Ο Τραμπ, ο Μαδούρο και 303 δισ. βαρέλια: Γιατί το πετρέλαιο της Βενεζουέλας είναι στο επίκεντρο
-
Ο Nicolás Maduro και η Cilia Flores αντιμετωπίζουν βαριές κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών σε ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ.
-
Η επιχείρηση των ΗΠΑ προκαλεί διεθνή αναστάτωση και αμφισβήτηση της νομιμότητάς της, με εμπλοκή ΟΗΕ και μεγάλων δυνάμεων.
-
Το πετρέλαιο της Βενεζουέλας βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, με τον Trump να μιλά ανοιχτά για επιστροφή αμερικανικών εταιρειών.
Ο ανατραπείς ηγέτης της Βενεζουέλας, Nicolás Maduro, έφτασε τη Δευτέρα σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης για να αντιμετωπίσει κατηγορίες των ΗΠΑ για διακίνηση ναρκωτικών, μετά τη θεαματική σύλληψή του από τον Donald Trump, μια επιχείρηση που ταρακούνησε τους παγκόσμιους ηγέτες και άφησε τις αρχές στο Καράκας να αναζητούν επειγόντως απαντήσεις.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Antonio Guterres εξέφρασε ανησυχίες για την αστάθεια στη Βενεζουέλα και για τη νομιμότητα του πλήγματος του Trump —της πιο δραματικής αμερικανικής επέμβασης στη Λατινική Αμερική μετά την εισβολή στον Παναμά το 1989. Ειδικές Δυνάμεις των ΗΠΑ προσγειώθηκαν το Σάββατο με ελικόπτερα στο Καράκας, έσπασαν τον κλοιό ασφαλείας του Maduro και τον απέσπασαν από το κατώφλι ενός ασφαλούς χώρου.
Το πρωί της Δευτέρας, ο Maduro —με δεμένα χέρια— και η σύζυγός του Cilia Flores συνοδεύτηκαν από ένοπλους φρουρούς με τακτικό εξοπλισμό από κέντρο κράτησης στο Μπρούκλιν σε ελικόπτερο με προορισμό ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Μανχάταν, όπου επρόκειτο να παρουσιαστούν στις 12:00 (17:00 GMT).
Ο Maduro κατηγορείται ότι επέβλεπε δίκτυο διακίνησης κοκαΐνης που συνεργαζόταν με βίαιες οργανώσεις, μεταξύ των οποίων τα καρτέλ Sinaloa και Zetas του Μεξικού, αντάρτες της FARC στην Κολομβία και τη συμμορία Tren de Aragua της Βενεζουέλας. Ο ίδιος, 63 ετών, αρνείται εδώ και χρόνια τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν προκάλυμμα «ιμπεριαλιστικών σχεδίων» για το πετρέλαιο της χώρας.
Ενώ η διεθνής κοινότητα και Αμερικανοί πολιτικοί προσπαθούσαν να αποτιμήσουν την κατάσχεση ενός εν ενεργεία αρχηγού κράτους, στη Βενεζουέλα εκδόθηκε έκτακτη εντολή που διατάσσει την αστυνομία να εντοπίσει και να συλλάβει όποιον υποστήριξε την αμερικανική επιχείρηση. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμενόταν να συζητήσει τη νομιμότητα και τις επιπτώσεις της ενέργειας, με Ρωσία, Κίνα και αριστερούς συμμάχους της Βενεζουέλας να καταδικάζουν την επιδρομή.
Ο Μαδούρο και η σύζυγός του αντιμετωπίζουν κατηγορίες στις ΗΠΑ
Ο Maduro επρόκειτο να ενημερωθεί για τις κατηγορίες και να δηλώσει πώς προτίθεται να απολογηθεί ενώπιον του ομοσπονδιακού δικαστή Alvin Hellerstein. Αν καταδικαστεί, αντιμετωπίζει ποινές από δεκαετίες έως ισόβια κάθειρξη για κάθε κατηγορία.
Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η εμπλοκή του σε διακίνηση ναρκωτικών ξεκίνησε από τη θητεία του στην Εθνοσυνέλευση το 2000, συνεχίστηκε ως υπουργός Εξωτερικών και κορυφώθηκε μετά την εκλογή του το 2013 ως διαδόχου του Hugo Chávez. Η πρώτη απαγγελία κατηγοριών στη Νέα Υόρκη έγινε το 2020· το επικαιροποιημένο κατηγορητήριο που δόθηκε στη δημοσιότητα το Σάββατο προσθέτει νέες λεπτομέρειες και συγκατηγορούμενους, μεταξύ τους και τη Flores.
Οι ΗΠΑ θεωρούν τον Maduro παράνομο δικτάτορα από το 2018, έπειτα από εκλογές που στιγματίστηκαν από καταγγελίες εκτεταμένων παρατυπιών. Ειδικοί στο διεθνές δίκαιο αμφισβητούν τη νομιμότητα της επιχείρησης, με ορισμένους να τη χαρακτηρίζουν ρήξη με τη διεθνή έννομη τάξη.
Οι φιλοδοξίες του Τραμπ για το πετρέλαιο
Στο Καράκας, ανώτατοι αξιωματούχοι της 13ετούς κυβέρνησης Maduro παραμένουν στην εξουσία, αρχικά υιοθετώντας σκληρή ρητορική και στη συνέχεια αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την κυβέρνηση Trump. Οι μετοχές αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών ενισχύθηκαν τη Δευτέρα, λόγω της προοπτικής πρόσβασης στα τεράστια αποθέματα της χώρας.
Ο Trump δεν έκρυψε την πρόθεσή του να «μοιραστεί» τον πετρελαϊκό πλούτο της Βενεζουέλας. «Οι αμερικανικές πετρελαϊκές θα επιστρέψουν και θα ξαναχτίσουν τις υποδομές», είπε σε δημοσιογράφους στο Air Force One. «Παίρνουμε πίσω ό,τι έκλεψαν. Εμείς έχουμε τον έλεγχο».
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο —περίπου 303 δισ. βαρέλια— όμως ο κλάδος έχει υποβαθμιστεί από κακοδιαχείριση, υποεπένδυση και κυρώσεις των ΗΠΑ. Η παραγωγή πέρυσι διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 1,1 εκατ. βαρέλια/ημέρα, περίπου στο ένα τρίτο των επιπέδων της δεκαετίας του 1970.
Αφού αρχικά κατήγγειλε τη σύλληψη Maduro ως «απαγωγή» και αποικιοκρατική αρπαγή πετρελαίου, η μεταβατική πρόεδρος Delcy Rodríguez χαμήλωσε τους τόνους την Κυριακή, δηλώνοντας προτεραιότητα «σεβαστές σχέσεις» με την Ουάσιγκτον. «Καλούμε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να εργαστεί μαζί μας σε ατζέντα συνεργασίας», είπε. «Οι λαοί μας και η περιοχή αξίζουν ειρήνη και διάλογο, όχι πόλεμο».
Ο Trump απείλησε με νέο πλήγμα αν η Βενεζουέλα δεν συνεργαστεί στο άνοιγμα του πετρελαϊκού της τομέα και στη διακοπή της διακίνησης ναρκωτικών. Εξέδωσε επίσης απειλές προς Κολομβία και Μεξικό, ενώ δήλωσε ότι η κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας «φαίνεται έτοιμη να καταρρεύσει».
Παραμένει ασαφές πώς οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν με μια μετα-Maduro κυβέρνηση γεμάτη ιδεολογικούς αντιπάλους. Προς το παρόν, ο Trump φαίνεται να έχει παραγκωνίσει την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, παρότι πολλοί ακτιβιστές θεωρούσαν ότι «είχε έρθει η στιγμή τους». Η Rodríguez, κόρη αριστερού αντάρτη και γνωστή ως «τίγρη» του Maduro, θεωρείται ωστόσο πραγματίστρια, με καλές σχέσεις με τον ιδιωτικό τομέα και προσήλωση στην οικονομική ορθοδοξία.
Παγκόσμια ανησυχία
Οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον —οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν αναγνώριζαν τον Maduro λόγω καταγγελιών νοθείας— κράτησαν πιο μετριοπαθή στάση, τονίζοντας την ανάγκη διαλόγου και σεβασμού του δικαίου. Στις ΗΠΑ, η επιχείρηση προκάλεσε πολιτική θύελλα, με Δημοκρατικούς να λένε ότι παραπλανήθηκαν. Ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio αναμενόταν να ενημερώσει τους νομοθέτες.
Παρότι ορισμένες συντηρητικές φωνές επέκριναν την επιχείρηση ως αντίθετη με το «America First», οι περισσότεροι υποστηρικτές τη χαιρέτισαν ως γρήγορη και ανώδυνη νίκη. Στο εσωτερικό της Βενεζουέλας, οι αντίπαλοι του Maduro αποφεύγουν πανηγυρισμούς, καθώς οι σύμμαχοί του παραμένουν στην εξουσία και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο στρατός στρέφεται εναντίον τους —αν και πολλοί υποψιάζονται ότι κάποιοι εκ των έσω βοήθησαν την επιχείρηση του Σαββάτου.
