Πώς το Υπερταμείο χτίζει το ελληνικό sovereign wealth fund της επόμενης ημέρας
Ο μετασχηματισμός του Υπερταμείου σε έναν πιο ενεργό επενδυτικό οργανισμό βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής του για την επόμενη τριετία, με τη διοίκηση του Growthfund να επιχειρεί μια σταδιακή μετάβαση από τον ρόλο του διαχειριστή κρατικών συμμετοχών σε έναν θεσμό που θα λειτουργεί ως επενδυτικός βραχίονας της ελληνικής οικονομίας. Στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου 2025-2027, που παρουσιάστηκε χθες σε συνέντευξη Τύπου, το Υπερταμείο χαράσσει ένα roadmap τεσσάρων βασικών πυλώνων που περιλαμβάνει τον μετασχηματισμό των δημόσιων επιχειρήσεων του χαρτοφυλακίου του, την ανάπτυξη και αξιοποίηση υποδομών, την ενίσχυση επενδύσεων και την επιτάχυνση μεγάλων έργων εθνικής σημασίας. Όπως ανέφεραν ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου και ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος, Παναγιώτης Σταμπουλίδης, το Υπερταμείο εξελίσσεται σε Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο για την ανάπτυξη με ενισχυμένο ρόλο στη χρηματοδότηση και υλοποίηση στρατηγικών επενδύσεων. «Τα τελευταία 20 χρόνια οι γεωπολιτικές αναταραχές αποτελούν κανόνα, για αυτό και παραμένουμε προσηλωμένοι στην υλοποίηση του στρατηγικού πλάνου της τριετίας», υπογράμμισε ο Γ. Παπαχρήστου σχολιάζοντας το κατά πόσο οι τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να επηρεάσουν τον στρατηγικό προγραμματισμό.
Βάσει του επιχειρηματικού σχεδίου, την τριετία 2025-2027 τα οργανικά κέρδη θα ανέλθουν σε 1 δισ. ευρώ και τα μερίσματα που θα αποδοθούν στο Δημόσιο σε 0,7 δισ. ευρώ, ενώ φέτος η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) του Υπερταμείου αναμένεται να δημοπρατήσει έργα προϋπολογισμού 1 δισ. ευρώ. Ο οργανισμός διαχειρίζεται assets 12,3 δισ. ευρώ σε 11 τομείς μέσω 23 θυγατρικών και συμμετοχών, απασχολώντας 25.000 εργαζόμενους, ενώ το συνολικό μετρήσιμο όφελος από τη λειτουργία του Υπερταμείου ανέρχεται σε 25 δισ. ευρώ. Τα κέρδη του 2025 αναμένεται να ξεπεράσουν την κερδοφορία όλων των προηγούμενων ετών συνολικά, φτάνοντας τα 400 εκατ. ευρώ.
ΕΤΑΔ
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αφορά την ενεργοποίηση της ακίνητης περιουσίας που διαχειρίζεται η Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ). Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος, έχει ήδη ολοκληρωθεί η αποτύπωση των πρώτων 1.000 ακινήτων σε όλη τη χώρα, ενώ μέσα στον επόμενο μήνα αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία χαρτογράφησης ακόμη 9.000. Ο τελικός στόχος είναι η πλήρης καταγραφή περίπου 36.000 ακινήτων που ανήκουν στο χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου.
Με την ολοκλήρωση της απογραφής, το Δημόσιο φιλοδοξεί να αποκτήσει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα της αξίας και των δυνατοτήτων αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του, ανοίγοντας τον δρόμο για τουριστικές, εμπορικές ή αστικές αναπτύξεις. Το χαρτοφυλάκιο της ΕΤΑΔ εκτείνεται σε ολόκληρη τη χώρα και περιλαμβάνει ακίνητα υψηλού ενδιαφέροντος, μεταξύ άλλων τα πρώην ξενοδοχεία Ξενία, μαρίνες, κάμπινγκ, χιονοδρομικά κέντρα, ιαματικές πηγές, καθώς και μεγάλο αριθμό υποδομών, από νοσοκομεία και σχολεία, μέχρι λιμενικές ζώνες και κοινόχρηστους χώρους. Το 2025 η εταιρεία κατέγραψε έσοδα 70 εκατ. ευρώ και κέρδη πάνω από 20 εκατ. ευρώ. Φέτος ξεκινά η αποκατάσταση του Αχιλλείου, η ανάδειξη αναδόχου για το Κυβερνείο Θεσσαλονίκης, η αναβάθμιση του χιονοδρομικού κέντρου στον Παρνασσό και η αξιοποίηση των πρώην Ξενία Ηγουμενίτσας, Βυτίνας και Άνδρου.
Ο επενδυτικός βραχίονας HIIF
Κεντρικό ρόλο στο νέο επενδυτικό μοντέλο του Υπερταμείου αναλαμβάνει το Hellenic Innovation & Infrastructure Fund (HIIF), το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως βασικός μηχανισμός συν-επενδύσεων σε τομείς της νέας οικονομίας και των στρατηγικών υποδομών. Το ταμείο, με αρχικό κεφάλαιο περίπου 303 εκατ. ευρώ, στοχεύει να κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις που θα ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη τριετία, μέσα από συμπράξεις με διεθνείς και εγχώριους επενδυτές. Σύμφωνα με τη διοίκηση του Υπερταμείου, το επενδυτικό pipeline περιλαμβάνει έργα σε τομείς όπως οι ψηφιακές υποδομές, η ενεργειακή μετάβαση, τα data centers και άλλες τεχνολογίες αιχμής, ενώ η πρώτη επένδυση του ταμείου αναμένεται να ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα. Συνολικά, περισσότερα από 25 projects έχουν ήδη αξιολογηθεί, με ορισμένα να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο εξέτασης.
PHAROS
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο του επενδυτικού σχεδιασμού του Υπερταμείου είναι η δημιουργία του PHAROS- The Greek AI Factory, μιας πρωτοβουλίας που φιλοδοξεί να ενισχύσει το οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα. Το εγχείρημα αναπτύσσεται σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Απρίλιο του 2026, λειτουργώντας ως κόμβος καινοτομίας για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Στόχος του PHAROS είναι να υποστηρίξει νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά ιδρύματα και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναπτύσσουν λύσεις βασισμένες σε τεχνολογίες AI, προσφέροντας πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ, δεδομένα και τεχνογνωσία. Μέσα από τη δημιουργία αυτού του κόμβου, το Υπερταμείο επιδιώκει να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός δυναμικού οικοσυστήματος καινοτομίας, συνδέοντας την έρευνα με την επιχειρηματικότητα και ενισχύοντας την παρουσία της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη των ψηφιακών τεχνολογιών. Σημειώνεται ότι το Υπερταμείο κατέχει το 70% του PHAROS. Υπό την μορφή accelerator, το ελληνικό εργοστάσιο ΑΙ θα υποστηρίζει περισσότερες από 50 startups AI και περίπου 100 μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Συνολικά, η περίοδος 2025-2027 χαρακτηρίζεται από έργα υψηλής έντασης και εμβληματικές παρεμβάσεις. Το Υπερταμείο έχει δρομολογήσει, επίσης, τη δημιουργία ενός ενιαίου Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης Λιμένων και Μαρινών, ενώ σύντομα ολοκληρώνονται τα έργα αναβάθμισης των υποδομών στους λιμένες του Βόλου και της Αλεξανδρούπολης. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να εκκινήσει η διαδικασία αξιοποίησης του λιμένα Ελευσίνας μέσω υπό-παραχώρησης εμπορικών δραστηριοτήτων, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαγωνιστικές διαδικασίες για την αξιοποίηση τεσσάρων ακόμα λιμένων και μαρίνων. Επίσης, προβλέπεται η ανάπτυξη νέων πηγών εσόδων στα ΕΛΤΑ και η περαιτέρω αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας (Όμιλος ΟΑΣΑ).
