Συνταξιούχοι στην ΕΕ: Ποιοι συνεχίζουν να εργάζονται – Η μεγάλη απόκλιση Ελλάδας και Κύπρου

• Το 12,9% των συνταξιούχων στην ΕΕ συνέχισε να εργάζεται στους πρώτους έξι μήνες μετά τη συνταξιοδότηση, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2023.
• Η Ελλάδα καταγράφει χαμηλό ποσοστό εργαζόμενων συνταξιούχων, στο 4,2%, ενώ η Κύπρος βρίσκεται στο 29,7%.
• Στην Κύπρο, η οικονομική ανάγκη είναι ο βασικός λόγος συνέχισης της εργασίας για το 68,5% των συνταξιούχων που εξακολουθούν να δουλεύουν.

Περίπου ένας στους οκτώ συνταξιούχους στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότηση, με τα στοιχεία να αποκαλύπτουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των χωρών.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2023, το 12,9% των ατόμων στην ΕΕ συνέχισε να εργάζεται στους πρώτους έξι μήνες μετά τη λήψη της πρώτης σύνταξης.

Οι λόγοι δεν είναι μόνο οικονομικοί. Πολλοί συνταξιούχοι δηλώνουν ότι συνεχίζουν να εργάζονται επειδή απολαμβάνουν τη δουλειά τους και θέλουν να παραμείνουν ενεργοί και παραγωγικοί. Ωστόσο, για σημαντικό μέρος των εργαζόμενων συνταξιούχων, η εργασία παραμένει αναγκαιότητα για τη συμπλήρωση του εισοδήματος.

Γιατί οι συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται

Το βασικότερο κίνητρο στην ΕΕ είναι η επιθυμία των συνταξιούχων να παραμείνουν παραγωγικοί.

Συγκεκριμένα, το 36,3% όσων συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση δηλώνει ότι το κάνει επειδή απολαμβάνει την εργασία και θέλει να παραμείνει ενεργό.

Η οικονομική ανάγκη ακολουθεί με ποσοστό 28,6%, δείχνοντας ότι για πολλούς Ευρωπαίους η σύνταξη δεν επαρκεί για τη διατήρηση του προηγούμενου βιοτικού επιπέδου.

Σύμφωνα με τη Eurostat, στην ΕΕ ένα άτομο που κέρδιζε 100 ευρώ στις ηλικίες 50 έως 59 ετών λάμβανε κατά μέσο όρο 58 ευρώ από τη σύνταξή του στις ηλικίες 65 έως 74 ετών.

Αυτό το χάσμα εισοδήματος εξηγεί γιατί η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση εξελίσσεται σε σημαντικό φαινόμενο, ιδιαίτερα σε χώρες όπου οι συντάξεις δεν επαρκούν για την κάλυψη του κόστους ζωής.

Η θέση της Ελλάδας

Η Ελλάδα βρίσκεται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μόλις 4,2% των συνταξιούχων στην Ελλάδα συνέχισε να εργάζεται στους πρώτους έξι μήνες μετά τη συνταξιοδότηση.

Το ποσοστό αυτό είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη, μαζί με τη Ρουμανία στο 1,7%, την Ισπανία στο 4,5% και την Κροατία στο 5%.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά, Πλάτων Τήνιος, μιλώντας στο Euronews Business, σημείωσε ότι η Ελλάδα είχε στο παρελθόν πολύ αυστηρή στάση απέναντι στους εργαζόμενους συνταξιούχους.

Όπως ανέφερε, η στάση αυτή μαλάκωσε υπό την επίδραση της οικονομικής κρίσης, των περικοπών στις συντάξεις και των συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων.

Η μεταρρύθμιση του 2022 οδήγησε, σύμφωνα με τον ίδιο, σε απότομη αύξηση του αριθμού των καταγεγραμμένων εργαζόμενων συνταξιούχων. Ωστόσο, αυτή η μεταβολή δεν αποτυπώνεται πλήρως στα στοιχεία του 2023, καθώς σημειώθηκε μετά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Η περίπτωση της Κύπρου

Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η Κύπρος βρίσκεται πολύ ψηλότερα στην ευρωπαϊκή κατάταξη.

Το ποσοστό των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται στην Κύπρο φτάνει το 29,7%, κατατάσσοντας τη χώρα στην 6η θέση της λίστας.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το κίνητρο πίσω από τη συνέχιση της εργασίας. Για το 68,5% των Κύπριων εργαζόμενων συνταξιούχων, ο βασικός λόγος είναι η οικονομική ανάγκη.

Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι σημαντικό μέρος των συνταξιούχων στην Κύπρο παραμένει στην αγορά εργασίας όχι επειδή το επιλέγει αποκλειστικά για λόγους παραγωγικότητας, αλλά επειδή χρειάζεται πρόσθετο εισόδημα.

Στο αντίθετο άκρο βρίσκεται η Σουηδία, όπου μόλις 9,4% των εργαζόμενων συνταξιούχων επικαλείται την οικονομική ανάγκη ως βασικό λόγο.

Πού εργάζονται περισσότερο οι συνταξιούχοι στην Ευρώπη

Το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη καταγράφεται στην Εσθονία, όπου το 54,9% των συνταξιούχων συνεχίζει να εργάζεται.

Ακολουθούν η Λετονία με 44,2%, η Λιθουανία με 43,7% και η Σουηδία με 41,7%.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι στις βαλτικές και σκανδιναβικές χώρες η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση είναι πολύ πιο διαδεδομένη, αν και οι λόγοι διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα.

Σε χώρες με χαμηλότερες συντάξεις, η οικονομική ανάγκη παίζει μεγαλύτερο ρόλο. Αντίθετα, σε χώρες με ισχυρότερα συνταξιοδοτικά συστήματα, η συνέχιση της εργασίας συνδέεται συχνότερα με την επιθυμία για ενεργό συμμετοχή, κοινωνική επαφή και παραγωγικότητα.

Η οικονομική ανάγκη ως βασικό κίνητρο

Η οικονομική ανάγκη είναι ιδιαίτερα έντονη σε χώρες της ανατολικής και νότιας Ευρώπης.

Στη Ρουμανία, το 54,3% των εργαζόμενων συνταξιούχων δηλώνει ότι συνεχίζει να εργάζεται για οικονομικούς λόγους, ενώ στη Βουλγαρία το αντίστοιχο ποσοστό είναι 53,6%.

Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στην Κροατία με 48,2%, στη Λετονία με 47,9%, στην Πορτογαλία με 39%, στην Ουγγαρία με 38,1%, στη Γαλλία με 37,7% και στη Γερμανία με 35,8%.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τη διπλή πραγματικότητα της ευρωπαϊκής συνταξιοδότησης: σε ορισμένες χώρες η εργασία μετά τη σύνταξη είναι επιλογή, ενώ σε άλλες είναι ανάγκη.

Το δημογραφικό αλλάζει την αγορά εργασίας

Η αύξηση των εργαζόμενων συνταξιούχων δεν οφείλεται μόνο στα χαμηλά εισοδήματα.

Οι Ευρωπαίοι συνταξιούχοι είναι σήμερα, κατά μέσο όρο, πιο υγιείς, πιο μορφωμένοι και περισσότερο συνδεδεμένοι με την αγορά εργασίας σε σχέση με προηγούμενες γενιές.

Παράλληλα, η γήρανση του πληθυσμού και η έλλειψη εργατικού δυναμικού ωθούν πολλές οικονομίες να αξιοποιούν περισσότερο την εμπειρία των μεγαλύτερων εργαζομένων.

Σε αρκετές χώρες, η παραμονή των συνταξιούχων στην εργασία θεωρείται πλέον μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής ενεργού γήρανσης, η οποία επιτρέπει πιο ομαλή μετάβαση από την πλήρη απασχόληση στην πλήρη συνταξιοδότηση.

Γιατί έχει σημασία

Η εργασία μετά τη σύνταξη εξελίσσεται σε κρίσιμο ζήτημα για την ευρωπαϊκή οικονομία, τα ασφαλιστικά συστήματα και την αγορά εργασίας.

Από τη μία πλευρά, μπορεί να προσφέρει στους ηλικιωμένους μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια, κοινωνική συμμετοχή και αίσθηση παραγωγικότητας.

Από την άλλη, όταν η συνέχιση της εργασίας γίνεται κυρίως από ανάγκη, αποκαλύπτει αδυναμίες των συνταξιοδοτικών συστημάτων και αυξημένο κίνδυνο φτώχειας στην τρίτη ηλικία.

Η αντίθεση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο δείχνει πόσο διαφορετικές μπορεί να είναι οι πραγματικότητες ακόμη και μεταξύ χωρών με γεωγραφική και πολιτισμική εγγύτητα: στην Ελλάδα το ποσοστό παραμένει χαμηλό, ενώ στην Κύπρο η εργασία μετά τη σύνταξη είναι πολύ πιο συχνή και συνδέεται έντονα με την ανάγκη για πρόσθετο εισόδημα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΗ: Με πέντε νέες, ευέλικτες αεριοστροβιλικές μονάδες ενισχύονται οι σταθμοί σε Χίο, Λέσβο και Ρόδο
• O N. Βαρδινογιάννης μπαίνει στα courts με το Tennis Gardens
• Οι εξαγορές αντισταθμίζουν την πίεση στα περιθώρια της Atlas Tapes