Ο Στιβ Τζομπς αποκάλυψε το Νο1 σημάδι υψηλής νοημοσύνης
-
Για τον Steve Jobs, η νοημοσύνη δεν είναι η μνήμη αλλά η ικανότητα να βλέπεις το σύνολο και να συνδέεις ιδέες.
-
Οι διαφορετικές εμπειρίες δημιουργούν μοναδικές συνδέσεις, που οδηγούν σε καινοτομία και καλύτερες αποφάσεις.
-
Σύγχρονες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η συνειρμική σκέψη ενισχύει τη μάθηση και τη γνωστική ευελιξία.
Η ζωή έχει έναν τρόπο να μας προσγειώνει όταν πιστεύουμε ότι είμαστε ανώτεροι από τους άλλους. Άλλωστε, η αρχέτυπη αντίληψη ότι η νοημοσύνη πηγάζει αποκλειστικά από τη μάθηση, την απομνημόνευση και την εφαρμογή γνώσεων στην εργασία μας, έχει αμφισβητηθεί εδώ και δεκαετίες από κορυφαίους στοχαστές. Ένας από αυτούς ήταν ο Steve Jobs, συνιδρυτής της Apple, ο οποίος είχε μια ριζοσπαστικά διαφορετική άποψη για το τι σημαίνει πραγματική νοημοσύνη.
Σε μια ομιλία που έδωσε το 1982 στην Academy of Achievement, σε ηλικία μόλις 26 ετών, ο Jobs παρουσίασε —σύμφωνα με το Inc. Magazine— ένα από τα πιο απρόσμενα αλλά ισχυρά σημάδια υψηλής νοημοσύνης.
Ενώ οι περισσότεροι ταυτίζουμε τον δείκτη νοημοσύνης με την καλή μνήμη, ο Jobs διαφωνούσε κάθετα. Για εκείνον, το να είσαι «bright» δεν έχει να κάνει με το πόσα θυμάσαι, αλλά με «την ικανότητα να κάνεις zoom out».
Όπως εξηγούσε χαρακτηριστικά: «Βρίσκεσαι σε μια πόλη και μπορείς να τη δεις ολόκληρη από τον 80ό όροφο. Ενώ οι άλλοι προσπαθούν να πάνε από το σημείο Α στο σημείο Β διαβάζοντας μικρούς, χαζούς χάρτες, εσύ βλέπεις τα πάντα μπροστά σου». Και πρόσθετε: «Μπορείς να κάνεις συνδέσεις που μοιάζουν αυτονόητες, επειδή βλέπεις το σύνολο».
Σύμφωνα με τον Jobs, η ικανότητα να συνδέεις ιδέες είναι αυτή που ξεχωρίζει έναν πραγματικό καινοτόμο από όσους μένουν προσκολλημένοι στις προφανείς οπτικές.
Ωστόσο, δεν είναι κάθε σύνδεση ουσιαστική. Ο Jobs τόνιζε ότι πρέπει να συνδέεις εμπειρίες που οι άλλοι δεν έχουν καν σκεφτεί. Διαφορετικά, καταλήγεις να παράγεις τις ίδιες ιδέες με όλους.
«Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να αποκτήσεις διαφορετικές εμπειρίες από τις συνηθισμένες», έλεγε.
Ως παράδειγμα, εξηγούσε ότι πολλοί πιστεύουν πως το να τελειώσεις το σχολείο και το πανεπιστήμιο με άριστα είναι ο δρόμος προς την επιτυχία ή την ευφυΐα. Όμως, αυτά τα χαρακτήριζε «συνηθισμένα».
Μιλώντας για πραγματικά ευφυείς ανθρώπους, ο Jobs σημείωνε: «Είχαν μια ποικιλία εμπειριών από τις οποίες μπορούσαν να αντλήσουν, ώστε να λύσουν ένα πρόβλημα ή να αντιμετωπίσουν ένα δίλημμα με έναν μοναδικό τρόπο».
Ο Jobs υπογράμμιζε επίσης ότι οι νέοι είναι οι θεματοφύλακες του κόσμου μας και έχουν ευθύνη να τον κάνουν καλύτερο για τις επόμενες γενιές. Γι’ αυτό θεωρούσε κρίσιμο να κατανοήσουν τι σημαίνει αληθινή νοημοσύνη, ώστε αυτή η αντίληψη να περάσει στο μέλλον. Με αυτόν τον τρόπο, αμφισβητούσε ευθέως παγιωμένα στερεότυπα για τη μάθηση και την εξυπνάδα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σύγχρονες επιστημονικές έρευνες φαίνεται να δικαιώνουν τη σκέψη του. Μια μελέτη του 2024 με τίτλο “Creativity supports learning through associative thinking”, που δημοσιεύτηκε στο npj Science of Learning, έδειξε ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν και προσαρμόζονται καλύτερα όταν μπορούν να δημιουργούν νέες συνδέσεις ανάμεσα σε ιδέες.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτή η συνειρμική σκέψη βοηθά στην αναγνώριση μοτίβων, στη δημιουργική επίλυση προβλημάτων και στη μεταφορά γνώσης σε διαφορετικά πλαίσια, ακόμη κι όταν παραδοσιακοί δείκτες νοημοσύνης —όπως η μνήμη ή τα τεστ— παραμένουν ίδιοι.
Σε συνέντευξή του το 1994 στη Silicon Valley Historical Association, ο Jobs επανήλθε σε μια άλλη πτυχή της νοημοσύνης: το θάρρος να ζητάς βοήθεια.
«Το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία· είναι αυτό που ξεχωρίζει όσους πράττουν από όσους απλώς ονειρεύονται», έλεγε, εξηγώντας πως η προθυμία να ζητάς και να δέχεσαι βοήθεια μπορεί να αλλάξει την πορεία της ζωής σου.
