Συμφωνία ΕΕ-Mercosur: Η ιστορική απάντηση της Ευρώπης στον παγκόσμιο προστατευτισμό

Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις εμπορίου με το εμπορικό μπλοκ Mercosur της Νότιας Αμερικής το 1999, ο κόσμος έσφυζε από ελπίδα. Το ευρώ είχε μόλις κάνει το ντεμπούτο του στις διεθνείς αγορές, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχία βγήκαν από το Σιδηρούν Παραπέτασμα και εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ σε ένα ιστορικό μετα-Ψυχροπολεμικό ορόσημο, ενώ ένα νέο κύμα δημοκρατικοποίησης εξαπλωνόταν σε όλη την υφήλιο.

Περισσότερα από είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, ο κόσμος φαίνεται πολύ πιο αβέβαιος και επικίνδυνος. Οι εμπορικοί πόλεμοι, η οικονομική και στρατιωτική πίεση και η αυξανόμενη περιφρόνηση για τους παγκόσμιους κανόνες υπονομεύουν τη φιλελεύθερη τάξη που προσέφερε δεκαετίες ευημερίας και ασφάλειας.

Η υπογραφή της πολυαναμενόμενης συμφωνίας ΕΕ-Mercosur στην Ασουνσιόν της Παραγουάης στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η Ευρώπη θα παραμείνει σταθερή στην υπεράσπιση του κανόνων-βασισμένου εμπορίου και του πολυμερούς συστήματος πάνω στο οποίο χτίστηκε και από το οποίο η δημοκρατία και το ανοιχτό εμπόριο άνθισαν. Σε μια εποχή όπου η «κυριαρχία του ισχυρότερου» φαίνεται να επιστρέφει, η Ευρώπη πρέπει να προβάλλει παγκόσμια ηγεσία μέσω των αξιών και των αρχών της, όχι με τη χρήση βίας. Η συνεργασία και η ολοκλήρωση υπερισχύουν των απειλών και του μονομερισμού, δημιουργώντας ευημερία για όλους.

Η συμφωνία με την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη εδραιώνει αυτές τις αρχές. Ως η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει ποτέ συνάψει η ΕΕ, δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη εμπορίου στον κόσμο, καλύπτοντας σχεδόν το ένα τέταρτο της παγκόσμιας οικονομίας. Με έναν συνολικό πληθυσμό άνω των 700 εκατομμυρίων, ανοίγει τεράστιες νέες αγορές για επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού – αγορές που διψούν για σαφήνεια και προβλεψιμότητα μέσα στην ομίχλη του προστατευτισμού και των συνεχώς μεταβαλλόμενων δασμών. Παράλληλα, τοποθετεί στρατηγικά την Ευρώπη σε μια περιοχή με τεράστιες δυνατότητες ανάπτυξης. Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς το Mercosur αναμένεται να αυξηθούν σχεδόν κατά 70%, ενώ οι εταιρείες της ΕΕ θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως σε δασμούς.

Σε αντίθεση με τις εμπορικές συμφωνίες της δεκαετίας του 1990, πρόκειται για μια σύγχρονη συμφωνία με ευρύτερο πεδίο εφαρμογής για την προώθηση της πραγματικής οικονομικής ανθεκτικότητας. Περιλαμβάνει δεσμεύσεις για το κλίμα και την εργασία που είναι εφαρμόσιμες, ενώ ανοίγει τομείς υπηρεσιών και αγορών προμηθειών, υποστηρίζοντας τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας στον χρηματοοικονομικό, τηλεπικοινωνιακό και τεχνολογικό τομέα. Ενισχύει επίσης την στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, προάγοντας τα διασυνοριακά συστήματα πληρωμών και ενισχύοντας τον ρόλο του ευρώ στο διεθνές εμπόριο και ως αποθεματικό νόμισμα.

Η πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και τα σπάνια γαία, μειώνει τις εξαρτήσεις της Ευρώπης και θωρακίζει τις αλυσίδες εφοδιασμού για τις πράσινες και ψηφιακές μεταβάσεις. Με την παγκόσμια ζήτηση για αυτά τα ορυκτά να αναμένεται να αυξηθεί τετραπλάσια έως εξαπλάσια έως το 2040, η συμφωνία δίνει στην ΕΕ συγκριτικό πλεονέκτημα σε τομείς από τα ηλεκτρικά οχήματα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως την άμυνα.

Η συμφωνία είναι επίσης ισορροπημένη. Προσφέρει προστασία στους Ευρωπαίους αγρότες διατηρώντας αυστηρά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ και εφαρμόζοντας επιπλέον ελέγχους, ενώ απελευθερώνει ευκαιρίες για τον κορυφαίο αγροδιατροφικό τομέα. Ισπανικά προϊόντα με κατοχυρωμένα εμπορικά σήματα, όπως το ελαιόλαδο και το κρασί, θα ωφεληθούν σημαντικά από τη βελτιωμένη πρόσβαση στις αγορές της Νότιας Αμερικής, και η συμφωνία παρέχει καλύτερη πρόσβαση σε εμπορεύματα όπως η σόγια, συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού.

Πιο σημαντικά, η συμφωνία επαναβεβαιώνει τη δέσμευση της Ευρώπης να ανακτήσει τη φωνή της στη διεθνή σκηνή. Ενώ άλλοι στρέφονται προς τα μέσα, η Ευρώπη διευρύνει το δίκτυο στρατηγικών συμμάχων της, διαπραγματευόμενη νέες ή επικαιροποιημένες εμπορικές συμφωνίες με την Ινδία, την Ταϊλάνδη και τη Μαλαισία, μεταξύ άλλων.

Με τα κράτη-μέλη της ΕΕ να συσπειρώνονται για να υπερβούν την αντίσταση στη συμφωνία Mercosur, αποδεικνύεται ότι μπορούν να υπερκεραστούν οι πολιτικές διαφορές εντός και εκτός των συνόρων. Η αποφασιστικότητα αυτή είναι κρίσιμη για να ενισχυθεί η παγκόσμια αξιοπιστία και επιρροή της Ευρώπης. Η ίδια αποφασιστικότητα θα επιταχύνει την κατάργηση των εσωτερικών εμπορικών φραγμών και θα αξιοποιήσει πλήρως την ενιαία αγορά των 450 εκατομμυρίων κατοίκων. Η διπλή στρατηγική – επέκταση του δικτύου εμπορικών συμφωνιών και εμβάθυνση της εσωτερικής ολοκλήρωσης – αποτελεί τη συνταγή νίκης για την ανταγωνιστικότητα.

Η συμφωνία με το Mercosur αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία καθώς η συνεργασία υπερβαίνει την οικονομία ή τη λογική των συναλλαγών. Ευρώπη και Λατινική Αμερική μοιράζονται βαθιά ριζωμένες αξίες: δημοκρατία, κράτος δικαίου και δέσμευση στον πολυμερισμό. Η συμφωνία αποδεικνύει ότι οι διαφορές μπορούν να υπερνικηθούν μέσω συνεργασίας. Εάν θέλουμε έναν ασφαλέστερο και πιο προβλέψιμο κόσμο, χρειαζόμαστε περισσότερες συμφωνίες όπως αυτή της ΕΕ με το Mercosur.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Έρχονται έλεγχοι, διασταυρώσεις και βαριά πρόστιμα για τα εισοδήματα από Airbnb
• Οι ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στην Ελλάδα – Όλη η λίστα
• JP Morgan: Τα ελληνικά ομόλογα «ωρίμασαν» – Σύσταση κατοχύρωσης κερδών