Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «χτυπάει» το ράφι: Εκτόξευση στις παγκόσμιες τιμές τροφίμων
Ο Δείκτης Τιμών του ΟΗΕ κατέγραψε αλματώδη αύξηση τον Μάρτιο.
- Ο παγκόσμιος δείκτης τιμών τροφίμων του ΟΗΕ κατέγραψε αύξηση 2,4% τον Μάρτιο (128,5 μονάδες), σημειώνοντας τον δεύτερο συνεχόμενο μήνα ανόδου μετά από πολύμηνη πτωτική πορεία.
- Τη μεγαλύτερη αύξηση σημείωσαν οι τιμές στα φυτικά έλαια (+5,1%) και τη ζάχαρη (+7%), ενώ ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα σιτηρά (+1,5%) και το κρέας (+1%).
- Η κρίση οφείλεται άμεσα στο αυξημένο κόστος καυσίμων, ναύλων και λιπασμάτων που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν, καθώς το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων διέρχεται από τα —πλέον αποκλεισμένα— Στενά του Ορμούζ.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν δεν αποσταθεροποιεί μόνο τον γεωπολιτικό χάρτη, αλλά προκαλεί ήδη ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Σύμφωνα με τα τελευταία, ανησυχητικά στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών, τον Μάρτιο σημειώθηκε απότομη αύξηση στο κόστος των βασικών διατροφικών αγαθών, η οποία αποδίδεται ξεκάθαρα στο ντόμινο που προκαλούν οι πολεμικές συγκρούσεις.
Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO (FFPI), ο οποίος παρακολουθεί τις διεθνείς τιμές ενός καλαθιού βασικών προϊόντων, σκαρφάλωσε κατά 2,4% (στις 128,5 μονάδες) τον Μάρτιο σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για τον δεύτερο συνεχόμενο μήνα ανόδου, η οποία διαχέεται οριζόντια σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες.
Το ράλι στα ράφια: Έλαια και ζάχαρη στην κορυφή
Τα πιο ισχυρά πλήγματα καταγράφηκαν στον Δείκτη Φυτικών Ελαίων, ο οποίος εκτινάχθηκε κατά 5,1%, και στον Δείκτη της Ζάχαρης, με άνοδο 7% μέσα σε έναν μόλις μήνα. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η εκτόξευση στα έλαια —με το φοινικέλαιο να αγγίζει υψηλά διετίας— αντανακλά ευθέως τις δευτερογενείς επιπτώσεις από το ράλι στις τιμές του αργού πετρελαίου.
Αντίστοιχα, τα σιτηρά και το κρέας κατέγραψαν αυξήσεις της τάξης του 1,5% και 1% αντίστοιχα. Στην περίπτωση του σιταριού (+4,3%), η παγκόσμια τιμή πιέστηκε τόσο από τις ξηρασίες στις ΗΠΑ, όσο και από τις μειωμένες σπορές στην Αυστραλία λόγω του απλησίαστου πλέον κόστους των λιπασμάτων.
Ο αποκλεισμός του Ορμούζ και οι φόβοι για το μέλλον
Η εξίσωση της ακρίβειας έχει έναν βασικό παρονομαστή: την εκτίναξη του κόστους στην ενέργεια, τα ναύλα και τα αγροτικά εφόδια. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης και ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ —από όπου διέρχεται το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων— επιβαρύνουν υπέρογκα τα έξοδα μεταφοράς, επεξεργασίας και παραγωγής.
Οι προοπτικές παραμένουν ζοφερές εάν η κρίση παραταθεί. Οι προβλέψεις των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν ότι, εάν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν εξομαλυνθεί άμεσα, οι παγκόσμιες τιμές τροφίμων θα μπορούσαν να κινηθούν μεσοσταθμικά κατά 15% έως 20% υψηλότερα το πρώτο εξάμηνο του 2026. Ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Μάξιμο Τορέρο, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι μια μακροχρόνια σύγκρουση θα αναγκάσει τους αγρότες να μειώσουν τις καλλιέργειες λόγω του αυξημένου κόστους, γεγονός που αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις και περαιτέρω αυξήσεις τιμών στο άμεσο μέλλον.
