Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Στο «κόκκινο» πετρέλαιο και αγορές – φόβοι για νέο ενεργειακό σοκ
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περνά στον δεύτερο μήνα του με την ένταση να παραμένει αμείωτη, καθώς Ισραήλ και Ιράν συνεχίζουν τις ανταλλαγές αεροπορικών και πυραυλικών πληγμάτων, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει ότι οι επιχειρησιακοί της στόχοι βρίσκονται κοντά στην επίτευξη.
Στην Τεχεράνη, δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου έκανε λόγο για διαδοχικές ισχυρές εκρήξεις και πυκνούς καπνούς στο ανατολικό τμήμα της πόλης, με τον ισραηλινό στρατό να ανακοινώνει εκ νέου πλήγματα σε «στρατιωτικούς στόχους». Την ίδια ώρα, στο Ισραήλ, ένας 52χρονος έχασε τη ζωή του και δύο ακόμη άτομα τραυματίστηκαν έπειτα από ιρανική επίθεση στο Τελ Αβίβ.
Ισραηλινός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι πύραυλος με πυρομαχικά διασποράς προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές σε πολυκατοικία, περιγράφοντας χτύπημα που διέσχισε την οροφή και εξερράγη σε εσωτερικό όροφο. Τα συγκεκριμένα όπλα, που έχουν απαγορευτεί με διεθνή σύμβαση από το 2008 –χωρίς ωστόσο να έχουν υιοθετηθεί από Ιράν, Ισραήλ και ΗΠΑ– εντείνουν τον κίνδυνο για τον άμαχο πληθυσμό λόγω των μη εκραγέντων υποπυρομαχικών.
Η σύρραξη, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με εκτεταμένους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, έχει πλέον σαφείς επιπτώσεις πέρα από το πεδίο των συγκρούσεων, επηρεάζοντας τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου και ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Σενάρια και πιέσεις στην ενέργεια
Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται αισιόδοξη ως προς την εξέλιξη των επιχειρήσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι στόχοι των ΗΠΑ μπορούν να επιτευχθούν «εντός των επόμενων δύο εβδομάδων», χωρίς να απαιτείται ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν.
Ωστόσο, πληροφορίες από αμερικανικά μέσα αναφέρουν ότι εξετάζεται η αποστολή επιπλέον στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη προειδοποιεί για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής στο έδαφός της. «Αν υπάρξει χερσαία επέμβαση, τα 150 δολάρια θα γίνουν η νέα βάση για την τιμή του πετρελαίου», ανέφερε χαρακτηριστικά Ιρανός αξιωματούχος. Το πετρέλαιο Brent κινείται ήδη πάνω από τα 112 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, διατηρούνται δίαυλοι επικοινωνίας, με τον αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ να εκφράζει την ελπίδα για συνομιλίες εντός της εβδομάδας, την ώρα που η Τεχεράνη απορρίπτει προς το παρόν κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης.
Στενά του Ορμούζ και γεωοικονομικός αντίκτυπος
Κρίσιμο παραμένει το ζήτημα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υδρογονανθράκων. Οι Φρουροί της Επανάστασης εμπόδισαν τη διέλευση εμπορικών πλοίων, επαναλαμβάνοντας ότι απαγορεύεται η κίνηση πλοίων που συνδέονται με «εχθρικά» κράτη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρέτεινε το τελεσίγραφο προς το Ιράν για το άνοιγμα του στρατηγικού αυτού διαύλου έως τις 6 Απριλίου, απειλώντας με πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
«Παγιδευμένοι» άμαχοι
Την ίδια ώρα, το ανθρώπινο κόστος αυξάνεται. Στην Τεχεράνη, οι κάτοικοι ζουν υπό τον διαρκή φόβο των βομβαρδισμών, με μια 46χρονη οδοντίατρο να περιγράφει ότι «χάνει κάθε μέρα και λίγη από την ελπίδα της», νιώθοντας «παγιδευμένη ανάμεσα σε δυνάμεις που έχουν ξεφύγει».
Η κρίση επεκτείνεται και στον Λίβανο, όπου η σύγκρουση κλιμακώθηκε μετά την εμπλοκή της Χεζμπολά. Οι ισραηλινές επιδρομές συνεχίζονται σε νότιες περιοχές και στη Βηρυτό, ενώ οι συγκρούσεις στο έδαφος εντείνονται.
Σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό, στον Λίβανο έχουν καταγραφεί πάνω από 1.140 νεκροί και περισσότεροι από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένοι, επιβεβαιώνοντας ότι η σύγκρουση εξελίσσεται σε μια πολυεπίπεδη κρίση με βαριές ανθρωπιστικές και οικονομικές συνέπειες.
