους καταναλωτές να αποφεύγουν τις παραγγελίες που απαιτούν μετακίνηση εργαζομένου με δίτροχο κατά τις ημέρες ακραίας ζέστης.

Η έκκληση αυτή αποτελεί σύσταση κοινωνικής υπευθυνότητας και δεν αντικαθιστά τις επίσημες απαγορεύσεις του Υπουργείου.

Οι εξαιρέσεις για κρίσιμες υποδομές

Η παύση εργασιών μπορεί να μην εφαρμόζεται σε δραστηριότητες που συνδέονται με κρίσιμες κοινωνικές υποδομές, όπως:

• υγειονομικές μονάδες,
• ύδρευση και ηλεκτρισμός,
• αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές,
• σιδηροδρομικές και χερσαίες μεταφορές,
• υπηρεσίες εξυπηρέτησης αεροδρομίων.

Η εξαίρεση δεν σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι μένουν χωρίς προστασία. Οι επιχειρήσεις πρέπει να εφαρμόζουν τα υπόλοιπα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, όπως συχνές εναλλαγές, διαλείμματα, σκίαση, νερό και περιορισμό του χρόνου έκθεσης.

Τι ισχύει για τις ευπαθείς ομάδες

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για εργαζομένους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο από τις υψηλές θερμοκρασίες.

Σε αυτές τις ομάδες μπορεί να περιλαμβάνονται:

• άτομα με καρδιολογικά ή πνευμονολογικά νοσήματα,
• εργαζόμενοι με σακχαρώδη διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο,
• άτομα με διαταραχές αρτηριακής πίεσης,
• όσοι λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την ενυδάτωση ή τη θερμορρύθμιση,
• εγκυμονούσες,
• εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας,
• άτομα που δεν έχουν εγκλιματιστεί σε θερμό περιβάλλον.

Όταν το επιτρέπουν η φύση και τα καθήκοντα της εργασίας, οι έκτακτες οδηγίες του Υπουργείου προβλέπουν δυνατότητα τηλεργασίας για εργαζομένους υψηλού κινδύνου. Η ένταξη σε τέτοια κατηγορία πρέπει να τεκμηριώνεται ιατρικά ή να αξιολογείται από τον ιατρό εργασίας.

Ποιο είναι το πρόστιμο για τις παραβάσεις

Όταν έχει εκδοθεί επίσημη απόφαση υποχρεωτικής παύσης και μια επιχείρηση δεν τηρεί το μέτρο, η Επιθεώρηση Εργασίας μπορεί να επιβάλει πρόστιμο 2.000 ευρώ ανά εργαζόμενο.

Το πρόστιμο δεν αφορά γενικά οποιαδήποτε διαφωνία ως προς τα μέτρα του καύσωνα, αλλά παραβίαση των υποχρεώσεων που περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη υπουργική απόφαση ή εγκύκλιο.

Οι επιθεωρητές μπορούν επίσης να διατάξουν προσωρινή διακοπή μιας εργασίας ή παραγωγικής διαδικασίας, όταν διαπιστώνεται άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία των εργαζομένων.

Τι ζητά η ΓΣΕΕ από την κυβέρνηση

Η ΓΣΕΕ ζητά η προστασία από τον καύσωνα να μη βασίζεται αποκλειστικά σε αποσπασματικές και έκτακτες ανακοινώσεις.

Μεταξύ άλλων, διεκδικεί:

• μόνιμα και σαφή όρια θερμικής καταπόνησης,
• ρητές υποχρεώσεις των εργοδοτών,
• υποχρεωτικές παύσεις εργασιών όταν ξεπερνιούνται τα ασφαλή όρια,
• αυστηρές κυρώσεις,
• έγκαιρους και εντατικούς ελέγχους,
• ενεργό συμμετοχή του ιατρού εργασίας, του τεχνικού ασφαλείας και των εκπροσώπων των εργαζομένων.

Η Συνομοσπονδία τονίζει ότι η πρόληψη της θερμικής καταπόνησης πρέπει να αποτελεί μέρος της γραπτής εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου κάθε επιχείρησης και όχι έκτακτη αντίδραση μόνο όταν κορυφώνεται ένας καύσωνας.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ελληνικές τράπεζες: Οι νέες τιμές-στόχοι της Goldman Sachs και οι τρεις επιλογές για αγορά
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Εκλογές το φθινόπωρο ή την άνοιξη;
• Οι αριθμοί μετρούν, όμως οι άνθρωποι τους δημιουργούν
• Μost Admired Companies in Greece: Οι εταιρείες που ξεχώρισαν το 2026