Πώς η ενεργειακή κρίση φέρνει απρόσμενα κέρδη στη Ρωσία
-
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια.
-
Η εξέλιξη ενισχύει τα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας και τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.
-
Πριν από την κρίση, η ρωσική οικονομία δεχόταν πίεση από κυρώσεις και χαμηλότερα έσοδα ενέργειας.
-
Η άνοδος των τιμών μπορεί να περιορίσει την αποτελεσματικότητα των δυτικών κυρώσεων.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου που προκάλεσε η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν φαίνεται να προσφέρει σημαντική οικονομική ανάσα στη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Ιράν και οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ προκάλεσαν έντονη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας, οδηγώντας το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά τα έσοδα της Μόσχας, τα οποία αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης του ρωσικού κρατικού προϋπολογισμού και, κατ’ επέκταση, του πολέμου στην Ουκρανία.
Η οικονομική πίεση πριν από την κρίση
Μέχρι πρόσφατα, η ρωσική οικονομία αντιμετώπιζε αυξανόμενες πιέσεις.
Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών είχε βασίσει τον προϋπολογισμό του 2026 σε τιμή περίπου 59 δολαρίων ανά βαρέλι για το πετρέλαιο τύπου Urals, το βασικό εξαγώγιμο μείγμα της χώρας.
Παράλληλα, τα ενεργειακά έσοδα είχαν μειωθεί σημαντικά στις αρχές του έτους, φθάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2020. Οι δυτικές κυρώσεις, τα υψηλά επιτόκια και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού επιβάρυναν περαιτέρω την οικονομία.
«Απροσδόκητο δώρο» για τη Μόσχα
Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή άλλαξε απότομα το σκηνικό.
«Ξαφνικά η Μόσχα έλαβε αυτό το δώρο», δήλωσε ο πρώην υφυπουργός Ενέργειας της Ρωσίας Βλαντίμιρ Μίλοφ, σημειώνοντας ότι η άνοδος των τιμών προσφέρει μια σημαντική οικονομική «σανίδα σωτηρίας» για το Κρεμλίνο.
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αυξάνουν τα κρατικά έσοδα και ταυτόχρονα περιορίζουν την επίδραση των δυτικών κυρώσεων που είχαν στόχο να μειώσουν τα οικονομικά μέσα της Ρωσίας.
Ευκαιρίες για τις ρωσικές εξαγωγές
Η άνοδος των τιμών δημιουργεί επίσης νέες ευκαιρίες για τις ρωσικές εξαγωγές.
Μέχρι πρόσφατα η Ρωσία αναγκαζόταν να πωλεί το πετρέλαιό της με σημαντικές εκπτώσεις λόγω των περιορισμών που επέβαλαν οι δυτικές χώρες. Ωστόσο, με την παγκόσμια αγορά να αναζητά νέες πηγές προμήθειας, το ρωσικό αργό ενδέχεται πλέον να πωλείται σε υψηλότερες τιμές.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον εξέδωσε προσωρινή άδεια που επιτρέπει στην Ινδία να συνεχίσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου για έναν μήνα, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η αναστάτωση στις αγορές.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία παραμένει «αξιόπιστος προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου», υποστηρίζοντας ότι η ζήτηση για ρωσικά ενεργειακά προϊόντα αυξάνεται.
Το κρίσιμο ερώτημα: πόσο θα διαρκέσει
Παρά τα πιθανά οφέλη, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επίδραση στην οικονομία της Ρωσίας θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κρίσης.
Σύμφωνα με τον Μίλοφ, οι τιμές του πετρελαίου θα πρέπει να παραμείνουν υψηλές για περίπου έναν χρόνο ώστε να υπάρξει ουσιαστική οικονομική ανάκαμψη.
Σε διαφορετική περίπτωση, η άνοδος των τιμών θα λειτουργήσει κυρίως ως προσωρινή ανακούφιση για τον ρωσικό προϋπολογισμό.
Η γεωπολιτική διάσταση
Η κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να δημιουργήσει και στρατηγικά πλεονεκτήματα για τη Μόσχα.
Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες διοχετεύουν στρατιωτικούς πόρους στην περιοχή, ενδέχεται να μειωθούν τα διαθέσιμα αποθέματα οπλισμού που χρησιμοποιεί η Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Αναφορές κάνουν λόγο επίσης για πιθανή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης σχετικά με τις κινήσεις αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.
Παρά το πιθανό διπλωματικό κόστος για το Κρεμλίνο, οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες της κρίσης μπορεί τελικά να αποδειχθούν ευνοϊκές για τη Ρωσία.
