Ούλριχ Ζίγκμουντ: Ποιος είναι «χαμογελαστός πωλητής» της σκληρής γερμανικής ακροδεξιάς

• Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ γεννήθηκε το 1990, σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και επιχειρηματική ψυχολογία και δραστηριοποιήθηκε επαγγελματικά στο μάρκετινγκ μέσω αρωμάτων.
• Ξεκίνησε πολιτικά από τη CDU, αλλά εντάχθηκε στο AfD το 2014 και εξελέγη στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ δύο χρόνια αργότερα.
• Με περισσότερους από 800.000 ακολούθους στο TikTok, παρουσιάζει την ακροδεξιά πολιτική του ως αισιόδοξη, απλή και καθημερινή.
• Πίσω από τη φιλική εικόνα βρίσκονται σκληρές θέσεις για τη μετανάστευση, την εκπαίδευση, τα μέσα ενημέρωσης και την πολιτιστική ταυτότητα.
• Το AfD κέρδισε 43,8% και 39 από τις 83 έδρες, αφήνοντάς τον τρεις έδρες μακριά από την πρωθυπουργία του κρατιδίου.

Όταν το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel τον παρουσίασε ως τον «πιο επικίνδυνο πολιτικό της Γερμανίας», ο Ούλριχ Ζίγκμουντ δεν αντέδρασε με οργή. Εμφανίστηκε σε προεκλογική συγκέντρωση με αντίτυπα του περιοδικού και τα υπέγραφε χαμογελώντας στους υποστηρικτές του.

Η σκηνή συμπυκνώνει τη στρατηγική που τον έφερε στην κορυφή της πολιτικής ζωής της Σαξονίας-Άνχαλτ: αντί να αποφεύγει την αντιπαράθεση, τη μετατρέπει σε περιεχόμενο· αντί να εμφανίζεται ως θυμωμένος ακροδεξιός πολιτικός, προτιμά την εικόνα του προσιτού οικογενειάρχη που αστειεύεται, φωτογραφίζεται και μιλά τη γλώσσα των κοινωνικών δικτύων.

Η συνταγή λειτούργησε. Υπό την ηγεσία του, το AfD συγκέντρωσε 43,8% στις εκλογές του κρατιδίου, από 20,8% το 2021, πετυχαίνοντας το υψηλότερο ποσοστό της ιστορίας του σε περιφερειακή κάλπη. Εξασφάλισε 39 από τις 83 έδρες και έμεινε μόλις τρεις μακριά από την αυτοδυναμία.

Ο Ζίγκμουντ δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει την πρωθυπουργία, καθώς τα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται να συνεργαστούν με το AfD. Έχει, όμως, ήδη μετατραπεί σε πρότυπο για το πώς η γερμανική ακροδεξιά μπορεί να επεκταθεί πέρα από το παραδοσιακό της ακροατήριο.

Από τα αρώματα στην πολιτική

Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 1990 στο Χάβελμπεργκ της Σαξονίας-Άνχαλτ. Είναι παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού.

Πριν ασχοληθεί επαγγελματικά με την πολιτική, εκπαιδεύτηκε στο χονδρικό και εξωτερικό εμπόριο και σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων και επιχειρηματική ψυχολογία. Η πτυχιακή του εργασία εξέταζε πώς το μάρκετινγκ μέσω αρωμάτων μπορεί να επηρεάσει την αγοραστική συμπεριφορά.

Το 2014 ίδρυσε μαζί με συνεργάτη του επιχείρηση που εμπορευόταν συστήματα αρωματισμού χώρων. Η βασική ιδέα ήταν ότι μια μυρωδιά μπορεί να διαμορφώσει υποσυνείδητα τη διάθεση του πελάτη και να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται ένα κατάστημα ή ένα προϊόν.

Η επαγγελματική αυτή διαδρομή δεν αποτελεί απλώς μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια του βιογραφικού του. Βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής του μεθόδου. Ο Ζίγκμουντ αντιμετωπίζει την εικόνα, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά του κοινού ως εργαλεία πολιτικής επικοινωνίας.

Εκεί όπου άλλα στελέχη του AfD επενδύουν στην οργή και στην πρόκληση, ο ίδιος προσπαθεί να δημιουργήσει μια ευχάριστη «ατμόσφαιρα» γύρω από παρόμοιες ιδέες.

Η πρώτη πολιτική στάση ήταν η CDU

Ο πολιτικός του προσανατολισμός δεν ξεκίνησε από το AfD. Σε ηλικία 18 ετών εντάχθηκε στη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση, το κόμμα της Άνγκελα Μέρκελ και σήμερα του Φρίντριχ Μερτς.

Παρέμεινε για περίπου πέντε χρόνια στη CDU, πριν μετακινηθεί το 2014 στο νεοσύστατο τότε AfD. Το κόμμα είχε δημιουργηθεί αρχικά ως δύναμη αντίδρασης στη διαχείριση της κρίσης του ευρώ, αλλά σύντομα άρχισε να μετατοπίζεται προς τον εθνικισμό και τη σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική.

Η άνοδος του Ζίγκμουντ ήταν γρήγορη. Μόλις δύο χρόνια μετά την ένταξή του στο κόμμα εξελέγη στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ. Από το 2022 είναι συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του AfD και ένας από τους επικεφαλής της αντιπολίτευσης στο κρατίδιο.

Μέχρι την εκλογική αναμέτρηση του 2026 είχε κατορθώσει να μετατραπεί από περιφερειακό στέλεχος σε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές του κόμματος σε ολόκληρη τη Γερμανία.

Το TikTok και η εικόνα του «κανονικού ανθρώπου»

Η πολιτική δύναμη του Ζίγκμουντ δεν βασίζεται στη ρητορική ενός παραδοσιακού κομματικού ηγέτη. Βασίζεται στη συστηματική καλλιέργεια μιας προσωπικής σχέσης με το κοινό.

Με περισσότερους από 800.000 ακολούθους στο TikTok, χρησιμοποιεί σύντομα βίντεο, χιούμορ, καθημερινές εικόνες και απλουστευμένα πολιτικά μηνύματα. Εμφανίζεται σε τοπικές γιορτές, συνομιλεί με πολίτες, υπογράφει μπλουζάκια και φωτογραφίζεται με υποστηρικτές σαν πολιτικός σταρ.

Η προεκλογική του εκστρατεία δεν οικοδομήθηκε γύρω από λεπτομερή παρουσίαση πολιτικών θέσεων. Κυριάρχησαν η νοσταλγία, η υπόσχεση επιστροφής σε μια «ασφαλή» Γερμανία και η προβολή μιας αισιόδοξης εικόνας, πίσω από την οποία παρέμεναν οι ριζοσπαστικές προτάσεις του AfD.

Ο ίδιος έχει περιγράψει τον στόχο του ως την εικόνα ενός απολύτως «κανονικού ανθρώπου», με τον οποίο οι ψηφοφόροι μπορούν να ταυτιστούν.

Αυτό τον διαφοροποιεί από στελέχη του κόμματος που είναι περισσότερο συγκρουσιακά. Η ηπιότερη συσκευασία, ωστόσο, δεν συνεπάγεται και μετριοπαθέστερο πολιτικό περιεχόμενο.

Το σκληρό πρόγραμμα πίσω από το χαμόγελο

Ο Ζίγκμουντ υποστηρίζει αυστηρή αντιμεταναστευτική πολιτική, αύξηση των απελάσεων και περιορισμό των κρατικών πόρων που διατίθενται για την ένταξη μεταναστών και προσφύγων.

Το πρόγραμμα του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ περιλαμβάνει ακόμη παρεμβάσεις στην εκπαίδευση, περιορισμούς στην προβολή ΛΟΑΤΚΙ+ συμβόλων στα σχολεία, αλλαγές στη χρηματοδότηση πολιτιστικών οργανισμών και σύγκρουση με τα δημόσια μέσα ενημέρωσης.

Πρόκειται για τομείς στους οποίους μια κυβέρνηση κρατιδίου διαθέτει σημαντικές αρμοδιότητες. Τα γερμανικά κρατίδια ελέγχουν μεγάλο μέρος της εκπαιδευτικής και πολιτιστικής πολιτικής, της αστυνόμευσης και της εσωτερικής ασφάλειας, ενώ συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία μέσω του Bundesrat.

Η επικοινωνιακή επιτυχία του Ζίγκμουντ έγκειται ακριβώς στην αποσύνδεση της προσωπικής του εικόνας από τη σκληρότητα αυτών των προτάσεων. Η πολιτική του παρουσιάζεται όχι ως ιδεολογική ρήξη, αλλά ως εφαρμογή «κοινής λογικής».

Η παρουσία στη μυστική συνάντηση του Πότσνταμ

Ένα από τα σοβαρότερα περιστατικά στη διαδρομή του ήταν η συμμετοχή του στη συνάντηση ακροδεξιών στελεχών και επιχειρηματιών στο Πότσνταμ τον Νοέμβριο του 2023.

Η έρευνα του Correctiv αποκάλυψε ότι στη συνάντηση παρουσιάστηκαν σχέδια περί «επαναμετανάστευσης». Ο όρος χρησιμοποιείται από την ευρωπαϊκή άκρα δεξιά για πολιτικές μαζικής απομάκρυνσης ανθρώπων μεταναστευτικής προέλευσης. Ο Ζίγκμουντ κατονομάστηκε μεταξύ των στελεχών του AfD που παρευρέθηκαν.

Το AfD είχε αρνηθεί ότι υποστηρίζει την απέλαση Γερμανών πολιτών και είχε υποστηρίξει ότι οι απόψεις που παρουσιάστηκαν στη συνάντηση δεν αποτελούσαν επίσημη πολιτική του κόμματος.

Για τον Ζίγκμουντ, πάντως, η αποκάλυψη ανέδειξε την απόσταση ανάμεσα στη δημόσια εικόνα του μετριοπαθούς οικογενειάρχη και στις πολιτικές επαφές ή συζητήσεις στις οποίες συμμετέχει.

Οι τέσσερις συνεργάτες από την HDJ

Ακόμη μεγαλύτερη σκιά ρίχνουν οι αποκαλύψεις για πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με κοινή έρευνα της Welt και του Politico, τέσσερις συνεργάτες που συνδέονται με τον Ζίγκμουντ είχαν υπάρξει ενεργοί στη Heimattreue Deutsche Jugend, γνωστή ως HDJ. Δύο περιγράφονται ως στενοί σύμβουλοί του και δύο φέρονται να συνέβαλαν στη σύνταξη του προεκλογικού προγράμματος.

Η HDJ ήταν μια νεοναζιστικά προσανατολισμένη οργάνωση νέων, εν μέρει διαμορφωμένη κατά το πρότυπο της Χιτλερικής Νεολαίας. Διοργάνωνε κατασκηνώσεις, πορείες στρατιωτικού χαρακτήρα και μαθήματα φυλετικής ιδεολογίας. Απαγορεύτηκε από τη γερμανική κυβέρνηση το 2009, επειδή θεωρήθηκε ότι επιδίωκε τη δημιουργία μιας εθνικοσοσιαλιστικής ελίτ.

Η αντίφαση είναι εμφανής: η HDJ περιλαμβάνεται ακόμη και στη λίστα οργανώσεων που το ίδιο το AfD θεωρεί ασύμβατες με την ιδιότητα του μέλους του.

Ο Ζίγκμουντ δεν είναι απλώς ένας επιτυχημένος χρήστης του TikTok που βρίσκεται τυχαία κοντά σε ακραία στοιχεία. Η παρουσία ανθρώπων με τέτοιο παρελθόν σε κομβικές θέσεις του περιβάλλοντός του δείχνει ότι το δίκτυο πίσω από τη δημόσια εικόνα του έχει βαθύτερες ιδεολογικές ρίζες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μητσοτάκης: Ο οδικός χάρτης έως το 2027, οι «κόκκινες γραμμές» στην οικονομία και το μήνυμα για αυτοδυναμία
• ΕΚΤ: Προς νέα αύξηση επιτοκίων λόγω ενεργειακού σοκ – Ανοιχτό το ενδεχόμενο και για τον Δεκέμβριο
• Euronext Athens: Η ιστορική επιστροφή στις ανεπτυγμένες αγορές – Προβλέψεις για «κύμα» εισροών 1,1 δισ. δολαρίων