Πόλεμος στο Ιράν: Η ΕΚΤ σε επιφυλακή για τις επόμενες κινήσεις των επιτοκίων
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παραμένει σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής καθώς οι πρόσφατες εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου στο Ιράν αρχίζουν να επηρεάζουν ήδη βασικά οικονομικά μεγέθη της ευρωζώνης. Οι βομβαρδισμοί ενεργειακών εγκαταστάσεων στο Ιράν και στις χώρες του Κόλπου έχουν οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και θέτοντας την ΕΚΤ αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις.
Το επιτελείο της ΕΚΤ θα περιμένει τους επόμενους μήνες για να αξιολογήσει με σαφήνεια τη διάρκεια, την ένταση και την εμβέλεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή – κρίσιμες παράμετροι που θα καθορίσουν το μέγεθος των οικονομικών επιπτώσεων στην ευρωζώνη. Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι έως τον Ιούνιο θα έχει σχηματιστεί πιο ξεκάθαρη εικόνα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν ακραίες ανατροπές στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής. Τότε η ΕΚΤ θα επανεξετάσει τις αποφάσεις για τα επιτόκια, κρίνοντας αν και πόσο θα αυξήσει το βασικό της επιτόκιο πάνω από το 2% ώστε να περιοριστούν οι αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη.
Η άνοδος του πληθωρισμού παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία. Όπως τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ, οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι είναι ανοδικοί, ενώ μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να επιφέρει διαρκείς αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και να ενισχύσει τις πληθωριστικές προσδοκίες και μισθολογικές πιέσεις.
Οι επιπτώσεις του πολέμου ήδη γίνονται αισθητές στην πραγματική οικονομία, με αυξήσεις τιμών και αναπροσαρμογές τιμολογίων σε διάφορους κλάδους. Παράλληλα, η ΕΚΤ αποφάσισε να μην αναπροσαρμόσει άμεσα τα επιτόκια, ώστε να αποφευχθεί υπεραντίδραση που θα έβλαπτε την οικονομία, σε περίπτωση που η σύρραξη αποδειχθεί βραχυπρόθεσμη.
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο βασικό σενάριο, η ανάπτυξη της ευρωζώνης θα κινηθεί χαμηλότερα, στο 0,9% έναντι αρχικής πρόβλεψης 1,2%, ενώ ο πληθωρισμός θα φτάσει το 2,6% από 1,9%. Οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και στη ναυτιλία, καθώς και η αντίδραση επιχειρήσεων και καταναλωτών, μπορεί να ανατρέψουν αυτές τις προβλέψεις.
Οι άμεσοι κίνδυνοι για την οικονομία είναι τρεις:
- Τιμές ενέργειας: Το κλείσιμο των Στενών του Χορμούζ, διαδρομή για 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, εκτόξευσε την τιμή του πετρελαίου πάνω από 110 δολάρια το βαρέλι.
- Ναυτιλία: Η σύρραξη έχει αυξήσει χρόνους παράδοσης και κόστη μεταφοράς, πλήττοντας κυρίως την Ευρώπη λόγω εξάρτησης από τη διαδρομή Ασίας-Ευρώπης μέσω Σουέζ.
- Αβεβαιότητα: Η αβεβαιότητα οδηγεί σε καθυστερήσεις επενδύσεων και κατανάλωσης, επιβαρύνοντας περαιτέρω την οικονομία.
