Ναύαρχος ε.α. Σταυρίδης (ΝΑΤΟ): Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι μια θανάσιμη παγίδα για την παγκόσμια Ναυτιλία
Με τη Μέση Ανατολή να φλέγεται και την παγκόσμια οικονομία να κρατά την ανάσα της, ο ελληνικής καταγωγής ναύαρχος ε.α. Τζέιμς Σταυρίδης, πρώην ανώτατος διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το πιο κρίσιμο «σημείο ανάσχεσης» του πλανήτη.
Μέσα από μια αποκαλυπτική ανάλυση στο Bloomberg, ο έμπειρος στρατιωτικός, που έχει διασχίσει δεκάδες φορές τα στενά από τη δεκαετία του ’70, εξηγεί γιατί ο Πορθμός του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε μια «θανάσιμη παγίδα».
Ειδικότερα, όπως αναφέρει ο ναύαρχος Σταυρίδης, με τον πόλεμο να εξαπλώνεται στη Μέση Ανατολή, όλα τα βλέμματα των ναυτικών στρέφονται στα Στενά του Oρμούζ.
Αυτός ο ζωτικός υδάτινος διάδρομος, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, βρίσκεται ουσιαστικά κλειστός. Κανονικά, περίπου το 20%-25% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου διακινείται μέσω αυτού προς τις διεθνείς αγορές. Αν και ένα μέρος του αργού μπορεί να μεταφερθεί μέσω χερσαίων αγωγών, η διακοπή της ναυσιπλοΐας προκαλεί σοβαρές και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Το Ιράν έχει κλείσει το στενό χρησιμοποιώντας συνδυασμό απειλών: βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς κατά μήκος των ακτών, ταχύπλοα οπλισμένα σκάφη και μικρά σκάφη εξοπλισμένα με πολυβόλα και ρουκέτες, ικανά να περικυκλώσουν μεγάλα τάνκερ. Αυτή η στρατηγική έχει προκαλέσει πανικό στη ναυτιλιακή βιομηχανία, με πολλές εταιρείες να αναστέλλουν τις αποστολές.
Ο Πρόεδρος Donald Trump είχε δεσμευτεί μέσω social media να παρέχει ασφαλιστική κάλυψη «σε λογική τιμή» για τα πλοία που διέρχονται από το στενό, χωρίς όμως να δίνει λεπτομέρειες. Στο μεταξύ, πολλά πλοία παραμένουν αγκυροβολημένα, περιμένοντας οδηγίες από τα κεντρικά των ναυτιλιακών εταιρειών.
Ο ναύαρχος Stavridis, έχοντας διασχίσει δεκάδες φορές το στενό από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, επισημαίνει ότι η διέλευση είναι εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη. Αναφέρει εμπειρίες από τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ στα μέσα της δεκαετίας του 1980, όταν συνοδεύοντας τάνκερ στο πλαίσιο της Επιχείρησης Earnest Will, το πλοίο του δέχτηκε επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και μαχητικά.
Οι ΗΠΑ έχουν εντείνει τις στρατιωτικές προσπάθειες για να περιορίσουν τις ναυτικές δυνατότητες του Ιράν. Η βάση του Ισλαμικού Σώματος Φρουρών στο Bandar Abbas έχει δεχτεί επιθέσεις, ενώ σχεδόν 20 ιρανικά πλοία έχουν βυθιστεί, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, ένα εκ των οποίων από αμερικανικό υποβρύχιο στον Ινδικό Ωκεανό. Ωστόσο, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει φρεγάτες, κορβέτες, ταχύπλοα και εκατοντάδες μικρά σκάφη που μπορούν να παρενοχλήσουν την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Ένας ακόμη σοβαρός κίνδυνος είναι οι νάρκες. Το Ιράν έχει πάνω από 5.000 νάρκες και μπορεί να τις τοποθετήσει κρυφά με μικρά σκάφη, υποβρύχια ή πολιτικά πλοία, όπως τα παραδοσιακά dhows. Η ναρκαλιευτική διαδικασία είναι αργή και επικίνδυνη: ακόμη και τα καλύτερα αμερικανικά ναρκαλιευτικά χρειάζονται εβδομάδες για να καθαρίσουν μερικές εκατοντάδες νάρκες, ενώ οι πλεούμενες νάρκες αποτελούν μόνιμη απειλή.
Το Ναυτικό των ΗΠΑ χρειάζεται περισσότερα ναρκαλιευτικά, αεροσκάφη και ταχύπλοα πλοία Littoral Combat Ships (LCS) εξοπλισμένα για ναρκαλιευτικές επιχειρήσεις. Τα LCS, ήδη σε πορεία προς τον Περσικό Κόλπο, μπορούν να επιταχύνουν την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων.
Συμπερασματικά, η κατάσταση στον Πορθμό του Oρμούζ παραμένει κρίσιμη. Η διεθνής ναυτιλία και οι παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες εξαρτώνται από την επιτυχή εξουδετέρωση των ιρανικών απειλών και τον ασφαλή καθαρισμό των Στενών, κάτι που μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες έως μήνες.
