Μέση Ανατολή: Ο κρίσιμος ρόλος της Ευρώπης για τα επόμενα βήματα του Τραμπ
Η Ευρώπη για χρόνια ανεχόταν τις επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ότι αποτελεί «αναπαυμένη ήπειρο», που κρύβεται πίσω από την ομπρέλα ασφάλειας των ΗΠΑ.
Τώρα όμως, με την εκκίνηση της πρώτης ανοιχτής στρατιωτικής εκστρατείας της θητείας του, οι ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται σε μία θέση που ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται: τα στρατηγικά εδάφη, τις βάσεις αλλά και τον εναέριο χώρο τους, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg.
Αν και ο Τραμπ προσπάθησε να υποβαθμίσει τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και απείλησε την Ισπανία με περιορισμούς στο εμπόριο, οι δύο ηγέτες κράτησαν τη γραμμή τους, αψηφώντας τις δημόσιες πιέσεις. Η δημοτικότητα του Αμερικανού προέδρου στην Ευρώπη είναι χαμηλή, ενώ οι πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό αυξάνονται. Με αυτά τα δεδομένα, η Ευρώπη πλέον ασκεί σημαντική επιρροή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η στρατηγική εξάρτηση των ΗΠΑ από την Ευρώπη παραμένει σημαντική: η προβολή ισχύος στη Μέση Ανατολή βασίζεται σε βάσεις στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ισπανικά λιμάνια και στον έλεγχο των υπερπτήσεων. Οι ευρωπαϊκές χώρες, παρότι διστακτικές, βλέπουν τη συμμετοχή τους ως κρίσιμη για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Μετά την επίθεση σε βρετανική βάση στην Κύπρο, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ελλάδα κινητοποιήθηκαν για την προστασία του νησιού, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική αξία της ευρωπαϊκής γεωγραφίας για τις ΗΠΑ. Από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη επέτρεπε τη μεταφορά δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, με σημαντικά logistics hubs όπως το Ράμσταϊν στη Γερμανία και η Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.
Η Ευρώπη αντιστέκεται και προστατεύει τη στρατηγική της αυτονομία
Ο Τραμπ έχει πιέσει ευρωπαϊκούς ηγέτες για συμμετοχή στις επιχειρήσεις, όμως πολλοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν να στηρίξουν επιθετικές δράσεις χωρίς νομική βάση. Ο Στάρμερ τόνισε ότι κάθε βρετανική ενέργεια χρειάζεται «νόμιμη και καλά μελετημένη βάση», ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αρνήθηκε χτυπήματα εκτός διεθνούς δικαίου. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι μίλησε για «κρίση του διεθνούς δικαίου», επιβεβαιώνοντας την ευρωπαϊκή ανησυχία για τη νομιμότητα των ενεργειών των ΗΠΑ.
Η δυσπιστία προς τον Τραμπ έχει βαθιές ρίζες. Η δεύτερη θητεία του ξεκίνησε με επιθέσεις στην μεταπολεμική τάξη, απειλές για τη Γροιλανδία, επιβολή δασμών και δημόσια υποτίμηση της συνεισφοράς των συμμάχων. Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Στάρμερ και ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχουν καταλήξει ότι οι δημόσιες πιέσεις του Τραμπ δεν επηρεάζουν ουσιαστικά τον πυρήνα της συμμαχίας.
Παράλληλα, η Ευρώπη εξακολουθεί να συμμετέχει σε κρίσιμες δραστηριότητες: συγκέντρωση πληροφοριών, στρατιωτική υποστήριξη στην Ουκρανία, διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με τον Γενικό Γραμματέα Μαρκ Ρούτε να επισημαίνει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει πλέον άμεση απειλή από το Ιράν.
Ωστόσο, η προθυμία να στηρίξουν τον Τραμπ μειώνεται. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παρατηρούν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκμεταλλεύεται υποχωρήσεις και προχωρά στην επόμενη κρίση, με απειλές, δασμούς και στρατιωτικές ενέργειες να διαδέχονται η μία την άλλη. Όπως σχολίασε ο Τσαρλς Γκραντ από το Centre for European Reform στο Bloomberg: «Γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο για την Ευρώπη να λέει «ναι» στον Τραμπ».
Η στρατηγική ισορροπία συνεχίζεται, με τους Ευρωπαίους να προστατεύουν τα συμφέροντά τους χωρίς να διακυβεύουν τη συνεργασία τους με τις ΗΠΑ, κρατώντας παράλληλα ανοιχτό διάλογο για τη σταθερότητα και τη νομιμότητα στη Μέση Ανατολή.
