Ποια Airbnb κινδυνεύουν με πρόστιμο
Έως το τέλος του 2026 επεκτείνεται το «πάγωμα» στις νέες εγγραφές ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Με κοινή υπουργική απόφαση, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στην εκπνοή του 2025, παρατείνεται η απαγόρευση νέων εγγραφών στο μητρώο ακινήτων βραχυχρόνιας διαμονής για ακίνητα που βρίσκονται στο 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων. Πρόκειται για ζώνες που περιλαμβάνουν το εμπορικό τρίγωνο, περιοχές γύρω από την Ακρόπολη.
Η απόφαση έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα αντιμετωπίζει διπλή πίεση. Από τη μία, την ισχυρή ανάκαμψη του τουρισμού μετά την πανδημία από την άλλη, μια οξυνόμενη στεγαστική κρίση, με ενοίκια που κινούνται ταχύτερα από τα εισοδήματα και περιορισμένη προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι η ανεξέλεγκτη επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων λειτούργησε ως επιταχυντής αυτών των τάσεων, ιδίως στο κέντρο της πόλης.
Σε αντίθεση με μια γενικευμένη απαγόρευση, το μέτρο διατηρεί «ανοιχτή» την αγορά για όσους έχουν ήδη εγγραφεί. Ωστόσο, κλείνει την πόρτα σε νέες εισόδους, βάζοντας φρένο στην περαιτέρω «τουριστικοποίηση» της κατοικίας στο κέντρο καθώς θεωρείται πολιτικά και κοινωνικά μη βιώσιμη.
Η αυστηρότητα της ρύθμισης ενισχύεται από το καθεστώς κυρώσεων. Για νέες μισθώσεις που θα συναφθούν κατά παράβαση της απαγόρευσης, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο ίσο με το 50% του εισοδήματος που αποκτάται από τη βραχυχρόνια μίσθωση, με κατώτατο όριο τις 20.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης εντός του ίδιου φορολογικού έτους, το πρόστιμο αυξάνεται, με ελάχιστο τα 40.000 ευρώ, ενώ τα έσοδα εισπράττονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ως δημόσιο έσοδο.
Σύμφωνα με την αιτιολογική βάση της απόφασης, η παράταση, δημιουργεί ένα πλαίσιο αυξημένης κανονιστικής βεβαιότητας, το οποίο κατά την κυβερνητική ανάγνωση διευκολύνει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τόσο στην αγορά ακινήτων όσο και στον τουρισμό.
Για τους επενδυτές, το μήνυμα είναι μικτό. Όσοι δραστηριοποιούνται ήδη στις συγκεκριμένες περιοχές διατηρούν τα δικαιώματά τους. Ταυτόχρονα, η πίεση ενδέχεται να μετατοπιστεί σε γειτονιές εκτός των τριών δημοτικών διαμερισμάτων ή σε άλλες πόλεις με ισχυρή τουριστική ζήτηση.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Αθήνα ακολουθεί μια τάση που παρατηρείται σε πόλεις όπως η Βαρκελώνη, το Άμστερνταμ και το Παρίσι, όπου οι τοπικές αρχές επιχειρούν να εξισορροπήσουν την οικονομική αξία του τουρισμού με την κοινωνική συνοχή και την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία.
Στην Ελλάδα, ο Νοέμβριος επιβεβαίωσε το μοτίβο της ενδιάμεσης περιόδου. Οι διαθέσιμες καταχωρίσεις μειώθηκαν κατά 4,5%, ενώ η ζήτηση υποχώρησε κατά 3,3%. Η πληρότητα διατηρήθηκε στο 46%, όμως τα έσοδα κατέγραψαν πτώση 4,8%, με το ADR να διαμορφώνεται στα 91 ευρώ, μειωμένο κατά 1,5%. Η εικόνα αποτυπώνει μια αγορά που προσαρμόζεται στη χαμηλότερη εποχική κίνηση, χωρίς ωστόσο να εμφανίζει σημάδια δομικής εξασθένησης.
