Ρωσικό αέριο ξανά στην Ευρώπη; Το σχέδιο Τραμπ που ανησυχεί την Ευρώπη

• Οι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ φέρονται να παρουσίασαν την πρόταση σε Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους σε συνομιλίες στο Κίεβο.
• Η αμερικανική πλευρά προβάλλει ως πιθανά οφέλη χαμηλότερες τιμές ενέργειας για την Ευρώπη και έσοδα διέλευσης για την Ουκρανία.
• Το Βερολίνο αντιδρά στην προοπτική νέας εξάρτησης από τη Ρωσία, ενώ ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι ο Nord Stream δεν συζητήθηκε στις πρόσφατες επαφές.

Την επαναφορά ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά ως μέρος μιας συμφωνίας για την Ουκρανία εξετάζει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times. Η προσέγγιση στηρίζεται στην παροχή οικονομικών κινήτρων προς τη Μόσχα, αλλά προκαλεί αντιδράσεις στην Ευρώπη για τις συνέπειες στην ενεργειακή ασφάλεια και στην πίεση προς το Κρεμλίνο.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, παρουσίασαν την πρόταση τον Σεπτέμβριο, κατά τη διάρκεια συνομιλιών στο Κίεβο με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, καθώς και με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Το σχέδιο παραμένει υπό συζήτηση. Θα αποτελούσε, πάντως, σημαντική μεταβολή της αμερικανικής προσέγγισης, καθώς επί χρόνια η Ουάσιγκτον ενθάρρυνε την Ευρώπη να περιορίσει τις αγορές ρωσικής ενέργειας.

Τα οικονομικά ανταλλάγματα και το αμερικανικό LNG

Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι η αποκατάσταση ροών θα μπορούσε να προσφέρει οφέλη πέρα από τα πρόσθετα έσοδα της Ρωσίας. Η Ουκρανία θα μπορούσε να εισπράττει τέλη διέλευσης, ενώ η αύξηση της προσφοράς θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των τιμών για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, θα μπορούσε να περιορίσει και τη ζήτηση για αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο έχει αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης.

Ο Λευκός Οίκος αναφέρει ότι εργάζεται σε μια συνολική ειρηνευτική πρόταση, με οικονομικά κίνητρα τόσο για τη Ρωσία όσο και για την Ουκρανία. Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όμως, η ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο η ενίσχυση των ρωσικών εξαγωγών να αποκαταστήσει μέρος της οικονομικής και πολιτικής επιρροής της Μόσχας.

Η συζήτηση για τον Nord Stream 2 και η θέση του Λευκού Οίκου

Σύμφωνα με τους NYT, στις αμερικανορωσικές επαφές έχει εξεταστεί και η προοπτική αξιοποίησης του Nord Stream 2, του υποθαλάσσιου αγωγού που συνδέει τη Ρωσία με τη Γερμανία.

Ορισμένοι Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να επιδιώξει αμερικανική συμμετοχή στα κέρδη από τις ρωσικές εξαγωγές φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτίμηση που μεταφέρει το δημοσίευμα, χωρίς να έχει ανακοινωθεί σχετική συμφωνία.

Αμερικανός επενδυτής έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την απόκτηση του αγωγού, δηλώνει ωστόσο ότι δεν συμμετέχει σήμερα σε σχετικές διαπραγματεύσεις.

Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι ο Nord Stream δεν αποτέλεσε αντικείμενο πρόσφατων συνομιλιών, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτούσε συνεννόηση με τους Ευρωπαίους εταίρους.

Ο Nord Stream 2 ολοκληρώθηκε κατασκευαστικά, αλλά δεν τέθηκε ποτέ σε εμπορική λειτουργία, καθώς η Γερμανία ανέστειλε τη διαδικασία πιστοποίησής του πριν από τη ρωσική εισβολή το 2022. Αργότερα, υπέστη ζημιές στις εκρήξεις που έπληξαν το σύστημα αγωγών στη Βαλτική.

Το γερμανικό «όχι» και η ευρωπαϊκή απεξάρτηση

Η ισχυρότερη αντίδραση προέρχεται από τη Γερμανία, τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό αγοραστή ρωσικού αερίου πριν από την εισβολή στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αντίθεση του Βερολίνου εκφράστηκε σε συνομιλίες στη Φλόριντα. Η γερμανική πλευρά θεωρεί ότι η αγορά ρωσικού αερίου, ακόμη και με αμερικανική διαμεσολάβηση, θα επανέφερε την εξάρτηση από τη Μόσχα.

Η πρόταση κινείται αντίθετα προς το ευρωπαϊκό πλαίσιο σταδιακής διακοπής των εισαγωγών. Η ΕΕ έχει ήδη εγκρίνει κανονισμό που προβλέπει πλήρη απαγόρευση του ρωσικού LNG από τις αρχές του 2027 και του αερίου μέσω αγωγών από το φθινόπωρο του ίδιου έτους.

Το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές φυσικού αερίου της ΕΕ είχε περιοριστεί σε περίπου 13% το 2025, από 45% το 2021. Η συζήτηση, επομένως, αφορά την αποκατάσταση και διεύρυνση ροών που έχουν περιοριστεί σημαντικά, ενώ η πλήρης διακοπή τους βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Στο εσωτερικό της Γερμανίας, η πίεση για φθηνότερη ενέργεια διατηρεί το ζήτημα στην πολιτική ατζέντα. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ζητά αποκατάσταση των ενεργειακών σχέσεων με τη Μόσχα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στη Σαξονία-Άνχαλτ εγκρίθηκε συμβολική πρόταση για τον τερματισμό των κυρώσεων και της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, με τη στήριξη του AfD και της Συμμαχίας Σάρα Βάγκενκνεχτ.

Ο πρώην υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ προειδοποιεί, από την πλευρά του, ότι η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών δεν εξαλείφει τον κίνδυνο νέας εξάρτησης. Εκφράζει, μάλιστα, ανησυχία για τη στάση του Τραμπ απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν και στην Ουκρανία.

Από το ρωσικό ντίζελ στα κέντρα δεδομένων

Οι συζητήσεις για το φυσικό αέριο εντάσσονται σε ευρύτερες οικονομικές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας. Έχουν προηγηθεί κινήσεις χαλάρωσης της αμερικανικής πίεσης, με την άρση περιορισμών στο ρωσικό ντίζελ και την εξαίρεση της Ρωσίας από νέες κυρώσεις που είχε εγκρίνει το Κογκρέσο.

Παράλληλα, ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, δήλωσε ότι οι δύο χώρες συζητούν ένα ευρύ φάσμα σχεδίων, μεταξύ των οποίων τη δημιουργία κέντρων δεδομένων που θα τροφοδοτούνται από ρωσική πυρηνική ενέργεια.

Ο ίδιος προανήγγειλε νέες πρωτοβουλίες, υποστηρίζοντας ότι «ο πάγος επιτέλους έσπασε». Για την Ευρώπη, πάντως, οποιαδήποτε συμφωνία για τις ενεργειακές ροές θα έθετε εκ νέου το ζήτημα του κόστους της ενέργειας σε συνάρτηση με την ασφάλεια εφοδιασμού και τη δυνατότητα της Μόσχας να ασκεί πολιτική πίεση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Μισθοί, συντάξεις, εισφορές: Τι αλλάζει στην τσέπη το 2027
• «Καμπανάκι» ΔΝΤ: Η Γκεοργκίεβα προειδοποιεί για κυβερνοεπιθέσεις και νέα οικονομικά σοκ
• Κόκκινα δάνεια: Το νέο πλαίσιο προστασίας, το πλαφόν στους τόκους και τα αυστηρά όρια στους servicers