Πίνεις καφέ στο χέρι; Δες πόσα μικροπλαστικά μπορεί να καταναλώνεις
-
Η θερμότητα αυξάνει σημαντικά την απελευθέρωση μικροπλαστικών από πλαστικά και πλαστικοποιημένα ποτήρια καφέ.
-
Η επιστήμη δεν έχει ακόμη ξεκάθαρη εικόνα για το πόσο παραμένουν τα μικροπλαστικά στο ανθρώπινο σώμα ή για τις επιπτώσεις τους.
-
Οι ερευνητές συνιστούν επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια από γυαλί, κεραμικό ή ανοξείδωτο χάλυβα ως ασφαλέστερη επιλογή.
Σύμφωνα με νέα αποτελέσματα πρόσφατης επιστημονικής βιβλιογραφίας, τα μικροπλαστικά, δηλαδή τα μικροσκοπικά θραύσματα μεγέθους από ένα μικρόμετρο έως πέντε χιλιοστά, βρίσκονται κυριολεκτικά παντού στη φύση. Μάλιστα, φαίνεται ότι έχουν εισχωρήσει και στο ανθρώπινο σώμα, καθώς μελέτες τα έχουν εντοπίσει σε αρτηρίες, αναπαραγωγικά όργανα και ακόμη και στον εγκέφαλο.
Είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσει κανείς πόσες καθημερινές δραστηριότητες μας εκθέτουν στο πλαστικό. Και τώρα προστίθεται ακόμη μία. Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Hazardous Materials: Plastics, ο ερευνητής Xiangyu Liu από το Griffith University και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι κοινά δοχεία —μεταξύ αυτών και τα πανταχού παρόντα χάρτινα ποτήρια καφέ μιας χρήσης— ενδέχεται να απελευθερώνουν μεγάλες ποσότητες μικροπλαστικών όταν θερμαίνονται, κάτι που συμβαίνει κάθε φορά που σε αυτά χύνεται ένα ζεστό ρόφημα.
«Καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία του υγρού μέσα στο δοχείο, αυξάνεται γενικά και η απελευθέρωση μικροπλαστικών», σημείωσε ο Liu σε άρθρο του για το The Conversation.
Μετά από μια αρχική μετα-ανάλυση 30 αξιολογημένων επιστημονικών μελετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι «εκλύσεις [μικροπλαστικών] κυμαίνονταν από μερικές εκατοντάδες σωματίδια έως και περισσότερα από οκτώ εκατομμύρια σωματίδια ανά λίτρο, ανάλογα με το υλικό και τον σχεδιασμό της μελέτης».
Στη συνέχεια, προχώρησαν σε πειραματική έρευνα. Σε ένα πείραμα με 400 ποτήρια καφέ και υγρά διαφορετικών θερμοκρασιών —από παγωμένα (5°C) έως ζεστά (60°C)— διαπίστωσαν ότι η θερμοκρασία είχε καθοριστική επίδραση στην ποσότητα μικροπλαστικών που απελευθερώνονταν.
Το να παραμείνει το ρόφημα στο ποτήρι για ώρες φάνηκε να έχει πολύ μικρότερη σημασία από την «αρχική θερμοκρασία του υγρού τη στιγμή που έρχεται σε επαφή με το πλαστικό». Τα χάρτινα ποτήρια με πλαστική επένδυση απελευθέρωναν λιγότερα μικροπλαστικά από τα εξ ολοκλήρου πλαστικά ποτήρια, ανεξαρτήτως θερμοκρασίας.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η κατανάλωση μόλις 300 ml (10 ουγκιών) ζεστού καφέ από πλαστικά ποτήρια θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόσληψη περίπου 363.000 σωματιδίων μικροπλαστικών ετησίως.
Παρότι το εύρημα ακούγεται ανησυχητικό, υπάρχουν σημαντικές επιφυλάξεις. Όπως επισημαίνει ο Liu, δεν γνωρίζουμε πόσο χρόνο παραμένουν τα μικροπλαστικά στο ανθρώπινο σώμα. Παράλληλα, η ακριβής μέτρηση των σωματιδίων αυτών έχει αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολη.
Χαρακτηριστικά, πρόσφατη έρευνα του The Guardian αμφισβήτησε σοβαρά μελέτες που υποστήριζαν ότι τα μικροπλαστικά ανιχνεύονται σε ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα, με ειδικούς να προειδοποιούν ότι τα αποτελέσματα μπορεί να οφείλονται σε επιμόλυνση των δειγμάτων.
Με άλλα λόγια, αρκετές από τις πιο ανησυχητικές μελέτες ενδέχεται να βασίζονται σε ψευδώς θετικά ευρήματα, υπογραμμίζοντας πόσα λίγα γνωρίζουμε ακόμη για τις επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία.
«Αυτό μας αναγκάζει να επανεξετάσουμε όλα όσα νομίζουμε ότι γνωρίζουμε για τα μικροπλαστικά στο ανθρώπινο σώμα», δήλωσε στην Guardian ο χημικός Roger Kuhlman. «Και, όπως αποδεικνύεται, δεν γνωρίζουμε και πολλά. Πολλοί ερευνητές διατυπώνουν εξαιρετικούς ισχυρισμούς χωρίς να προσκομίζουν ούτε τα στοιχειώδη αποδεικτικά στοιχεία».
Παρά τις αβεβαιότητες, ο Liu τονίζει ότι «είναι καλό να γνωρίζουμε τις πιθανές πηγές μικροπλαστικών στην καθημερινότητά μας», έως ότου υπάρξει μεγαλύτερη επιστημονική σαφήνεια.
Ο ίδιος προτείνει πρακτικές λύσεις για να περιορίσουμε τον κίνδυνο: «Για ζεστά ροφήματα, η καλύτερη επιλογή είναι τα επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια από ανοξείδωτο χάλυβα, κεραμικό ή γυαλί, καθώς τα υλικά αυτά δεν απελευθερώνουν μικροπλαστικά. Αν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ποτήρι μίας χρήσης, τα χάρτινα με πλαστική επένδυση φαίνεται να απελευθερώνουν λιγότερα σωματίδια από τα καθαρά πλαστικά — αν και κανένα δεν είναι εντελώς απαλλαγμένο».
Όπως καταλήγει, «καθώς η θερμότητα είναι ο βασικός παράγοντας που ενεργοποιεί την απελευθέρωση πλαστικών, καλό είναι να αποφεύγουμε να ρίχνουμε καυτό υγρό απευθείας σε πλαστικά δοχεία».
