Πώς ο εμπορικός πόλεμος φέρνει την παγκόσμια οικονομία ένα βήμα πιο κοντά στην ύφεση

Η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα φέρνει την παγκόσμια οικονομία πιο κοντά σε μια ύφεση – για πρώτη φορά ύστερα από μία δεκαετία – με τους επενδυτές να απαιτούν από τους πολιτικούς και τους κεντρικούς τραπεζίτες την άμεση ανάληψη δράσης.

των Enda Curra & Katia Dmitrieva, Bloomberg

Στις ΗΠΑ, ο κίνδυνος διολίσθησης στην ύφεση «είναι πολύ μεγαλύτερος απ’ ό,τι ήταν πριν από δύο μήνες», όπως είπε στο Bloomberg Television ο Lawrence Summers, πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ και πρώην οικονομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου. Ο ίδιος τόνισε ότι «μπορείς να παίζεις με τη φωτιά και να μην κάνεις καμία ζημιά, αλλά αν το παρακάνεις στο τέλος θα καείς».

Πάντως, ο Summers, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, δεν δίνει πάνω από 50% πιθανότητες διολίσθησης των ΗΠΑ σε μια νέα ύφεση μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Η κεντρική τράπεζα της Νέας Ζηλανδίας άφησε άφωνους τους επενδυτές την Τετάρτη, μειώνοντας το επιτόκιο αναφοράς της κατά 50 μονάδες βάσης – μείωση διπλάσια της αναμενόμενης. Η Ταϊλάνδη εξέπληξε επίσης, μειώνοντας το επιτόκιο αναφοράς κατά 25 μονάδες βάσης. Και η κεντρική τράπεζα της Ινδίας μείωσε το επιτόκιό της κατά 35 μονάδες βάσης.

Η αύξηση της απασχόλησης και η πρόσφατη μεταβολή στη στάση των κεντρικών τραπεζών υποτίθεται ότι θα προσέφεραν μια κάποια προστασία στην οικονομία. Όμως, οι οικονομολόγοι αρχίζουν να ανησυχούν για την πιθανή έλευση μιας ύφεσης. Οι φόβοι τους αφορούν κυρίως το εμπόριο.

Σύμφωνα με ένα πιθανό σενάριο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ίσως υλοποιήσει την πιο πρόσφατη απειλή του και επιβάλει δασμούς 10% σε κινεζικά προϊόντα αξίας 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων που εισάγονται στις ΗΠΑ. Στην περίπτωση αυτή θα ακολουθήσουν αντίποινα από τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping. Αν και το άμεσο κόστος από την επιβολή αυτών των δασμών αναμένεται να είναι περιορισμένο, η κλιμάκωση της έντασης θα εντείνει την αβεβαιότητα με αποτέλεσμα να μειωθούν οι επενδύσεις, οι προσλήψεις και, εν τέλει, η κατανάλωση.

Οικονομολόγοι της Morgan Stanley προειδοποιούν ότι αν οι ΗΠΑ επιβάλλουν δασμούς 25% σε όλες τις εισαγωγές από την Κίνα για μια περίοδο 4-6 μηνών, κι αν υπάρξουν αντίποινα από την Κίνα, τότε είναι πιθανό να υπάρξει συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομίας μέσα στα επόμενα τρία τρίμηνα. Οι κραδασμοί θα επεκταθούν πέραν των ΗΠΑ και της Κίνας και θα συμπαρασύρουν την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, καθώς και τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την Ευρ. Ένωση.

Η ανησυχία είναι ότι εάν δεν υπάρξει σύντομα μια ανακωχή στον εμπορικό πόλεμο, η πρόσφατη πτώση των αγορών θα επεκταθεί και οι εταιρείες που μαστίζονται από την αβεβαιότητα θα υποχωρήσουν περαιτέρω ως προς τις επενδύσεις τους, επεκτείνοντας έτσι στον κλάδο των υπηρεσιών τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η μεταποίηση. Στη συνέχεια, η αγορά εργασίας θα αρχίσει να έχει προβλήματα και οι καταναλωτές θα μειώσουν τη δαπάνη τους.

«Καθώς δεν διαφαίνεται κάποιο τέλος στην εμπορική διαμάχη, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που επηρεάζουν αρνητικά τις προβλέψεις μας για την ανάπτυξη στις ΗΠΑ και παγκοσμίως» προειδοποίησαν οι οικονομολόγοι της Bank of America αυτή την εβδομάδα. «Εάν ο εμπορικός πόλεμος κλιμακωθεί – μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιλαμβάνει κι έναν ανοιχτό νομισματικό πόλεμο – η αβεβαιότητα θα αυξηθεί σημαντικά και οι οικονομικές συνθήκες θα γίνουν δυσχερέστερες».