Όταν η Gen Z κλείνει το Instagram: Η τάση «appstinent» κερδίζει έδαφος
- Όλο και περισσότεροι νέοι της Gen Z επιλέγουν να απομακρυνθούν από τα social media.
- Η τάση ονομάζεται «appstinent» και ξεκίνησε ως φοιτητική πρωτοβουλία στο Harvard University.
- Προτείνει τη μέθοδο 5D: μείωση, απενεργοποίηση, διαγραφή, υποβάθμιση και αποχώρηση από τις εφαρμογές.
- Οι νέοι συνδέουν τα social media με μειωμένη συγκέντρωση, κακό ύπνο και χαμηλότερη αυτοεκτίμηση.
- Πολλοί επιλέγουν «απλά» κινητά τηλέφωνα και λιγότερη ψηφιακή παρουσία.
Η τεχνολογία και τα κοινωνικά δίκτυα θεωρούνται βασικό χαρακτηριστικό της Γενιάς Ζ, της πρώτης γενιάς που μεγάλωσε με smartphones, social media και ψηφιακές πλατφόρμες. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται μια αντίστροφη τάση: πολλοί νέοι επιλέγουν να περιορίσουν δραστικά τη χρήση εφαρμογών ή ακόμη και να αποχωρήσουν πλήρως από τα κοινωνικά δίκτυα.
Η τάση αυτή έχει αποκτήσει ακόμη και δικό της όνομα: «appstinent», ένας συνδυασμός των λέξεων «app» και «abstinence». Πρόκειται για μια προσπάθεια «ψηφιακής αποχής», με στόχο τον επανασχεδιασμό της σχέσης των ανθρώπων με τις εφαρμογές και τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2024 ως φοιτητική οργάνωση στο Harvard University και σήμερα λειτουργεί ως κοινότητα υποστήριξης για νέους που επιθυμούν να μειώσουν ή να εγκαταλείψουν τα social media.
Η μέθοδος 5D
Η ομάδα προτείνει τη λεγόμενη μέθοδο 5D, η οποία περιλαμβάνει πέντε στάδια:
-
Decrease (μείωση) της χρήσης εφαρμογών
-
Deactivate (απενεργοποίηση) λογαριασμών
-
Delete (διαγραφή) εφαρμογών
-
Downgrade (υποβάθμιση) σε απλούστερες συσκευές
-
Depart (αποχώρηση) από τα social media
Στόχος είναι να βοηθηθούν οι νέοι να απομακρυνθούν σταδιακά από την υπερβολική χρήση τεχνολογίας και να ανακτήσουν τον έλεγχο του χρόνου και της προσοχής τους.
Οι επιπτώσεις των social media
Πολλοί νέοι που συμμετέχουν σε τέτοιες πρωτοβουλίες αναφέρουν ότι η συνεχής χρήση πλατφορμών όπως Instagram, Snapchat και TikTok επηρέασε αρνητικά τη συγκέντρωση, τον ύπνο και την ψυχική τους κατάσταση.
Η ατελείωτη διαδικασία scrolling, όπως σημειώνουν, μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα απαισιοδοξίας και σύγκρισης με τους άλλους, ενώ ταυτόχρονα καθιστά δύσκολη την αποσύνδεση από τον ψηφιακό κόσμο.
Παρά τις αρνητικές εμπειρίες, πολλοί διστάζουν να εγκαταλείψουν πλήρως τα social media, καθώς αποτελούν βασικό εργαλείο ενημέρωσης, ψυχαγωγίας και επικοινωνίας.
Ψηφιακή αποτοξίνωση και επιστροφή στην καθημερινότητα
Οι τρόποι απομάκρυνσης από τις εφαρμογές ποικίλλουν. Ορισμένοι επιλέγουν προσωρινή «ψηφιακή αποτοξίνωση», θέτοντας όρια στον χρόνο χρήσης οθόνης. Άλλοι προχωρούν σε πιο δραστικές αποφάσεις, διαγράφοντας εφαρμογές ή χρησιμοποιώντας απλά κινητά τηλέφωνα χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Η 24χρονη ιδρύτρια της κοινότητας, Gabriela Nguyen, χρησιμοποιεί σήμερα ένα βασικό τηλέφωνο που επιτρέπει μόνο κλήσεις και μηνύματα. Δεν διαθέτει οθόνες στο υπνοδωμάτιό της, δεν χρησιμοποιεί υπηρεσίες streaming και ελέγχει το email της μόνο από υπολογιστή.
Όπως εξηγεί η ίδια, η απομάκρυνση από τις εφαρμογές σημαίνει μια καθημερινότητα «χωρίς διαφημίσεις, χωρίς αλγόριθμους και χωρίς τεχνητή νοημοσύνη».
Λιγότερες αλλά βαθύτερες σχέσεις
Για πολλούς νέους, η αποχώρηση από τα social media δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά το αντίθετο. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αφιερώνουν πλέον περισσότερο χρόνο στις σχέσεις τους στην πραγματική ζωή.
Αντί για ψηφιακές συνομιλίες και notifications, επιλέγουν τηλεφωνικές κλήσεις, προσωπικές συναντήσεις και δραστηριότητες εκτός διαδικτύου.
Η τάση αυτή δείχνει ότι ακόμη και για μια γενιά που μεγάλωσε μέσα στον ψηφιακό κόσμο, η ανάγκη για ισορροπία μεταξύ τεχνολογίας και πραγματικής ζωής γίνεται ολοένα και πιο έντονη.
