Κρίση στη Μέση Ανατολή: Πόσο κινδυνεύει η Ευρώπη από νέα έκρηξη τιμών στην ενέργεια
Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή επαναφέρει μνήμες της ενεργειακής κρίσης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη θέση και το σοκ ενδέχεται να αποδειχθεί περιορισμένο.
-
Η σύγκρουση στο Ιράν προκαλεί νέα άνοδο σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
-
Αναλυτές εκτιμούν ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει από την ενεργειακή κρίση του 2022.
-
Η Ευρώπη έχει διαφοροποιήσει τις πηγές φυσικού αερίου, με βασικό προμηθευτή πλέον το LNG από το Κατάρ και άλλες χώρες.
-
Ένα προσωρινό ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη έως το 2,5%.
-
Οι κεντρικές τράπεζες ίσως καθυστερήσουν μειώσεις επιτοκίων, αλλά χωρίς δραστική αλλαγή πολιτικής.
Η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή έχει επαναφέρει την ανησυχία για μια πιθανή ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, καθώς οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου κινούνται ανοδικά. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι οι συνθήκες σήμερα διαφέρουν σημαντικά από το σοκ που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Ο Τζέιμς Σμιθ, οικονομολόγος της ING για τις ανεπτυγμένες αγορές, σημειώνει ότι η αρχική αντίδραση των τιμών της ενέργειας θυμίζει τις πρώτες ημέρες της ενεργειακής κρίσης πριν από τέσσερα χρόνια, όμως το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον είναι πολύ διαφορετικό.
Όπως επισημαίνει, η κρίση του 2022 βρήκε την παγκόσμια οικονομία ήδη ευάλωτη: οι εφοδιαστικές αλυσίδες ήταν διαταραγμένες, οι αγορές εργασίας εξαιρετικά πιεσμένες και οι δημοσιονομικές πολιτικές τροφοδοτούσαν τον πληθωρισμό. Σήμερα, πολλοί από αυτούς τους παράγοντες έχουν υποχωρήσει.
Το ενεργειακό «μαξιλάρι» της Ευρώπης
Η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας έχει επίσης αλλάξει σημαντικά από τότε. Μετά τη δραστική μείωση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, η Ευρώπη στράφηκε σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας, με βασικό πυλώνα το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).
Το Κατάρ έχει αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές για την ευρωπαϊκή αγορά, ενώ αυξημένες ποσότητες προέρχονται επίσης από τη Νορβηγία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία και το Αζερμπαϊτζάν.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ενεργειακής εταιρείας Uniper, Μάικλ Λιούις, δήλωσε ότι η εταιρεία έχει ουσιαστικά απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο μετά την εισβολή στην Ουκρανία, διαφοροποιώντας τις πηγές προμήθειας.
Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να μην παράγει επαρκείς ποσότητες φυσικού αερίου για να καλύψει πλήρως τις ενεργειακές της ανάγκες.
Ο παράγοντας πληθωρισμός
Το βασικό ερώτημα για τις αγορές είναι πόσο θα διαρκέσει η ενεργειακή αναταραχή. Σύμφωνα με τον Σμιθ, εάν η προσφορά ενέργειας ομαλοποιηθεί μέσα σε περίπου τέσσερις εβδομάδες και οι τιμές αρχίσουν να αποκλιμακώνονται στο δεύτερο τρίμηνο, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα μπορούσε να αυξηθεί από το σημερινό 1,9% περίπου στο 2,5%.
Σε αντίστοιχο σενάριο, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αγγίξει το 3% στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ήταν αρκετό ώστε να καθυστερήσει — αλλά όχι να ανατρέψει — τις προγραμματισμένες μειώσεις επιτοκίων από τη Fed και την Τράπεζα της Αγγλίας, ενώ δεν θα άλλαζε ουσιαστικά τη στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Οι αγορές σε καθεστώς αβεβαιότητας
Η αβεβαιότητα αποτυπώνεται ήδη στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία κατέγραψαν άνοδο, καθώς οι επενδυτές αναθεώρησαν τις προσδοκίες τους για την πορεία των επιτοκίων.
Ο Τζεφ Γιου, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής της αγοράς για την περιοχή EMEA στην BNY, εκτιμά ότι οι μειώσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ πιθανότατα θα χρειαστεί να καθυστερήσουν βραχυπρόθεσμα. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα παραμένει πολύ υψηλή για ασφαλείς προβλέψεις πέραν των επόμενων τριών μηνών.
Παρά τις πιέσεις, υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη είναι σήμερα λιγότερο εκτεθειμένη σε μια απότομη σύσφιξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών σε σχέση με το παρελθόν.
Ένα «περίπλοκο κοκτέιλ κρίσεων»
Σύμφωνα με τον Πίτερ Όπενχαϊμερ, επικεφαλής στρατηγικό αναλυτή μετοχών της Goldman Sachs, η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα «περίπλοκο κοκτέιλ κρίσεων», καθώς οι αγορές αναπροσαρμόζουν διαρκώς τις προσδοκίες τους για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.
Όπως σημειώνει, ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών πετρελαίου και ασθενέστερου ευρώ μπορεί βραχυπρόθεσμα να λειτουργήσει θετικά για τα εταιρικά κέρδη στην Ευρώπη. Ωστόσο, εάν οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν αυξημένες για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διόρθωση των αγορών μετοχών.
