OpenAI, η αυτοκρατορία’ που καίει δισεκατομμύρια – Έρχεται το τέλος της φούσκας;

Οι επενδυτές στο χρηματιστήριο μπορεί να έκλεισαν τη χρονιά ανήσυχοι για τις υπερτιμημένες αποτιμήσεις των εταιρειών γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Αλλά οι ιδιωτικές αγορές φαίνεται να ζουν ακόμα σε έναν παράλληλο κόσμο. Το 2025, η βιομηχανία επιχειρηματικών κεφαλαίων (VC) επένδυσε 150 δισεκατομμύρια δολάρια σε μεγάλες νεοφυείς εταιρείες AI, όπως η OpenAI και η Anthropic, πολύ περισσότερα από όσα έλαβαν οι δικαιούχοι της προηγούμενης VC «φούσκας» το 2021.

Τόση είναι η εμπιστοσύνη της OpenAI, δημιουργού του ChatGPT, που πιστεύει πως μπορεί μόνη της να αντλήσει έως και 100 δισεκατομμύρια δολάρια από ιδιώτες επενδυτές το 2026. Αυτό θα ήταν σχεδόν τετραπλάσιο του ποσού που συγκέντρωσε η μεγαλύτερη εισαγωγή στο χρηματιστήριο στην ιστορία.

Ωστόσο, ακόμα και οι ιδιώτες επενδυτές είναι πιθανό να αρχίσουν να θέτουν δύσκολες ερωτήσεις. Η OpenAI, η Anthropic και άλλες νεοφυείς εταιρείες AI με έδρα το Σαν Φρανσίσκο μπορεί να έχουν επιδείξει μερικούς από τους ταχύτερους ρυθμούς αύξησης εσόδων στην ιστορία. Αλλά ταυτόχρονα έχουν «καεί» οικονομικά με ρυθμούς τύπου «Towering Inferno», καθώς ξοδεύουν σε τσιπ και υποδομές cloud που χρειάζονται για την εκπαίδευση και τη λειτουργία των μοντέλων τους. 

Τόσο η OpenAI όσο και η Anthropic θα βρεθούν υπό αυξανόμενη πίεση να διευκρινίσουν τους δρόμους προς την κερδοφορία, ειδικά καθώς εξετάζουν το ενδεχόμενο εισαγωγής στο χρηματιστήριο το 2026 ή λίγο αργότερα. Για τη βιομηχανία της AI γενικότερα, θα είναι μια αφυπνιστική και αποκαλυπτική εμπειρία.

Η OpenAI αντιμετωπίζει ένα κρίσιμο έτος το 2026

Πολλοί παράγοντες θα τραβήξουν την προσοχή των επενδυτών στο ζήτημα της έλλειψης κερδοφορίας.

Ο πρώτος είναι οι γιγαντιαίοι ισολογισμοί των τεχνολογικών κολοσσών που αντιμετωπίζουν τα εργαστήρια. Χρηματοδότες όπως η Google έχουν άφθονους πόρους για να στηρίξουν τα μεγάλα γλωσσικά τους μοντέλα, συμπεριλαμβανομένων των δικών τους τσιπ και υποδομών cloud, καθιστώντας τα μοντέλα τους πιο αποδοτικά στην εκπαίδευση και στη λειτουργία σε σχέση με αυτά της OpenAI και της Anthropic, και λιγότερο εξαρτημένα από ενδεχομένως εύθραυστους επενδυτές. Αυτό είχε μικρότερη σημασία όταν το Gemini της Google δυσκολευόταν να φτάσει τις δυνατότητες των ανεξάρτητων δημιουργών μοντέλων. Αλλά τώρα έχει φτάσει στο ίδιο επίπεδο.

Αυτό οδηγεί σε ένα δεύτερο πρόβλημα. Περισσότερα από τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του ChatGPT, η πολυδιαφημισμένη ώθηση στην επιχειρησιακή παραγωγικότητα από την AI δεν έχει ακόμη έρθει.

Σε λίγους υποσχόμενους τομείς, όπως ο προγραμματισμός και η εξυπηρέτηση πελατών, ο χώρος γίνεται όλο και πιο κορεσμένος μεταξύ OpenAI, Anthropic, Microsoft και εξειδικευμένων εφαρμογών που λειτουργούν με δικά τους ή τρίτα μοντέλα. Κανένα εργαστήριο AI δεν διαθέτει επαρκή «τάφρο» για να διατηρήσει πλεονέκτημα για πολύ καιρό, γεγονός που καθιστά τα έσοδα ευάλωτα.

Ένα τρίτο πρόβλημα είναι ότι τα κόστη αυξάνονται τόσο γρήγορα όσο –ή πιο γρήγορα από– τα έσοδα. Σε αντίθεση με τις συμβατικές εταιρείες λογισμικού, που παράγουν περισσότερα κέρδη όσο κλιμακώνονται, οι εταιρείες AI αντιμετωπίζουν υψηλότερα κόστη όσο μεγαλώνουν. Μεγάλο μέρος αυτών των εξόδων προέρχεται από την υπολογιστική ισχύ που απαιτείται για την εκπαίδευση των αιχμηρών μοντέλων. Η εκτέλεση των μοντέλων για προβλέψεις δεν είναι φθηνή, ιδιαίτερα όταν πολλοί χρήστες δεν είναι συνδρομητές που πληρώνουν. Αυτό αφήνει τις εταιρείες με δύσκολες αποφάσεις. Είναι δυνατό να μειωθούν τα έξοδα εκτέλεσης προσφέροντας σύντομες απαντήσεις ή να αντισταθμιστεί το κόστος με διαφήμιση. Και οι δύο επιλογές, όμως, κινδυνεύουν να μειώσουν την εμπειρία του χρήστη. Αν οι δημιουργοί μοντέλων αυξήσουν τις τιμές, θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν την υιοθέτηση.

Πολλές εταιρείες έχουν περάσει από την «κατανάλωση μετρητών» στην «παραγωγή μετρητών» πριν. Από τη Netflix έως την Uber, πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις πέρασαν χρόνια στο κόκκινο πριν αποφέρουν τεράστια κέρδη. Η γενετική AI θα μπορούσε να αποδώσει ακόμα περισσότερο, ειδικά αν έρθει η υπερνοημοσύνη. Αλλά οι επενδυτές δεν θα περιμένουν για πάντα, και οι κορυφαίες εταιρείες της βιομηχανίας πρέπει να αρχίσουν να αναπτύσσουν τα επιχειρηματικά τους μοντέλα.

Η OpenAI ειδικότερα θα πρέπει να προσέχει την υπεροψία. Ένας επενδυτής VC λέει ότι η συζήτηση για την καύση μετρητών είναι ταμπού στην εταιρεία, αν και οι διαρροές δείχνουν ότι θα «καούν» πάνω από 115 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030. Ο Σαμ Αλτμαν, επικεφαλής της εταιρείας, είπε πρόσφατα ότι ένας λόγος που θέλει να κάνει δημόσια την OpenAI είναι να δει τους αμφισβητίες της να την σορτάρουν. «Θα ήθελα πολύ να τους δω να καίγονται», είπε. Πολλοί επενδυτές φαίνεται έτοιμοι να πάρουν το ρίσκο: τόσο οι αγορές μετοχών όσο και οι αγορές ομολόγων έχουν τιμωρήσει εταιρείες με σημαντική έκθεση στην εταιρεία του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Investor’s Guide: Τι να αγοράσετε και τι να μην αγοράσετε το 2026
• Καλωσορίσατε στην εποχή των Hectocorns: 7 startups αξίας άνω των 100 δισ. δολαρίων
• Τα apps που «τρώνε» τον χρόνο μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε