Μέση Ανατολή: Το γεωπολιτικό ντόμινο που «παραλύει» την παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία

• Toyota (17%) και Hyundai (10%) κατέχουν τη μερίδα του λέοντος στη Μέση Ανατολή, αντιμετωπίζοντας πλέον ραγδαία πτώση πωλήσεων και περικοπές παραγωγής.
• Το 17% των συνολικών εξαγωγών οχημάτων της Κίνας κατευθύνεται στη Μέση Ανατολή, εγκλωβίζοντας το Πεκίνο στη δίνη του πολέμου.

Ο κλιμακούμενος πόλεμος στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε έναν απρόβλεπτο εφιάλτη για την παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία. Κολοσσοί όπως η Toyota, η Hyundai και οι μεγάλες κινεζικές μάρκες δέχονται ήδη σφοδρά οικονομικά χτυπήματα από τη βίαιη διακοπή των εμπορικών ροών. Με τις εφοδιαστικές αλυσίδες να δοκιμάζονται, τον κίνδυνο αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ να οραματίζεται ως παγκόσμια απειλή και τις τιμές των καυσίμων να τραβούν την ανηφόρα, η βιομηχανία ετοιμάζεται για μια παρατεταμένη κρίση που θα φτάσει αναπόφευκτα μέχρι τον τελικό καταναλωτή.

Ασιάτες κατασκευαστές στο «μάτι του κυκλώνα»

Η Μέση Ανατολή αποτελεί μια παραδοσιακά εξαιρετικά κερδοφόρα αγορά για τους Ασιάτες κατασκευαστές, οι οποίοι τώρα καλούνται να διαχειριστούν μια πρωτοφανή κρίση εν μέσω βομβαρδισμών. Σύμφωνα με αναλύσεις της αγοράς από την Bernstein, η Toyota κυριαρχεί στην ευρύτερη περιοχή κατέχοντας μερίδιο αγοράς 17%, ενώ ακολουθεί στενά η κορεατική Hyundai Motor Group (συμπεριλαμβανομένης της Kia) με 10%. Οχήματα όπως το θρυλικό Toyota Land Cruiser και τα μεγάλα SUV των Κορεατών αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των πωλήσεων στις αραβικές χώρες.

Η πολεμική σύγκρουση έχει ήδη άμεσο αντίκτυπο στις γραμμές παραγωγής. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η ιαπωνική φίρμα αναγκάζεται να περικόψει την παραγωγή οχημάτων που προορίζονταν για τη Μέση Ανατολή κατά σχεδόν 40.000 μονάδες, καθώς τα λιμάνια υπολειτουργούν και το καταναλωτικό κλίμα έχει καταρρεύσει. Αντίστοιχα, η Hyundai αντιμετωπίζει ανυπέρβλητα εμπόδια στην παράδοση των οχημάτων της, βλέποντας τα έσοδά της από μια αγορά-κλειδί να παγώνουν απότομα.

Βαρύ τίμημα για το Πεκίνο

Οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες βρίσκονται ίσως στη δυσκολότερη και πιο περίπλοκη θέση. Η Μέση Ανατολή αποτελούσε τον βασικότερο, φιλικό γεωπολιτικά, πυλώνα της στρατηγικής τους για παγκόσμια επέκταση, λειτουργώντας ως ασφαλές καταφύγιο απέναντι στους αυστηρούς δασμούς της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Σήμερα, το 17% των συνολικών εξαγωγών αυτοκινήτων της Κίνας κατευθύνεται στην περιοχή, αποφέροντας έσοδα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Μέσα στο ίδιο το Ιράν, το οποίο δέχεται το σφυροκόπημα των αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων, κυριαρχούν μεν οι εγχώριες κρατικές αυτοκινητοβιομηχανίες (όπως η Iran Khodro και η SAIPA), ωστόσο κινεζικές μάρκες όπως η Chery είχαν καταφέρει να αποσπάσουν σημαντικό μερίδιο που άγγιζε το 6%. Με τις υποδομές του Ιράν να καταστρέφονται καθημερινά, οι ασιατικές επενδύσεις στη χώρα πρακτικά εκμηδενίζονται.

Τα Στενά του Ορμούζ και η κατάρρευση των logistics

Ο μεγαλύτερος φόβος των αναλυτών της AlixPartners και των παγκόσμιων οίκων δεν περιορίζεται μόνο στις τοπικές πωλήσεις της Μέσης Ανατολής, αλλά επεκτείνεται στην πλήρη κατάρρευση των παγκόσμιων logistics. Αν το Ιράν προχωρήσει σε αποκλεισμό, ναρκοθέτηση ή συνεχή παρενόχληση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, οι επιπτώσεις θα είναι καταστροφικές για ολόκληρο τον πλανήτη.

Η περιοχή δεν είναι απλώς ο σημαντικότερος κόμβος διελεύσεως πετρελαίου παγκοσμίως, από όπου περνούν 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Είναι η βασική αρτηρία για τα τεράστια εμπορικά πλοία μεταφοράς οχημάτων (RoRo), τα οποία συνδέουν τα εργοστάσια της Ασίας με τις αγορές της Ευρώπης. Κάθε εκτροπή πλοίου προς το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας στην Αφρική σημαίνει επιπλέον 10 έως 14 ημέρες ταξιδιού. Αυτό καταστρέφει το μοντέλο παραγωγής «Just-In-Time», προκαλεί δραματική αύξηση στα ασφάλιστρα και στα ναύλα, και απειλεί να σταματήσει τις γραμμές παραγωγής στην Ευρώπη λόγω έλλειψης εξαρτημάτων.

Παγκόσμιο «ντόμινο» στις τιμές

Το σοκ αυτού του πολέμου φτάνει γρήγορα μέχρι τις δυτικές αγορές, χτυπώντας κυρίως την τσέπη του καταναλωτή μέσω της αντλίας καυσίμων. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου έχει ήδη οδηγήσει σε αισθητή αύξηση της βενζίνης στις ΗΠΑ. Ιστορικά, κάθε απότομη αύξηση στα καύσιμα μεταφράζεται σε άμεση πτώση της ζήτησης για μεγάλα, ενεργοβόρα οχήματα, στα οποία βασίζεται η κερδοφορία πολλών εταιρειών.

Σε αυτό το πλαίσιο, όμιλοι όπως η Stellantis (που ελέγχει μάρκες όπως η Jeep, η Ram και η Dodge) βρίσκονται ιδιαίτερα εκτεθειμένοι. Η εταιρεία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις πωλήσεις βαρέων SUV και pick-up φορτηγών με ισχυρούς κινητήρες εσωτερικής καύσης στις ΗΠΑ. Ήδη οι αγορές αντιδρούν νευρικά, με τις μετοχές των παραδοσιακών κατασκευαστών να δέχονται ισχυρές πιέσεις, καθώς οι επενδυτές βλέπουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο να απειλεί άμεσα τα περιθώρια κέρδους τους σε μια ήδη μεταβατική και δύσκολη εποχή για την αυτοκίνηση.