Σαν σήμερα το 1984: Η θρυλική διαφήμιση της Apple που άλλαξε τα δεδομένα
- Στις 22 Ιανουαρίου 1984 η Apple προέβαλε τη διαφήμιση «1984» σε σκηνοθεσία Ρίντλεϊ Σκοτ κατά τη διάρκεια του Super Bowl, με κόστος παραγωγής 900.000 δολάρια
- Η διαφήμιση, εμπνευσμένη από το μυθιστόρημα του Όργουελ, παρουσίαζε το Macintosh ως όπλο απελευθέρωσης από τον «Μεγάλο Αδελφό» – υπαινιγμό για την IBM
- Παρότι το διοικητικό συμβούλιο της Apple την απέρριψε αρχικά, η διαφήμιση δημιούργησε δωρεάν δημοσιότητα 5 εκατομμυρίων δολαρίων και θεωρείται ορόσημο στην ιστορία της διαφήμισης
Όταν ο Στιβ Τζομπς και η διαφημιστική εταιρεία Chiat/Day ανέθεσαν στον Ρίντλεϊ Σκοτ – φρέσκο από τις επιτυχίες των «Alien» και «Blade Runner» – να σκηνοθετήσει μια διαφήμιση για τον νέο προσωπικό υπολογιστή Macintosh, λίγοι φανταζόταν το αποτέλεσμα. Με προϋπολογισμό 900.000 δολαρίων – αστρονομικό ποσό για την εποχή – η διαφήμιση γυρίστηκε στην Αγγλία και παρουσιάστηκε στο διοικητικό συμβούλιο της Apple.
Η αντίδραση ήταν παγερή. Το συμβούλιο απέρριψε το δημιούργημα και η εταιρεία προσπάθησε απεγνωσμένα να πουλήσει τα ακριβά διαφημιστικά διαλείμματα που είχε εξασφαλίσει για το Super Bowl. Ο Τζομπς όμως επέμεινε, και στις 22 Ιανουαρίου 1984, κατά το τρίτο τέταρτο του αγώνα μεταξύ Los Angeles Raiders και Washington Redskins, η διαφήμιση προβλήθηκε για πρώτη – και τελευταία – φορά σε εθνικό επίπεδο.
Ένα δυστοπικό όραμα με «χολιγουντιανό» φινάλε
Η διαφήμιση ξεκινά με εικόνες που παραπέμπουν απευθείας στο «1984» του Όργουελ. Άνδρες ντυμένοι στα γκρι βαδίζουν μηχανικά μέσα από σήραγγες προς μια τεράστια αίθουσα, όπου κάθονται μπροστά σε γιγαντοοθόνη. Από την οθόνη, μια απειλητική φιγούρα – ο «Μεγάλος Αδελφός» – απευθύνει προπαγανδιστικό λόγο για την «ενοποίηση».
Εν τω μεταξύ, μια γυναίκα αθλήτρια, η Άνια Μέιτζορ, τρέχει κρατώντας ένα γιγάντιο σφυρί ενώ την καταδιώκουν αστυνομικοί. Φορά ένα λευκό φανελάκι με το σήμα του Macintosh – σύμβολο της επερχόμενης απελευθέρωσης. Σε μια δραματική κορύφωση, εκσφενδονίζει το σφυρί προς την οθόνη, η οποία εκρήγνυται σε χιλιάδες κομμάτια, αφήνοντας τους θεατές σε κατάπληξη.
Η διαφήμιση ολοκληρώνεται με έναν αφηγητή που ανακοινώνει: «Στις 24 Ιανουαρίου, η Apple Computer θα παρουσιάσει το Macintosh. Και θα καταλάβετε γιατί το 1984 δεν θα είναι σαν το “1984”».
Η κληρονομιά μιας διαφημιστικής επανάστασης
Το πιο εντυπωσιακό; Η διαφήμιση δεν έδειχνε καν τον υπολογιστή Macintosh. Ο «Μεγάλος Αδελφός» ήταν σαφής υπαινιγμός για την IBM, που εκείνη την εποχή κυριαρχούσε στην αγορά υπολογιστών. Η Apple παρουσιαζόταν ως η επαναστάτρια δύναμη που θα απελευθέρωνε τους ανθρώπους από την ομοιομορφία και τον εταιρικό έλεγχο.
Το αποτέλεσμα ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Η διαφήμιση προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον στα μέσα ενημέρωσης, δημιουργώντας δωρεάν δημοσιότητα εκτιμώμενης αξίας 5 εκατομμυρίων δολαρίων. Το περιοδικό Advertising Age την κατέταξε στην κορυφή της λίστας με τις 50 σπουδαιότερες διαφημίσεις όλων των εποχών.
