Ράλι στις τιμές ενέργειας – Πετρέλαιο και φυσικό αέριο εκτοξεύονται λόγω της κρίσης στο Ιράν
-
Ράλι στις τιμές πετρελαίου: Το διεθνές benchmark Brent crude oil πλησίασε τα 93 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 30% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ το West Texas Intermediate ξεπέρασε τα 90 δολάρια, με εβδομαδιαία άνοδο έως και 39%.
-
Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο: Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχονται περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, δηλαδή σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης, γεγονός που καθιστά κάθε διαταραχή κρίσιμη για την παγκόσμια αγορά.
-
Ανησυχία για φυσικό αέριο στην Ευρώπη: Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου ξεπέρασαν τα 52 ευρώ ανά MWh, καταγράφοντας εβδομαδιαία άνοδο άνω του 63%, καθώς η αγορά φοβάται νέες διαταραχές στις προμήθειες.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν έχει προκαλέσει σοκ στις διεθνείς αγορές, με το επίκεντρο της κρίσης να βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ, τη σημαντικότερη θαλάσσια οδό μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο. Καθώς αυξάνονται οι φόβοι για διακοπή των ροών από τον Περσικό Κόλπο, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου καταγράφουν τις μεγαλύτερες εβδομαδιαίες αυξήσεις των τελευταίων ετών.
Το διεθνές benchmark Brent εκτινάχθηκε την Παρασκευή σχεδόν 10%, φθάνοντας περίπου στα 92,7 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022. Από την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου μέχρι σήμερα, οι τιμές έχουν αυξηθεί σχεδόν 30%, αντανακλώντας τον φόβο ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.
Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην αμερικανική αγορά. Τα συμβόλαια WTI σημείωσαν άνοδο άνω του 11%, ξεπερνώντας τα 90 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο από τον Αύγουστο του 2022. Σε εβδομαδιαία βάση η αύξηση φθάνει έως και 39%, καταδεικνύοντας τη δραματική εικόνα στις αγορές ενέργειας.
Η άνοδος ενισχύθηκε μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάλεσε το Ιράν να αποδεχθεί «άνευ όρων παράδοση», κίνηση που ενέτεινε τους φόβους ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί. Το Ιράν άλλωστε απάντησε ότι αυτά είναι «όνειρα», αν και ο πρόεδρός του δήλωσε το Σάββατο ότι ο στρατός θα σταματήσει να χτυπά γειτονικές χώρες εκτός αν δεχτεί επίθεση από αυτές.
Η ανησυχία των αγορών συνδέεται κυρίως με το ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχονται κανονικά περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Ο υπουργός Ενέργειας του Qatar, Saad al-Kaabi, προειδοποίησε σε συνέντευξή του στους Financial Times ότι οι εξαγωγείς του Κόλπου θα μπορούσαν να αναγκαστούν να σταματήσουν την παραγωγή σε λίγες ημέρες εάν τα δεξαμενόπλοια δεν μπορούν να διέλθουν από το στενό.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει μέτρα για να περιορίσει την άνοδο των τιμών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πιθανή απελευθέρωση αποθεμάτων από τα στρατηγικά πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επέτρεψε προσωρινά στην Ινδία να αγοράσει ρωσικό πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη σε μεταφορά στη θάλασσα, σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν ελλείψεις στην αγορά.
Άλμα και στο φυσικό αέριο
Η κρίση επεκτείνεται και στην αγορά φυσικού αερίου της Ευρώπης. Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου ξεπέρασαν τα 52 ευρώ ανά MWh, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από τον Φεβρουάριο του 2022.
Οι τιμές έχουν αυξηθεί πάνω από 63% μέσα σε μία εβδομάδα, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023. Οι ανησυχίες εντείνονται καθώς εμφανίζονται ήδη σημάδια διαταραχών στην προμήθεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Αναλυτές εκτιμούν ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα θα μπορούσαν να πέσουν στο 22–27% της χωρητικότητας μέχρι το τέλος Μαρτίου, σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο πενταετίας που βρίσκεται κοντά στο 41%.
