Πλαφόν σε καύσιμα και τρόφιμα: Τα αυστηρά πρόστιμα και η αντίδραση της αγοράς

Με φόντο την ενεργειακή αβεβαιότητα και τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές, η κυβέρνηση ενεργοποιεί έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό της αισχροκέρδειας, επιβάλλοντας ανώτατα όρια κέρδους στην αγορά καυσίμων και σε βασικά προϊόντα λιανεμπορίου.

Η παρέμβαση τίθεται σε ισχύ άμεσα μέσω Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου και θα διαρκέσει τουλάχιστον έως τα τέλη Ιουνίου, με το ενδεχόμενο παράτασης να παραμένει ανοιχτό.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης επιπλέον μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις εφόσον η κρίση στην ενέργεια επιδεινωθεί. Όπως ανέφερε, προτεραιότητα αυτή τη στιγμή είναι η αντιμετώπιση φαινομένων υπερβολικών ανατιμήσεων, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία ελέγχου της αγοράς.

Πώς θα λειτουργήσει το πλαφόν στα καύσιμα

Σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, τα ανώτατα περιθώρια κέρδους διαμορφώνονται ως εξής:

• Οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων δεν θα μπορούν να εφαρμόζουν περιθώριο κέρδους άνω των 5 λεπτών ανά λίτρο πάνω από την τιμή αγοράς από τα διυλιστήρια για βενζίνη 95 οκτανίων και πετρέλαιο κίνησης.

• Τα πρατήρια καυσίμων δεν επιτρέπεται να προσθέτουν πάνω από 12 λεπτά ανά λίτρο στην τιμή προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας.

• Στα νησιά προβλέπεται δυνατότητα πρόσθετου κόστους διανομής, το οποίο θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση.

Πλαφόν και σε βασικά προϊόντα σούπερ μάρκετ

Παράλληλα, σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, επιβάλλεται ανώτατο περιθώριο μεικτού κέρδους σε 61 κατηγορίες προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.

Σε αντίθεση με προηγούμενες εφαρμογές του μέτρου, η νέα λίστα είναι πιο στοχευμένη. Για παράδειγμα:

• στα ζυμαρικά αφορά μόνο σπαγγέτι,

• στα άλευρα μόνο αλεύρι για όλες τις χρήσεις,

• στα γιαούρτια μόνο απλά προϊόντα χωρίς γεύσεις.

Το περιθώριο μεικτού κέρδους για κάθε προϊόν δεν μπορεί να ξεπερνά τον μέσο όρο του 2025 για τον συγκεκριμένο κωδικό.

Ο υπουργός άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του μέτρου μετά τις 30 Ιουνίου, εφόσον οι έλεγχοι δείξουν ότι απαιτείται περαιτέρω παρέμβαση στην αγορά.

Αυστηρά πρόστιμα για παραβάσεις

Σε περιπτώσεις παραβίασης των κανόνων προβλέπονται πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και 5 εκατ. ευρώ.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να στείλει σαφές μήνυμα συμμόρφωσης προς την αγορά, ιδιαίτερα μετά τα στοιχεία των ελέγχων που έδειξαν ότι μετά την κατάργηση προηγούμενων περιορισμών καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε περισσότερους από 11.500 κωδικούς προϊόντων.

Οι αντιδράσεις της αγοράς

Τα μέτρα προκάλεσαν αντιδράσεις από επαγγελματικούς φορείς.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων ζήτησε αντί για πλαφόν να μειωθούν ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ο ΦΠΑ στα καύσιμα, κατηγορώντας την κυβέρνηση για λαϊκισμό.

Πιο συγκρατημένη ήταν η στάση της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, η οποία υποστήριξε ότι ο πληθωρισμός στον κλάδο διαμορφώθηκε μόλις στο 1,29% το 2025, αποδίδοντας τη συγκράτηση των τιμών στον ανταγωνισμό της αγοράς.

Ανησυχία εκφράστηκε επίσης από την Ελληνική Ένωση Καφέ, η οποία προειδοποιεί ότι το πλαφόν μπορεί να οδηγήσει σε πιέσεις ή ακόμη και «λουκέτα» σε επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς οι τιμές προμήθειας του καφέ παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Την ανάγκη προσεκτικής εφαρμογής τέτοιων παρεμβάσεων επισήμανε και ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Μπρατάκος, τονίζοντας ότι κάθε διοικητικό μέτρο πρέπει να έχει σαφή χρονικά όρια ώστε να μην διαταράσσει τη λειτουργία της αγοράς και της εφοδιαστικής αλυσίδας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες: Το πρώτο βήμα της Ελλάδας και ο οδικός χάρτης
• Από την αντλία στο ράφι: Πώς το ακριβό πετρέλαιο περνά στην οικονομία
• Από πυρηνική συμφωνία έως αλλαγή καθεστώτος: Τα 4+1 σενάρια για το Ιράν
• Fitch: Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ίσως διαρκέσει λιγότερο από έναν μήνα – Πώς επηρεάζεται η ελληνική οικονομία