Νέο σοκ από Τραμπ: Αποσύρει τις ΗΠΑ από 66 διεθνείς οργανισμούς
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε χθες, Τετάρτη, νέα έφοδο εναντίον της διπλωματίας για το κλίμα, διατάσσοντας τις ΗΠΑ να αποσυρθούν από συνθήκη και επιστημονική επιτροπή αναφοράς, ανάμεσα σε δεκάδες άλλες οργανώσεις και οργανισμούς που μπήκαν στο στόχαστρό του, καθώς –όπως υποστηρίζει– δεν εξυπηρετούν «τα αμερικανικά συμφέροντα».
Το διάταγμα που υπέγραψε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος των ΗΠΑ προβλέπει την αποχώρηση της χώρας από 66 οργανισμούς, σχεδόν οι μισοί εκ των οποίων αποτελούν μέρος του συστήματος του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
Ανάμεσά τους είναι η Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (CNUCC), το κείμενο στο οποίο βασίζονται όλες οι άλλες διεθνείς συμφωνίες για το κλίμα και το οποίο συμφωνήθηκε το 1992, κατά τη διάρκεια της Συνόδου για τη Γη στο Ρίο.
Στην CNUCC βασίστηκε και η Συμφωνία του Παρισιού το 2015, από την οποία απέσυρε εκ νέου τις ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ, για δεύτερη φορά, όταν επέστρεψε στον Λευκό Οίκο πριν από σχεδόν έναν χρόνο.
Κατά την πρώτη του θητεία, παρότι αποφάσισε την αποχώρηση της χώρας από τη Συμφωνία του Παρισιού, δεν είχε αποσύρει τις ΗΠΑ από την CNUCC, γεγονός που επέτρεψε στην Ουάσιγκτον να συνεχίσει να συμμετέχει στις ετήσιες συνόδους για το κλίμα.
Η επιπρόσθετη αυτή απόσυρση αποτελεί «μείζον πλήγμα για την παγκόσμια δράση για το κλίμα, κομματιάζει τη συναίνεση που κερδήθηκε με κόπο και θέτει μπροστά στη μεγαλύτερή της πρόκληση τις διεθνείς προσπάθειες για το κλίμα μετά την υιοθέτηση της Συμφωνίας του Παρισιού», εκτίμησε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο ο αναλυτής Λι Σούο, του Asia Society Policy Institute.
Πρόκειται για «νέα ένδειξη ότι αυτή η αυταρχική και αντιεπιστημονική κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να θυσιάσει την ευημερία του πληθυσμού και να αποσταθεροποιήσει τη διεθνή συνεργασία», δήλωσε η Ρέιτσελ Κλίτους, της οργάνωσης Union of Concerned Scientists.
Η ανακοίνωση αυτή ενδέχεται να προσκρούσει σε νομικές προκλήσεις. Το Σύνταγμα των ΗΠΑ, το οποίο επιτρέπει στον πρόεδρο να εντάσσει τη χώρα σε διεθνείς συμβάσεις έπειτα από ψήφο των δύο τρίτων των γερουσιαστών, δεν προβλέπει ρητά τη διαδικασία αποχώρησης.
Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού κατά την πρώτη του θητεία, προτού την επαναφέρει ο Τζο Μπάιντεν, «η αποχώρηση από την CNUCC είναι ριζικά διαφορετική», επισημαίνει η Τζιν Σου, δικηγόρος του Κέντρου για τη Βιοποικιλότητα. «Εκτιμούμε ότι είναι παράνομο ο πρόεδρος να αποσύρει μονομερώς τη χώρα από σύμβαση που απαιτούσε έγκριση από τα δύο τρίτα της Γερουσίας», ανέφερε στο AFP, κάνοντας λόγο για «νομικές επιλογές» αμφισβήτησης της απόφασης.
Το διάταγμα προβλέπει επίσης την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (GIEC), όργανο αναφοράς για την επιστήμη του κλίματος, καθώς και από άλλους οργανισμούς που συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος, όπως ο Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης, αλλά και η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Νερό.
«Προοδευτική ιδεολογία»
Τον Σεπτέμβριο, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις επιτιθέμενος στην επιστήμη για το κλίμα, χαρακτηρίζοντας την υπερθέρμανση του πλανήτη «τη μεγαλύτερη απάτη της ιστορίας» και υμνώντας τον «καθαρό και μεγαλειώδη» άνθρακα.
Στο στόχαστρο της κυβέρνησης Τραμπ δεν βρίσκεται μόνο το κλίμα. Επιτίθεται επίσης σε άλλες αρχές που περιλαμβάνονται στους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, όπως οι προσπάθειες για τη βελτίωση του μέλλοντος της ανθρωπότητας και την ισότητα ανδρών και γυναικών.
Το διάταγμα προβλέπει ακόμη την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA), που δραστηριοποιείται σε ζητήματα υγείας της μητέρας και του παιδιού, καθώς και από τον ΟΗΕ Γυναίκες. Στον κατάλογο περιλαμβάνεται επίσης η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD).
Σε ανακοίνωσή του, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατηγόρησε τους οργανισμούς που μπήκαν στο στόχαστρο ότι προωθούν «προοδευτική ιδεολογία», καταγγέλλοντας ιδίως «τις εκστρατείες για την ισότητα των φύλων» και «την κλιματική ορθοδοξία».
Αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, πριν από σχεδόν έναν χρόνο, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος εφαρμόζει το δόγμα του «πρώτα η Αμερική». Όπως και κατά την πρώτη του θητεία, αποφάσισε να αποσύρει τις ΗΠΑ, πέρα από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, και από την UNESCO, την εκπαιδευτική, επιστημονική και πολιτιστική οργάνωση του ΟΗΕ, στην οποία είχε επανενταχθεί η Ουάσιγκτον επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν. Παράλληλα, αποχώρησε και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Η κυβέρνηση Τραμπ μείωσε δραστικά και την αμερικανική βοήθεια στο εξωτερικό, περικόπτοντας τους προϋπολογισμούς διαφόρων υπηρεσιών του ΟΗΕ, οι οποίες αναγκάστηκαν να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους, όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα.
Τον Σεπτέμβριο, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης, ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε και ευρύτερη επίθεση κατά του ΟΗΕ, τον οποίο χαρακτήρισε, σε μεγάλο βαθμό, αποτυχημένο.
