Μ. Σάλλας στο Brainstorm Energy 2026: Η Ελλάδα να γίνει παραγωγική δύναμη και όχι απλά ένας ενεργειακός κόμβος
Η ενέργεια έχει πάψει προ πολλού να αντιμετωπίζεται ως ένας απλώς διακριτός κλάδος της οικονομίας. Όπως ακριβώς ο άνθρακας γέννησε τη βιομηχανική επανάσταση και το πετρέλαιο αναδιαμόρφωσε την παγκόσμια οικονομία τη δεκαετία του 1970, έτσι και σήμερα η ενέργεια καθορίζει πού θα χτιστούν εργοστάσια, ποιος θα προσελκύσει data centers και, τελικά, την ίδια την ανεξαρτησία των κρατών. Με αυτό το ισχυρό μήνυμα άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου Brainstorm Energy Summit 2026 ο Πρόεδρος του Lyktos Group, Μιχάλης Σάλλας, καταθέτοντας ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Τον κεντρικό ομιλητή προλόγισε ο Growth Partner του Fortune Greece, Παύλος Ευθυμίου, χαρακτηρίζοντάς τον ως μια προσωπικότητα ειδικού βάρους («towering figure») για το εγχώριο επιχειρείν. Ο Παύλος Ευθυμίου, υπενθυμίζοντας τη διαδρομή του Μιχάλη Σάλλα, τόνισε ότι μέσα σε 25 χρόνια μετέτρεψε την Τράπεζα Πειραιώς από ένα μερίδιο της τάξης του 0,1% σε έναν οργανισμό με 20.000 εργαζόμενους και μερίδιο άνω του 30%, ενώ σήμερα, μέσω του Lyktos Group, αφήνει ισχυρό αποτύπωμα σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, η παραγωγή και το Real Estate σε Ελλάδα και Κύπρο.
Το ευρωπαϊκό χάσμα και η παγίδα του «απλού διαμετακομιστή»
Λαμβάνοντας τον λόγο, ο Μιχάλης Σάλλας εστίασε στη σκληρή πραγματικότητα που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή βιομηχανία, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή πολιτική ταυτίζεται πλέον με την πολιτική ασφάλειας και εξωτερικών σχέσεων. Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι: Ενώ το 2020 οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν μιάμιση φορά υψηλότερες από τις ΗΠΑ, σήμερα είναι 9,6 φορές πιο ακριβές. Αυτό το χάσμα, όπως εξήγησε, μεταφράζεται στην πράξη σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που χάνουν μερίδια αγοράς και σε επενδύσεις που «μεταναστεύουν».
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα διαθέτει μια ιστορική ευκαιρία χάρη στον ήλιο, τον άνεμο, τη γεωστρατηγική της θέση και τις υποδομές LNG. Ωστόσο, ο Πρόεδρος του Lyktos Group ήταν απόλυτα σαφής: η φράση «η Ελλάδα να γίνει ενεργειακός κόμβος» είναι σωστή, αλλά ανεπαρκής. Ένας κόμβος μπορεί να είναι απλώς ένας τόπος διέλευσης, αφήνοντας περιορισμένη αξία στη χώρα. «Η Ελλάδα δεν πρέπει να αρκεστεί στον ρόλο του ενεργειακού κόμβου. Πρέπει να εξελιχθεί σε μια παραγωγική δύναμη», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η γεωοικονομική επιρροή της χώρας ήδη φαίνεται από την ισχυρή ζήτηση για τη Ρεβυθούσα, όπου σχεδόν το σύνολο των διαθέσιμων χρονοθυρίδων (slots) εκφόρτωσης έχει ολοκληρωτικά δεσμευτεί για την περίοδο 2026-2040. Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος και οι διασυνδέσεις με Ιταλία, Αίγυπτο, Κύπρο και Ισραήλ μπορούν να μετατρέψουν την Ελλάδα σε οργανωτή του περιφερειακού συστήματος.
Το «Παράδοξο του 2025»
Η χώρα, ωστόσο, αντιμετωπίζει ένα δομικό πρόβλημα διαχείρισης. Ο Μιχάλης Σάλλας ανέδειξε το ενεργειακό παράδοξο του 2025: Την ίδια χρονιά που καταγράφηκε ρεκόρ πράσινης παραγωγής —αγγίζοντας τις 26,2 τεραβατώρες (TWh) και καλύπτοντας το 46,7% της εγχώριας ζήτησης— το σύστημα αναγκάστηκε να περικόψει 1,9 TWh ανανεώσιμης ενέργειας επειδή δε μπορούσε να τις απορροφήσει. Την ίδια ακριβώς περίοδο, η ηλεκτροπαραγωγή από το ακριβό φυσικό αέριο έφτασε σε ιστορικό υψηλό, στις 23,5 TWh.
Αυτό αποδεικνύει ότι τα πολυπόθητα «γιγαβάτ» (GW) δεν αποτελούν από μόνα τους εθνικό επίτευγμα εάν απορρίπτονται ή εάν ο καταναλωτής δε βλέπει μείωση στο κόστος. Η επιτυχία πρέπει να μετριέται σε διαθέσιμη ενέργεια, χαμηλότερη τελική τιμή και παραγωγικές θέσεις εργασίας.
Ο 5 εθνικές προτεραιότητες
Για να μετατραπεί το ενεργειακό πλεονέκτημα σε πραγματική παραγωγική ισχύ, ο Μιχάλης Σάλλας παρουσίασε πέντε βασικές εθνικές προτεραιότητες:
- Επιτάχυνση στα δίκτυα: Απαιτείται μια δεκαετής συμφωνία επιτάχυνσης επενδύσεων σε δίκτυα μεταφοράς και διανομής, με ταχείες αδειοδοτήσεις. Τα δίκτυα είναι η βασική προϋπόθεση της νέας οικονομίας.
- Αποθήκευση και ευελιξία: Η αποθήκευση ενέργειας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως έργο που ζητεί επιδότηση, αλλά ως κρίσιμη υποδομή του συστήματος που πρέπει να αμείβεται για τις υπηρεσίες της, μεταφέροντας φθηνή ενέργεια στις ώρες αιχμής.
- Ανταγωνιστικό κόστος: Οι μεγάλες βιομηχανίες μπορούν να διαπραγματευτούν δεκαετή συμβόλαια (PPAs), αλλά μια μικρομεσαία μεταποιητική επιχείρηση δεν έχει την ίδια δυνατότητα. Χρειάζονται κοινά σχήματα συγκέντρωσης ζήτησης και εγγυήσεις, ώστε η φθηνή πράσινη παραγωγή να φτάσει σε ολόκληρη την οικονομία.
- Εγχώρια προστιθέμενη αξία: Η πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να αποτελέσει απλώς ένα τεράστιο «πρόγραμμα εισαγωγών» εξοπλισμού. Η Ελλάδα διαθέτει τεχνογνωσία σε μέταλλα, καλώδια, τσιμέντο, φάρμακα και λογισμικό. Κάθε μεγάλο έργο οφείλει να συνοδεύεται από σχέδιο ανάπτυξης εγχώριων προμηθευτών.
- Ενεργειακή διπλωματία: Χρειάζεται ένας μόνιμος μηχανισμός συντονισμού που θα ενοποιεί την ενεργειακή πολιτική με την εξωτερική και αμυντική στρατηγική της χώρας, δημιουργώντας δεσμούς αμοιβαίας εξάρτησης στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Μεσογείου.
Η κινητοποίηση των ελληνικών αποταμιεύσεων
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τον τρόπο χρηματοδότησης του εγχειρήματος. Πέραν των ευρωπαϊκών πόρων και των ξένων επενδυτών, ο Μιχάλης Σάλλας τόνισε την ανάγκη εμπλοκής των μακροπρόθεσμων ελληνικών αποταμιεύσεων. Όπως αποκάλυψε, υπάρχουν δισεκατομμύρια ευρώ «παρκαρισμένα», τα οποία συχνά αποδίδουν μόλις 1% με 2% μέσω της διαχείρισης της Τράπεζας της Ελλάδος. Επαγγελματικά ταμεία, δημόσια ασφαλιστικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες θα μπορούσαν, υπό αυστηρή εποπτεία, να επενδύσουν σε ώριμες ενεργειακές υποδομές, ώστε οι σταθερές αποδόσεις να επιστρέφουν στους Έλληνες αποταμιευτές.
Η κοινωνική διάσταση: Αποδοτικότητα και δίκαιη μετάβαση
Κλείνοντας, ο Μιχάλης Σάλλας ανέδειξε την κοινωνική πλευρά της ενεργειακής μετάβασης, υπογραμμίζοντας ότι η πιο «υποτιμημένη πηγή ενέργειας» είναι η ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων. Εστίασε στην ανάγκη αναβάθμισης των παλαιών κτιρίων με έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, τονίζοντας ότι οι περιοχές αυτές δεν πρέπει να ανταλλάξουν τις σταθερές θέσεις εργασίας με προσωρινά επιδόματα, αλλά να αποκτήσουν νέες μόνιμες παραγωγικές δραστηριότητες.
Ο εθνικός στόχος για την επόμενη ημέρα είναι ένας: Μέχρι το 2035 η Ελλάδα να προσφέρει στη βιομηχανία της καθαρή, ασφαλή και προβλέψιμη ενέργεια σε κόστος που να ανήκει στο ανταγωνιστικότερο τμήμα της Ευρώπης. Όπως σημείωσε, μόνο αν κινηθούμε με σχέδιο θα μπορέσουμε να γίνουμε ένας σταθερός παραγωγικός πυλώνας της νέας Ευρώπης, αντί για ένας απλός κόμβος στον χάρτη.
Παρακολουθήστε όλα όσα συζητήθηκαν στο Brainstorm Energy Summit 2026 στο YouTube του Fortune Greece.
Φωτογραφίες: Panoulis
