Σιωπηλή χρηματοοικονομική «βόμβα» απειλεί τις αγορές – Στο επίκεντρο το carry trade στο γεν
Μια αθόρυβη χρηματοοικονομική «βόμβα» φαίνεται έτοιμη να κλονίσει το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, προειδοποιεί η BCA Research, προκαλώντας πιθανές αναταράξεις σε αγορές, νομίσματα και επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
Το επίκεντρο είναι το λεγόμενο carry trade στο ιαπωνικό γεν: η πρακτική δανεισμού σε γεν για να επενδυθούν τα κεφάλαια σε περιουσιακά στοιχεία με υψηλότερη απόδοση. Η BCA προειδοποιεί ότι το μέγεθος αυτής της στρατηγικής έχει φτάσει σε μη βιώσιμα επίπεδα. Ο κίνδυνος πλέον υπερβαίνει την ανταμοιβή, και μια πιθανή ανατροπή θα μπορούσε να είναι πολύ έντονη.
Σύμφωνα με την BCA Research, οι ανοιχτές θέσεις σε προθεσμιακά συμβόλαια γεν που κατέχουν hedge funds και μεγάλες trading εταιρείες έφτασαν τα 35 τρισ. γεν στις 1 Οκτωβρίου 2025. Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η συνολική αξία των forwards, FX swaps και currency swaps, που εκτινάχθηκε στα 2.281 τρισ. γεν. Η BCA επισημαίνει ότι το προφίλ ρίσκου-απόδοσης του carry trade στο γεν είναι πλέον πολύ φτωχό.
Η ανατροπή δεν αναμένεται να προέλθει από αυξήσεις επιτοκίων στην Ιαπωνία, αλλά από πτώση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων που χρηματοδοτούνται μέσω δανεισμού σε γεν. Η ιστορία έχει δείξει ήδη τρεις φορές (2008, 2015, 2020) ότι τα carry trades καταρρέουν λόγω εκρηκτικής μεταβλητότητας και όχι αυξήσεων επιτοκίων.
Το γεν σε ιστορικά χαμηλά
Το ιαπωνικό νόμισμα έχει υποχωρήσει στα 150-160 γεν ανά δολάριο, παρά τις αυξήσεις επιτοκίων της Τράπεζας της Ιαπωνίας. Η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του γεν είναι στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 50 ετών.
Οι ιαπωνικές ασφαλιστικές εταιρείες έχουν καλύψει μόλις το 46% της έκθεσής τους σε ξένα περιουσιακά στοιχεία, πολύ χαμηλότερα από το 63% του 2020. Αυτό σημαίνει ότι αν το γεν αρχίσει να ενισχύεται, θα υπάρξει μαζικός επαναπατρισμός κεφαλαίων, επιταχύνοντας ακόμη περισσότερο την άνοδο του νομίσματος. Οι Ιάπωνες επενδυτές κατέχουν περίπου 12 τρισ. δολ. σε ξένα περιουσιακά στοιχεία, εκ των οποίων τα 7,4 τρισ. δολ. σε χαρτοφυλάκια και λοιπές επενδύσεις.
Ο Hyun-Song Shin της Bank for International Settlements τονίζει ότι ο δανεισμός σε γεν φτάνει τα 40 τρισ. γεν στους ισολογισμούς και 14 τρισ. δολ. σε αγορές swap εκτός ισολογισμού, επιβεβαιώνοντας τον συστημικό κίνδυνο.
Η πρόταση της BCA: Long στο γεν
Η BCA Research προτείνει στους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους επενδυτές να τοποθετηθούν long στο γεν έναντι του δολαρίου, εκτιμώντας ότι η ανατροπή θα είναι απότομη και έντονη. Παράλληλα, συστήνει να αποφεύγονται short θέσεις στο δολάριο έναντι άλλων νομισμάτων, διατηρώντας αρνητική στάση μόνο έναντι ευρώ και γεν.
Η αγορά συνηθίζει να θεωρεί το γεν «νόμισμα χρηματοδότησης» και όχι πηγή κινδύνου. Όμως, όταν αυτή η μαζική στρατηγική αντιστραφεί, η εκκαθάριση θέσεων μπορεί να είναι ανεξέλεγκτη. Αν η ενίσχυση του γεν συμπέσει με πτώση μετοχών και ομολόγων που χρηματοδοτήθηκαν μέσω carry trade, το σοκ θα είναι διπλό: συναλλαγματικό και αγοραστικό.
Η προειδοποίηση της BCA είναι σαφής: το ρίσκο έχει φτάσει σε επίπεδα προ κρίσης, και το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει ανατροπή, αλλά πότε. Όταν το γεν αρχίσει να ανεβαίνει, οι παγκόσμιες αγορές ίσως συνειδητοποιήσουν ότι η πιο επικίνδυνη φούσκα δεν ήταν στη Wall Street, αλλά στο αθόρυβο στοίχημα του Τόκιο.
