Morgan Stanley: Η AI μετασχηματίζει την εργασία, δημιουργώντας νέα επαγγέλματα
- Η Morgan Stanley προβλέπει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα οδηγήσει σε μαζική ανεργία, αλλά σε μετάβαση σε νέα επαγγέλματα.
- Η AI αλλάζει τις απαιτούμενες δεξιότητες, με έμφαση στην επανεκπαίδευση εργαζομένων για ρόλους που δεν υπάρχουν ακόμη.
Τεχνητή Νοημοσύνη - Οι επιχειρήσεις που υιοθετούν AI καταγράφουν ήδη αυξημένη παραγωγικότητα και βελτιωμένα περιθώρια κέρδους.
Η εκτίμηση ότι η θα εξαφανίσει εκατομμύρια θέσεις εργασίας γραφείου μόνιμα, καθιστώντας το παραδοσιακό μοντέλο απασχόλησης παρωχημένο γίνεται όλο και περισσότερο κοινή πίστη μεταξή των ηγετών της τεχνολογίας και των επενδυτών.
Ήδη οι μετοχές εταιρειών λογισμικού και υπηρεσιών έχουν δεχθεί ισχυρες πιέσεις, με τις αποτιμήσεις του κλάδου να έχουν υποχωρήσει περίπου 33% από τα τέλη του 2025, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι η ΑΙ μπορεί να αυτοματοποιήσει τεράστιο μέρος της λεγόμενης «γνωσιακής εργασίας».
Νωρίτερα φέτος, ο Έλον Μασκ προέβλεψε ότι μέσα στα επόμενα 10 έως 20 χρόνια η εργασία θα είναι ουσιαστικά «προαιρετική», καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και τα ανθρωποειδή ρομπότ θα οδηγήσουν σε μια μετα-σπανιότητας οικονομία όπου το χρήμα ίσως καταστεί άνευ σημασίας. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI έχει προειδοποιήσει ότι η υπερ-νοημοσύνη θα μπορούσε σύντομα να ξεπεράσει ακόμη και κορυφαία στελέχη επιχειρήσεων, ενώ ο Μουσταφά Σουλεϊμάν της Microsoft και ο Ντάριο Αμοντεϊ της Anthropic εκτιμούν ότι η μαζική αυτοματοποίηση λευκών κολάρων μπορεί να έρθει μέσα στην επόμενη πενταετία. Πολλοί οικονομολόγοι, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικοί, θεωρώντας ότι το «αποκαλυπτικό» αφήγημα ίσως εξυπηρετεί και τη στήριξη των υπερβολικών τεχνολογικών αποτιμήσεων.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, νέα διακλαδική έρευνα της Morgan Stanley επιχειρεί να χαμηλώσει τους τόνους: η πλειονότητα των εργαζομένων δεν θα μείνει μόνιμα άνεργη· απλώς θα μετακινηθεί σε νέους ρόλους, πολλοί από τους οποίους σήμερα δεν υπάρχουν καν. Η ιστορία, επισημαίνουν οι αναλυτές, δείχνει ότι οι μεγάλες τεχνολογικές τομές των τελευταίων 150 ετών —από τον ηλεκτρισμό και το τρακτέρ έως τον υπολογιστή και το διαδίκτυο— άλλαξαν ριζικά τη φύση της εργασίας, αλλά δεν «εξαφάνισαν» την ανθρώπινη εργασία.
Ποια νέα επαγγέλματα θα γεννηθούν από το AI
Το παράδειγμα των spreadsheets τη δεκαετία του 1980 είναι χαρακτηριστικό: αυτοματοποίησαν χρονοβόρες χρηματοοικονομικές διαδικασίες και περιόρισαν ορισμένες θέσεις, αλλά ταυτόχρονα απελευθέρωσαν χρόνο για πιο σύνθετες αναλύσεις και δημιούργησαν νέες ειδικότητες. Κατά την τράπεζα, το ίδιο θα συμβεί και τώρα: η ΑΙ θα μετασχηματίσει επαγγέλματα, δεξιότητες και περιγραφές θέσεων, όχι όμως απαραίτητα τον συνολικό όγκο απασχόλησης.
Οι ρόλοι που έρχονται; Η Morgan Stanley προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις θα ενσωματώσουν σε επίπεδο διοίκησης Chief AI Officers, ενώ θα αυξηθούν θεαματικά οι θέσεις σε τομείς διακυβέρνησης ΑΙ, κανονιστικής συμμόρφωσης και ασφάλειας δεδομένων – ιδίως σε ευαίσθητους κλάδους όπως η υγεία.
Παράλληλα, θα αναδυθούν υβριδικοί ρόλοι, όπως product managers με τεχνικές δεξιότητες «vibe coding», αλλά και εξειδικευμένες ειδικότητες: από στρατηγικούς αναλυτές εξατομίκευσης στην κατανάλωση έως μηχανικούς προληπτικής συντήρησης στη βιομηχανία και υπολογιστικούς γενετιστές στην ιατρική.
Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι την αισιοδοξία. Σε πρόσφατη μελέτη τους, οι νομπελίστες Ντάρον Ατζέμογλου και Σάιμον Τζόνσον, μαζί με τον Ντέιβιντ Ότορ, υποστηρίζουν ότι η τρέχουσα φάση ίσως διαφέρει ποιοτικά από τις προηγούμενες. Οι «καθαρές» τεχνολογίες αυτοματοποίησης, σημειώνουν, δεν ενισχύουν απλώς τον εργαζόμενο αλλά υποκαθιστούν την εξειδικευμένη γνώση του, καθιστώντας την ενδεχομένως περιττή. Αν η ΑΙ επιτρέψει στις επιχειρήσεις να αυξάνουν παραγωγή και κέρδη με ελάχιστο ανθρώπινο δυναμικό, τότε η ιστορική σχέση μεταξύ ανάπτυξης και απασχόλησης μπορεί να αποσυνδεθεί.
Ήδη, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, το 30% των εταιρειών που έχουν υιοθετήσει συστηματικά ΑΙ κατέγραψε μετρήσιμα οφέλη σε κερδοφορία ή παραγωγικότητα στο τέλος του 2025, έναντι 16% έναν χρόνο πριν. Τα περιθώρια κέρδους τους ενισχύονται – το ερώτημα είναι αν αυτή η άνοδος θα συνοδευτεί από νέες θέσεις εργασίας ή αν θα επιβεβαιώσει τους πιο απαισιόδοξους φόβους.
