Mega deal ΕΕ – Αυστραλίας: Τι αλλάζει σε εμπόριο, ενέργεια, όπλα
Η ΕΕ και η Αυστραλία υπέγραψαν τις πολυαναμενόμενες συμφωνίες εμπορίου και ασφάλειας, για να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις από την Κίνα και τις ΗΠΑ.
Η εμπορική συμφωνία θα ενισχύσει την πρόσβαση της ΕΕ στις κρίσιμες ορυκτές πρώτες ύλες της Αυστραλίας, ενώ το σύμφωνο άμυνας και ασφάλειας θα επιτρέψει σε αυστραλιανές εταιρείες να συμμετάσχουν στο εξοπλιστικό πρόγραμμα του μπλοκ, ύψους 150 δισ. ευρώ.
Τόσο η ΕΕ όσο και η Αυστραλία έχουν πληγεί από δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και εκφράζουν φόβους ότι ο επί σειρά ετών σύμμαχός τους μειώνει τη δέσμευσή του για τη στρατιωτική τους θωράκιση.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετέβη στην Αυστραλία για να οριστικοποιήσει την εμπορική συμφωνία με τον πρωθυπουργό Άντονι Αλμπανίζι, μετά από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων.
«Αυτό που διαπιστώνω, με την αυξανόμενη απρόβλεπτη κατάσταση και την αβεβαιότητα παγκοσμίως, είναι ότι οι χώρες λαχταρούν για σταθερότητα και προβλεψιμότητα. Και αυτό είναι που προσφέρει η [ΕΕ]», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στην Καμπέρα.
«Σήμερα στέλνουμε ένα σημαντικό μήνυμα σε έναν κόσμο… όπου οι μεγάλες δυνάμεις χρησιμοποιούν τους δασμούς ως μέσο πίεσης και τις εφοδιαστικές αλυσίδες ως αδυναμίες προς εκμετάλλευση».
Ο Αλμπανίζι δήλωσε ότι οι συμφωνίες εμπορίου και ασφάλειας θα αποφέρουν στην αυστραλιανή οικονομία 10 δισ. δολάρια Αυστραλίας (7 δισ. δολάρια ΗΠΑ) ετησίως. Πρόσθεσε ότι θα υπάρξουν περαιτέρω συνομιλίες για μια συμφωνία που θα επιτρέπει σε αυστραλιανές εταιρείες να έχουν πρόσβαση στο ερευνητικό ταμείο της ΕΕ “Horizon Europe”, ύψους 95,5 δισ. ευρώ.
«Τόσο η ΕΕ όσο και η Αυστραλία επιβεβαιώνουν ότι πιστεύουμε στο ελεύθερο εμπόριο», δήλωσε ο Αλμπανίζι.
Οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Αυστραλία αναμένεται να αυξηθούν έως και κατά το ένα τρίτο την επόμενη δεκαετία βάσει της εμπορικής συμφωνίας, με την αξία τους να φτάνει τα 17,7 δισ. ευρώ ετησίως και την εξοικονόμηση από δασμούς να αγγίζει το 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο.
Οι τελικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών περιελάμβαναν σκληρά παζάρια για τα αγροτικά προϊόντα, ένα ευαίσθητο θέμα για τους Ευρωπαίους αγρότες.
Η Αυστραλία περιόρισε τις απαιτήσεις της για χαμηλότερους δασμούς σε έως και 50.000 τόνους εξαγωγών βοείου κρέατος ετησίως προς την ΕΕ, καταλήγοντας στους 30.600 τόνους, με περίπου τους μισούς να απαλλάσσονται από εισφορές και τους υπόλοιπους να επιβαρύνονται με δασμό 7,5%.
Οι Βρυξέλλες συμφώνησαν επίσης να καταργήσουν τους δασμούς σε 25.000 τόνους αυστραλιανού αρνίσιου και κατσικίσιου κρέατος, καθώς και σε ορισμένα προϊόντα ζάχαρης και γαλακτοκομικών, παρά την αντίθεση των αγροτών της ΕΕ.
Σε αντάλλαγμα, η Αυστραλία θα απαγορεύσει στους εγχώριους παραγωγούς να χρησιμοποιούν σχεδόν 400 προστατευόμενες ονομασίες τροφίμων και ποτών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων του γαλλικού τυριού Munster και του ελληνικού ούζου. Παράλληλα, θα καταργήσει τους δασμούς σε σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά αγαθά, με εξαίρεση τον χάλυβα.
Η Καμπέρα θα διευκολύνει τις επενδύσεις από την ΕΕ, ιδιαίτερα στην εξόρυξη και επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών, όπως το λίθιο και το μαγγάνιο, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την καθαρή ενέργεια και τις αμυντικές τεχνολογίες.
«Είμαστε ένας μεγάλος παραγωγός. Είναι ένας μεγάλος χρήστης. Αυτό είναι συμπληρωματικότητα», δήλωσε ο Αλμπανίζι.
Η Κίνα, η οποία κυριαρχεί στην παραγωγή κρίσιμων ορυκτών, έχει επιβάλει περιορισμούς σε ορισμένες εξαγωγές, πλήττοντας την ΕΕ, τις ΗΠΑ και άλλες χώρες.
Το σύμφωνο ασφαλείας θα διασφαλίσει ότι οι αυστραλιανές εταιρείες μπορούν να λάβουν έως και το 35% της αξίας των αμυντικών συμβάσεων στο πλαίσιο του εξοπλιστικού προγράμματος της ΕΕ, γνωστού ως Safe. Το πρόγραμμα επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να δανείζονται με εγγύηση τον προϋπολογισμό του μπλοκ, προκειμένου να μειώσουν το κόστος χρηματοδότησης.
Η ΕΕ έχει συνάψει 10 παρόμοιες συμφωνίες ασφαλείας με άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά και της Ιαπωνίας.
Ο Τραμπ άσκησε πίεση στα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στην αρχή της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο.
Η Αυστραλία, εν τω μεταξύ, επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα, τον μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο, και έχει υπογράψει εμπορικές συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τα τελευταία πέντε χρόνια για να διαφοροποιήσει τις εξαγωγές της. Στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι η συμφωνία με την ΕΕ ήταν «το κομμάτι που έλειπε από το παζλ».
Η εμπορική συμφωνία αναμένεται να εγκριθεί από την πλειοψηφία των 27 κρατών μελών της ΕΕ, καθώς και από το Ευρωπαϊκό και το Αυστραλιανό Κοινοβούλιο, σε μια διαδικασία που θα διαρκέσει τουλάχιστον ένα έτος. Το σύμφωνο ασφαλείας αναμένεται να εγκριθεί ταχύτερα.
