Ρούμπιο στην Αθήνα: Το «χρέος» των ΗΠΑ στην Ελλάδα και η νέα στρατηγική σχέση

• Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα επιβεβαίωσε το υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και τη διεύρυνση της συνεργασίας πέρα από την άμυνα.
• Ενέργεια, αμερικανικό LNG, Αλεξανδρούπολη, Κάθετος Διάδρομος, ναυτιλία και νέες υποδομές βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων Ελλάδας και ΗΠΑ.
• Η 6η Στρατηγική Συμφωνία Ελλάδας–ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.

Η Ελλάδα και οι ΗΠΑ διευρύνουν τη στρατηγική τους συνεργασία πέρα από την άμυνα, με την ενέργεια, τις υποδομές, τη ναυτιλία και την ασφάλεια να βρίσκονται στο επίκεντρο της 6ης Στρατηγικής Συμφωνίας των δύο χωρών στην Αθήνα.

Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σηματοδότησε την αναβάθμιση της διμερούς συνεργασίας, σε μια περίοδο έντονων εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.

Η συνάντηση του Ρούμπιο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου επιβεβαίωσε, σύμφωνα με τις δύο πλευρές, το υψηλό επίπεδο στο οποίο βρίσκονται σήμερα οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία της Ελλάδας για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη δυνατότητά της να λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, ΗΠΑ, Μέσης Ανατολής και των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η άμυνα και η ασφάλεια, η ενέργεια, το εμπόριο και οι επενδύσεις, η τεχνολογία και η ναυτιλία, αλλά και οι εξελίξεις στην Ουκρανία, το Ιράν, τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή διάσταση, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει ώστε να αποτελέσει σημείο εισόδου αμερικανικού LNG στην Ευρώπη, ενώ ανέδειξε και τη σημασία της ελληνικής ναυτιλίας στη μεταφορά εμπορευμάτων και ενέργειας.

Άμυνα, Stryker και 4 δισ. δολάρια

Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος έδωσε συγκεκριμένο περιεχόμενο στην αμυντική συνεργασία. Ελλάδα και ΗΠΑ ανακοίνωσαν πωλήσεις στρατιωτικού υλικού μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales, συνολικού ύψους 4 δισ. δολαρίων, για την υποστήριξη του μακροπρόθεσμου αμυντικού σχεδιασμού της Ελλάδας και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας.

Παράλληλα, οριστικοποιήθηκε η συμμετοχή της Ελλάδας στο State Partnership Program με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, ενώ ενισχύθηκε η συνεργασία των δύο Ενόπλων Δυνάμεων μέσω της παραχώρησης τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker.

Η Αθήνα έδωσε επίσης έμφαση στη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη, στα F-16 Viper και στην ένταξη των F-35, αλλά και στη συμμετοχή της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ASPIDES και ATALANTA.

Ο Ρούμπιο από την πλευρά του χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό και αξιόπιστο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και «πυλώνα σταθερότητας» στη Μεσόγειο. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι οι δύο χώρες προχωρούν σε νέο μνημόνιο για την ανταλλαγή πληροφοριών, με έμφαση στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και της τρομοκρατίας.

Ενέργεια, LNG και Κάθετος Διάδρομος

Η ενεργειακή συνεργασία αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς πυλώνες της σχέσης. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε την Ελλάδα κόμβο για τη Νότια και Ανατολική Ευρώπη, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου στη διαφοροποίηση των ενεργειακών προμηθειών.

Ο αμερικανός ΥΠΕΞ έδωσε αντίστοιχο βάρος στην ανάγκη για νέους διασυνδετήριους αγωγούς και μεγαλύτερη παροχή αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αυξανόμενη παρουσία αμερικανικών εταιρειών στην ελληνική οικονομία, με την Αθήνα να επιδιώκει περισσότερες επενδύσεις σε υποδομές, data centers και ψηφιακές τεχνολογίες.

Σημαντική θέση στη συζήτηση είχε και η ελληνική ναυτιλία. Σύμφωνα με τον Έλληνα ΥΠΕΞ, ο ελληνόκτητος στόλος αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της παγκόσμιας ικανότητας, ενώ μεταφέρει περίπου το ένα τέταρτο του αμερικανικού LNG. Η ασφάλεια και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας παραμένουν κοινή προτεραιότητα.

Κύπρος, Μέση Ανατολή και πολιτισμός

Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη η Κύπρος, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και η προστασία των θαλάσσιων διαδρομών. Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε την ανάγκη επανένωσης της Κύπρου στη βάση του διεθνούς δικαίου, ενώ ο Γεραπετρίτης έθεσε ως προτεραιότητα και την προστασία των χριστιανικών πληθυσμών στη Μέση Ανατολή.

Πέρα από την ασφάλεια και την οικονομία, οι δύο χώρες προχώρησαν στην ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την Πολιτιστική Κληρονομιά, με στόχο την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, ενώ υπέγραψαν και συμφωνία για την αμοιβαία αναγνώριση Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών βάσει της STCW.

Το μήνυμα από την Πνύκα

Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο είχε και έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Μιλώντας στην Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας συνέδεσε την αρχαία Αθήνα με τις πολιτικές και δημοκρατικές αρχές που επηρέασαν τη διαμόρφωση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Αναφερόμενος στον Παρθενώνα, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και τον Πλούταρχο, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η οφειλή της Αμερικής και συνολικά της Δύσης προς την αρχαία Ελλάδα είναι βαθύτερη από τους θεσμούς και τις πολιτικές ιδέες που κληροδότησε. Είναι, όπως είπε, μια κληρονομιά που αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Δύση αντιλαμβάνεται τον κόσμο και τις αξίες που υπερασπίζεται.

Πέρα από τον συμβολισμό, το ζητούμενο για την Αθήνα είναι αυτή η κοινή ιστορική αναφορά να μετατραπεί σε συγκεκριμένη συνεργασία. Ο Στρατηγικός Διάλογος, όπως τόνισε ο Γεραπετρίτης, αποσκοπεί ακριβώς στο να μετατρέπει την πολιτική σύγκλιση Ελλάδας και ΗΠΑ σε «απτές δράσεις».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• IEA: Επιταχύνεται η απελευθέρωση πετρελαϊκών αποθεμάτων – Προτεραιότητα στο ντίζελ
• ΕΕ–Κίνα: Το Πεκίνο απορρίπτει το πλαφόν στα υβριδικά αυτοκίνητα
• Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ: Η κοινή δήλωση