Συναγερμός στις αγορές πετρελαίου: «Στερεύουν» τα αποθέματα μετά το νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

• Σύμφωνα με τους Financial Times, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου (περίπου 400 εκατ. βαρέλια) που είχαν απελευθερωθεί τον Μάρτιο για να συγκρατήσουν τις τιμές έχουν σχεδόν εξαντληθεί, αφήνοντας την αγορά χωρίς «δίχτυ ασφαλείας».
• Μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας ΗΠΑ–Ιράν, η νέα αναστολή των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ εκτόξευσε την τιμή του Brent, αναδεικνύοντας τον κίνδυνο ελλείψεων σε διυλισμένα καύσιμα, όπως η βενζίνη και το diesel.
• Εναλλακτικές διαδρομές δοκιμάζονται: οι επιθέσεις των Χούθι απειλούν τη διέλευση από την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ χώρες όπως το Ιράκ και το Κουβέιτ παραμένουν σχεδόν πλήρως αποκομμένες από τις αγορές.

Η ραγδαία αναζωπύρωση της έντασης και το νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ βάζει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση. Όπως αναφέρουν οι Financial Times, αυτή τη φορά η κρίση ξεσπάει σε ένα περιβάλλον όπου τα τεράστια στρατηγικά αποθέματα, τα οποία λειτουργούσαν ως «αμορτισέρ» τους προηγούμενους μήνες, έχουν στερέψει.

Η κατάρρευση της εκεχειρίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη διέκοψε απότομα τη σύντομη επανέναρξη των διελεύσεων από το πιο στρατηγικό σημείο του πλανήτη, από το οποίο διέρχεται φυσιολογικά το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), οι χώρες-μέλη του έχουν ήδη διαθέσει περίπου τα τρία τέταρτα από το ιστορικό πακέτο των 400 εκατομμυρίων βαρελιών στρατηγικών αποθεμάτων που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο. Αυτό σημαίνει ότι απομένουν ελάχιστες εβδομάδες προτού αυτή η τονωτική ένεση στερέψει οριστικά.

«Έχουμε κάψει όλα τα αποθέματα ασφαλείας που διαθέταμε. Τα πάντα», ανέφερε χαρακτηριστικά στους FT ένας trader. «Όλα αυτά πλέον έχουν χαθεί».

Η πίεση αποτυπώθηκε αμέσως στο ταμπλό. Ενώ μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας το Brent είχε υποχωρήσει από τα 100 δολάρια σε λίγο πάνω από τα 70, η αναζωπύρωση της κρίσης το εκτόξευσε ξανά πάνω από τα 87 δολάρια την Τρίτη, στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα. Μόνο αυτή την εβδομάδα, οι τιμές κατέγραψαν άλμα 13%, διαπραγματευόμενες γύρω στα 85,50 δολάρια την Τετάρτη.

Η «ψευδαίσθηση» της προσφοράς και ο κίνδυνος των εκλογών

Κατά τη διάρκεια του τετράμηνου αποκλεισμού των Στενών πριν από τη σύντομη εκεχειρία, οι κυβερνήσεις σε Δύση και Ασία τράβηξαν κάθε διαθέσιμο μοχλό για να προστατεύσουν την παγκόσμια οικονομία: πρωτοφανής απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, μείωση των κινεζικών εισαγωγών κατά 50% και αξιοποίηση των εμπορικών αποθεμάτων. Αυτά τα μέτρα συγκράτησαν το Brent στα 126 δολάρια τον Απρίλιο, αποφεύγοντας το χειρότερο σενάριο, παρά την προειδοποίηση του IEA για τη «χειρότερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία».

Ωστόσο, εάν ο νέος αποκλεισμός διαρκέσει για μήνες –με αρκετούς αναλυτές να θεωρούν ότι το Ιράν επιχειρεί να ασκήσει πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου– παραμένει άγνωστο από πού θα καλυφθεί το κενό.

Η Αμρίτα Σεν, διευθύντρια αγορών της Energy Aspects, εξήγησε στους Financial Times ότι πριν από τον πόλεμο η αγορά διέθετε πλεονάζοντα αποθέματα της τάξης των 400 εκατ. βαρελιών. «Τώρα δεν έχουμε σχεδόν τίποτα», τόνισε. «Ο εφησυχασμός της αγοράς σχετικά με τις ροές από το Ορμούζ δοκιμάζεται σκληρά».

Η διπλή πίεση στα διυλισμένα καύσιμα

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δραματική στην αγορά διυλισμένων προϊόντων. Οι οδηγοί βλέπουν ήδη τις τιμές στη βενζίνη και το diesel να ανεβαίνουν ταχύτερα από την τιμή του αργού. Η αγορά βρίσκεται σε καθεστώς έντονης στενότητας, με τον IEA να προειδοποιεί για πιθανό «κραχ» στα αποθέματα βενζίνης και diesel. Ήδη, τα προθεσμιακά συμβόλαια diesel στην Ευρώπη έχουν σημειώσει άνοδο 14% αυτή την εβδομάδα.

Το πρόβλημα επιτείνεται και από τη ρωσική παράμετρο. Μετά τις επιτυχημένες ουκρανικές επιθέσεις με drones σε ρωσικά διυλιστήρια, η προσφορά από τη Ρωσία –τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα diesel στον κόσμο– έχει πληγεί. Χώρες της Δύσης αναγκάζονται τώρα να ανταγωνιστούν για καύσιμα απέναντι σε αγορές όπως η Τουρκία και η Βραζιλία, που αναζητούν εναλλακτικές μετά το «σοκ» στη ρωσική παραγωγή.

Εναλλακτικές διαδρομές στο στόχαστρο

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η επιστροφή στην ομαλότητα μοιάζει εξαιρετικά δύσκολη. Το κρατικό πετρελαϊκό μονοπώλιο των ΗΑΕ (Adnoc) είχε προσπαθήσει να λειτουργήσει ένα σύστημα μεταφοράς-γέφυρας («shuttle») μέσω του Ορμούζ. Ωστόσο, δύο από τα υπερδεξαμενόπλοιά του, ικανά να μεταφέρουν 2 εκατ. βαρέλια το καθένα, δέχθηκαν επίθεση από το Ιράν την Τρίτη μέσα στα Στενά, με αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον ενός ναυτικού.

Την ίδια στιγμή, αν και η Σαουδική Αραβία κατάφερε να εκτρέψει εξαγωγές 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, χώρες όπως το Ιράκ και το Κουβέιτ παραμένουν σχεδόν πλήρως αποκομμένες. Ακόμη και οι εναλλακτικές της Σαουδικής Αραβίας απειλούνται πλέον άμεσα. Οι έμποροι παρακολουθούν με αγωνία την Ερυθρά Θάλασσα, όπου η αναζωπύρωση των επιθέσεων από τους Χούθι της Υεμένης εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να κλείσει τη νότια πρόσβαση στο Yanbu – τη μοναδική διέξοδο εξαγωγών του Ριάντ έξω από το Ορμούζ, προκαλώντας νέο σοκ στις αγορές.

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές στους FT, η αγορά είχε προεξοφλήσει υπεραισιόδοξα την εξομάλυνση των ροών. «Τώρα, αυτή η προοπτική έχει βγει ξεκάθαρτα από το τραπέζι, τουλάχιστον… μέχρι να υπάρξει ένας νέος γύρος διπλωματίας», σημειώνει ο Τζόελ Χάνκοκ της Natixis Bank.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Κίνα: Οι χρήστες αποχαιρετούν τους AI συντρόφους τους μετά τους νέους κανόνες
• Καιρός: Στους 40°C το Σαββατοκύριακο – Πότε κορυφώνεται η ζέστη
• Χριστοδουλίδης για Κυπριακό: «Υπάρχουν εξελίξεις – Σύντομα θα υπάρξουν ειδήσεις»