Ποιος θα ελέγξει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μετά τον Μαδούρο;
- Η PDVSA παραμένει ο βασικός ελεγκτής των πετρελαϊκών πόρων της Βενεζουέλας
- Η Chevron και ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν ήδη παρουσία, αλλά με περιορισμένο ρόλο
- Βραχυπρόθεσμα, η αβεβαιότητα μπορεί να πλήξει τις εξαγωγές
Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο επαναφέρει στο προσκήνιο το πιο πολιτικά φορτισμένο ενεργειακό στοίχημα της Λατινικής Αμερικής: ποιος ελέγχει –και ποιος μπορεί να αναβιώσει– το πετρέλαιο της Βενεζουέλας μετά από δύο δεκαετίες παρακμής.
Προς το παρόν, ο έλεγχος των πετρελαϊκών πόρων της Βενεζουέλας παραμένει στα χέρια της Petróleos de Venezuela (PDVSA), της κρατικής εταιρείας που διαχειρίζεται τη συντριπτική πλειονότητα της παραγωγής και των αποθεμάτων. Όπως επισημαίνουν αναλυτές του κλάδου, ακόμη και με αλλαγή πολιτικού σκηνικού, η PDVSA εξακολουθεί να αποτελεί τον πυρήνα του συστήματος.
Η αμερικανική Chevron δραστηριοποιείται ήδη στη χώρα μέσω κοινοπραξιών με την PDVSA, ενώ παρουσία έχουν και ρωσικές και κινεζικές εταιρείες. Παρ’ όλα αυτά, ο ρόλος τους παραμένει συμπληρωματικός, με τον στρατηγικό έλεγχο να ανήκει στο κράτος, σύμφωνα με το CNBC.
Αναλυτές εκτιμούν ότι σε ένα σενάριο πιο φιλικής προς τις επενδύσεις κυβέρνησης, η Chevron θα ήταν «καλύτερα τοποθετημένη» για να ενισχύσει τη θέση της, λόγω της υφιστάμενης παρουσίας και τεχνογνωσίας. Αντίστοιχα, ευρωπαϊκοί όμιλοι όπως η Repsol και η Eni θα μπορούσαν επίσης να ωφεληθούν, εφόσον χαλαρώσουν οι κυρώσεις.
Η ιστορική εικόνα, ωστόσο, είναι αποθαρρυντική. Μετά την εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας τη δεκαετία του 1970, η παραγωγή κορυφώθηκε το 1997 στα 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Σήμερα έχει υποχωρήσει κοντά στα 950.000 βαρέλια, με λιγότερα από 600.000 να κατευθύνονται στις εξαγωγές.
Τι σημαίνει για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Η αβεβαιότητα γύρω από τη διακυβέρνηση της χώρας ενδέχεται να διαταράξει προσωρινά τις εξαγωγές, καθώς οι αγοραστές δυσκολεύονται να γνωρίζουν ποιος έχει την αρμοδιότητα είσπραξης πληρωμών. Επιπλέον, οι αμερικανικές κυρώσεις στο λεγόμενο shadow fleet δεξαμενόπλοιων έχουν ήδη περιορίσει τις ροές.
Βραχυπρόθεσμα, ο αντίκτυπος στην παγκόσμια προσφορά εκτιμάται περιορισμένος, με ενδεχόμενο ασφάλιστρο κινδύνου της τάξης των 2–3 δολαρίων ανά βαρέλι. Η αγορά, σύμφωνα με αναλυτές, κινείται ήδη προς υπερπροσφορά.
Η μακροπρόθεσμη σημασία της Βενεζουέλας σχετίζεται με το είδος του πετρελαίου που παράγει: βαρύ και θειούχο, τεχνικά απαιτητικό αλλά ιδανικό για σύνθετα διυλιστήρια, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ.
Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης ημέρας
Ακόμη και σε ένα ευνοϊκό πολιτικό σενάριο, με πιθανή ανάδειξη της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο, οι προοπτικές ταχείας ανάκαμψης παραμένουν περιορισμένες. Η βιομηχανία χρειάζεται επενδύσεις άνω των 10 δισ. δολαρίων ετησίως, σταθερό κανονιστικό πλαίσιο και συνθήκες ασφάλειας για να επιστρέψει σε βιώσιμη τροχιά.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, χωρίς αυτά τα προαπαιτούμενα, η Βενεζουέλα κινδυνεύει να επαναλάβει σενάρια χαοτικής μετάβασης τύπου Λιβύης ή Ιράκ — με απρόβλεπτες συνέπειες τόσο για την ίδια όσο και για την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία.
