ΣΕΒΕ: Περιορισμένος αντίκτυπος των δασμών Τραμπ, αυξημένη η αβεβαιότητα για την Ελλάδα
Οι διαδοχικές παρεμβάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης στο πεδίο των δασμών, μετά και την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε το προηγούμενο πλαίσιο, επαναφέρουν την αβεβαιότητα στο διατλαντικό εμπόριο και δημιουργούν νέα ερωτήματα για την πορεία της συμφωνίας Ε.Ε.-ΗΠΑ. Από τον αρχικό παγκόσμιο δασμό του 10% έως το ενδεχόμενο ανόδου στο 15%, το καθεστώς παραμένει ρευστό, ενισχύοντας το κλίμα εμπορικής αναταραχής.
Για την Ελλάδα, πάντως, ο άμεσος αντίκτυπος εκτιμάται ως περιορισμένος. Όπως δηλώνει στο Fortune Greece, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ), Συμεών Διαμαντίδης, σε πολλές κατηγορίες προϊόντων οι τελικοί δασμοί κινούνταν ήδη σε αντίστοιχα επίπεδα, με το βασικό ρίσκο να προκύπτει -τουλάχιστον στην παρούσα φάση- από τη μεταβλητότητα των κανόνων και το ενδεχόμενο κλιμάκωσης στις εμπορικές σχέσεις Ε.Ε.-ΗΠΑ. «Σήμερα ισχύει αυτό, αύριο μπορεί να αλλάξει», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα περιβάλλον στο οποίο οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να καταρτίσουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό υπό συνθήκες διαρκών αλλαγών.
Στο μεταξύ, η ένταση σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ενεργοποιηθεί εκ νέου. Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου και την επιμονή του Ντόναλντ Τραμπ στη διατήρηση ενός οριζόντιου καθεστώτος δασμών, οι Βρυξέλλες ξεκαθάρισαν ότι δεν πρόκειται να αποδεχθούν μονομερείς μεταβολές στη συμφωνία που είχε επιτευχθεί τον περασμένο Ιούλιο μεταξύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του Αμερικανού προέδρου. Η συμφωνία εκείνη προέβλεπε την εφαρμογή δασμών χωρίς ευρωπαϊκά αντίμετρα, ενώ συνοδευόταν από δεσμεύσεις για επενδύσεις ύψους 600 δισ. ευρώ στις ΗΠΑ και αγορές αμερικανικού φυσικού αερίου αξίας 700 δισ. ευρώ – στοιχεία που επανέρχονται πλέον στο τραπέζι της συζήτησης.
Προς το παρόν, παρά τη σκληρή ρητορική από την Ουάσιγκτον, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιχειρούν να χαμηλώσουν τους τόνους, διαβεβαιώνοντας ότι οι υφιστάμενες εμπορικές ρυθμίσεις με βασικούς εταίρους -μεταξύ αυτών η Ε.Ε., η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα- δεν τίθενται άμεσα υπό αναθεώρηση.
Τι ισχύει με τους δασμούς
Με ψήφους 6 έναντι 3, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε την περασμένη Παρασκευή πως ο νόμος του 1977, που προβλέπει αυξημένες προεδρικές εξουσίες σε περιόδους έκτακτης ανάγκης και τον επικαλέστηκε ο Τραμπ για να επιβάλει δασμούς σε όλες σχεδόν τις χώρες, δεν προσφέρει επαρκή νομική κάλυψη σε καιρό ειρήνης. Αυτό σημαίνει ότι για να προχωρήσει πρέπει να έχει τη σύμφωνη γνώμη του Κογκρέσου – κάτι που, με τη σειρά του, οδήγησε στην ακύρωση των δασμών που είχαν επιβληθεί. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που ο συγκεκριμένος θεσμός -στον οποίο κυριαρχούν οι δικαστές διορισμένοι από Ρεπουμπλικανούς- ακυρώνει νόμο του Τραμπ κατά τη δεύτερη θητεία του.
Ο Λευκός Οίκος έσπευσε να επιστρατεύσει νέο εργαλείο, επίσης έκτακτης ανάγκης, όπως χαρακτηρίστηκε, ανακοινώνοντας δασμούς 10% για μια περίοδο 150 ημερών -έως 24 Ιουλίου 2026. Πιο συγκεκριμένα, ο πρόεδρος επικαλέστηκε για πρώτη φορά το Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, το οποίο επιτρέπει την επιβολή δασμών έως και 15% για διάστημα 150 ημερών, χωρίς προηγούμενη έγκριση του Κογκρέσου. «Δεν χρειάζεται να ρωτήσω το Κογκρέσο για τους δασμούς», τόνισε, προσθέτοντας ότι τα έσοδα «θα αυξηθούν».
«Στην παρούσα φάση, ο οριζόντιος δασμός 10% λειτουργεί ως μεταβατικό καθεστώς που αντικαθιστά προηγούμενες ρυθμίσεις, ενώ το ενδεχόμενο ανόδου στο 15% παραμένει πολιτικό σήμα και όχι ακόμη τετελεσμένο γεγονός», εξηγούν στελέχη της αγοράς.
Οι συνέπειες για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒΕ, σε επίπεδο κλάδων η εικόνα δεν είναι ενιαία με τα τωρινά δεδομένα. «Η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται στις χώρες με υψηλή εξάρτηση από τη βιομηχανική αγορά των ΗΠΑ. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι όσα προϊόντα εξάγουμε μένουν ανεπηρέαστα. Η αύξηση του κόστους, ακόμη και αν καταβάλλεται τυπικά από τον Αμερικανό εισαγωγέα, επηρεάζει τη διαπραγματευτική ισορροπία και ενδέχεται να μετακυλιστεί στην τελική τιμή», εξηγεί ο ίδιος.
Αν κάτι ανησυχεί περισσότερο τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, δεν είναι στην παρούσα φάση το ύψος του δασμού όσο η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκειά του. «Το 10% μπορεί σήμερα να θεωρείται διαχειρίσιμο. Ωστόσο, η η ανοιχτή συζήτηση για αύξηση στο 15% και η ευκολία με την οποία μεταβάλλεται το πλαίσιο δυσκολεύουν τον προγραμματισμό τιμών, συμβολαίων και επενδυτικών αποφάσεων», προσθέτουν πηγές της αγοράς.
