Morgan Stanley: Για ποιες εταιρείες κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στην ΕΕ
Η αγορά λογισμικού και υπηρεσιών πληροφορικής στην Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις το 2026, μετά από μια περίοδο ισχυρής ανάπτυξης. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Morgan Stanley, που επιγράφεται «European Software – What’s Causing the Collapse in Confidence?», η εμπιστοσύνη των επενδυτών έχει υποχωρήσει σημαντικά, με τις μετοχές να εμφανίζουν πτώσεις και υψηλή μεταβλητότητα.
Η μεταστροφή του αφηγήματος γύρω από την AI
Οι αισιόδοξες προβλέψεις για την τεχνητή νοημοσύνη (AI) κυριάρχησαν μεταξύ των επενδυτών από το 2023 έως τις αρχές του 2025. Ωστόσο, από το δεύτερο εξάμηνο του 2025, η εικόνα άλλαξε πλήρως, με αρνητικά αφηγήματα να κυριαρχούν στον κλάδο.
Η GenAI τεχνολογία αρχικά θεωρήθηκε ότι θα ενίσχυε τα έσοδα των εταιρειών μέσω: νέων λειτουργιών και ευκαιριών πωλήσεων προϊόντων, και αυξημένης λειτουργικής αποδοτικότητας (κωδικοποίηση, πωλήσεις, μάρκετινγκ, χειρωνακτικές διαδικασίες), ενισχύοντας τα περιθώρια κέρδους.
Ωστόσο, γεγονότα όπως η Liberation Day του Τραμπ και οι δασμοί, σε συνδυασμό με γενικότερη αστάθεια στην αγορά, οδήγησαν σε σημαντική υποαπόδοση των μετοχών λογισμικού από τον Αύγουστο του 2025, η οποία συνεχίστηκε και εντάθηκε το 2026. Αυτή η τάση έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις ευρωπαϊκές μετοχές ημιαγωγών και hardware, οι οποίες ξεκίνησαν δυναμικά το 2026.
Τέσσερις βασικές περιοχές ανησυχίας για τη GenAI
Η Morgan Stanley αναγνωρίζει τέσσερις κύριες πηγές ανησυχίας που επηρεάζουν την αξία των εταιρειών λογισμικού:
- Εταιρική ανα-εσωτερικοποίηση / DIY ρίσκο
Η χρήση GenAI για παραγωγή κώδικα και co-pilots μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από τρίτους παρόχους λογισμικού, καθώς οι εταιρείες αναπτύσσουν εφαρμογές εσωτερικά. - Ανταγωνιστικό ρίσκο από startups
Η ταχεία ανάπτυξη χρηστών και εσόδων από AI labs (π.χ. OpenAI) και startups (π.χ. Lovable, Harvey) δημιουργεί αβεβαιότητα για την ικανότητα των δρώντων στην αγορά να αποκομίσουν τα αναμενόμενα έσοδα. - Πιέσεις στο μοντέλο τιμολόγησης βάσει θέσεων (seat-based) Καθώς οι vendors λογισμικού χρησιμοποιούν co-pilots και agents, η ανάγκη για προσωπικό μειώνεται, επηρεάζοντας την ανάπτυξη των εταιρειών που λειτουργούν με seat-based μοντέλο.
- Αλλαγή αρχιτεκτονικής λογισμικού
Οι εφαρμογές κινδυνεύουν να μετατοπιστούν σε back-end συστήματα, αντί για front-end interfaces που διευκολύνουν visualisation, analytics και innovation.
Διευκρίνιση παρανοήσεων για τη GenAI
- «Η GenAI τρώει το λογισμικό»: Η GenAI είναι λειτουργικότητα λογισμικού αυξάνοντας τις δυνατότητες αυτοματοποίησης, αλλά δεν αντικαθιστά το λογισμικό.
- «GenAI startups»: Ακόμη και αυτές οι νεοσύστατες εταιρείες παραμένουν εταιρείες λογισμικού, ενσωματώνοντας GenAI στα προϊόντα τους.
- «Η GenAI καταργεί τις δομημένες βάσεις δεδομένων»: Οι δομημένες βάσεις δεδομένων παραμένουν κρίσιμες για συστήματα όπως HCM, CRM και Accounting. Η GenAI είναι πιθανοκρατική, κατάλληλη για δημιουργία περιεχομένου ή pattern analysis.
Γιατί αυξάνεται η απαισιοδοξία των επενδυτών
Το 2025 και το 2026 οι ανησυχίες για ανταγωνισμό συνδυάστηκαν με την πιθανή αλλαγή της αρχιτεκτονικής λογισμικού. Ειδικές εταιρείες, όπως η Chegg, που επηρεάστηκαν από την αύξηση του ενδιαφέροντος για το ChatGPT, και η Gartner, που παρουσίασε απογοητευτική ανάπτυξη, αποτέλεσαν παράγοντες πίεσης για τον κλάδο.
Παράλληλα, η Wolters Kluwer επηρεάστηκε από τον ανταγωνισμό της OpenEvidence, επιδεινώνοντας την αξία των μετοχών και επηρεάζοντας τις προβλέψεις για όλο τον κλάδο.
Αρχιτεκτονική λογισμικού και νέες τεχνολογίες AI
Το 2026, οι ανησυχίες εντάθηκαν με την κυκλοφορία εργαλείων όπως τα: Anthropic Claude, Claude Code, Claude Cowork, OpenAI Frontier.
Αυτά τα εργαλεία agentic AI εκτελούν πολύπλοκες εργασίες, διαχειρίζονται αρχεία και αλληλεπιδρούν με εφαρμογές, δημιουργώντας ανησυχίες για πιθανή μετατόπιση των εφαρμογών σε back-end συστήματα.
Επενδυτική αβεβαιότητα
Η ευρωπαϊκή αγορά λογισμικού αντιμετωπίζει έντονη επενδυτική αβεβαιότητα, με πολλούς επενδυτές να βρίσκονται σε κατάσταση παραλύσεως, λέει η Morgan Stanley.
Η αδράνεια αυτή οφείλεται στην κόπωση από τις συνεχείς ανακοινώσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, στην έλλειψη ορατού καταλύτη για την αύξηση των τιμών μετοχών και στα επαναλαμβανόμενα έσοδα που δεν παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις. Ως αποτέλεσμα, η αξιολόγηση των μετοχών του κλάδου γίνεται δυσκολότερη και η γενική εικόνα για την πορεία του λογισμικού στην Ευρώπη χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, η SAP ξεχωρίζει ως ασφαλής επιλογή για τους επενδυτές λόγω της ισχυρής θέσης της στην αγορά και του αμυντικού χαρακτήρα των προϊόντων της. Όταν αλλάξει το συναίσθημα στον κλάδο, εκτιμάται ότι οι επενδυτές θα επιστρέψουν στη SAP, ενώ άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες θα χρειαστούν χαμηλότερες τιμές για να προσελκύσουν ενδιαφέρον.
Η SAP SE αξιολογείται με 10ετή DCF (Προεξοφλημένες Ταμειακές Ροές), WACC (Σταθμισμένο Μέσο Κόστος Κεφαλαίου) 9% και terminal growth rate 3%. Οι παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν την πορεία της περιλαμβάνουν την ανάπτυξη προϊόντων και traction, την επιτάχυνση του κύκλου της S/4 HANA (πλατφόρμα επιχειρησιακού λογισμικού της SAP), την αύξηση πελατών συντήρησης, την ενίσχυση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος και δραστηριότητες M&A. Από την άλλη, η υποτονική μακροοικονομική κατάσταση, η αδύναμη ανάπτυξη των cloud συνδρομών και τα bottlenecks σε συστήματα integrators που καθυστερούν την υιοθέτηση του S/4 αποτελούν σημαντικούς κινδύνους.
Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η SAP παραμένει πυλώνας σταθερότητας για τους επενδυτές, ενώ ο υπόλοιπος κλάδος λογισμικού συνεχίζει να παρακολουθείται στενά υπό την πίεση της αβεβαιότητας και των τεχνολογικών αλλαγών.
