Στεγαστική κρίση: Η Ελλάδα στις χειρότερες θέσεις της ΕΕ για ενοίκια και κόστος κατοικίας
- Η Ελλάδα καταγράφει από τις υψηλότερες επιβαρύνσεις στέγασης στην ΕΕ, με τα νοικοκυριά να δαπανούν πάνω από το 60% του εισοδήματός τους για ενοίκιο.
- Η Eurostat κατατάσσει τη χώρα πρώτη στην υπερβολική επιβάρυνση κόστους κατοικίας και στις ληξιπρόθεσμες στεγαστικές οφειλές.
- Στο Eurogroup παρουσιάστηκαν ευρωπαϊκά μοντέλα κοινωνικής κατοικίας και περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις ως πιθανές «καλές πρακτικές».
Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης τέθηκε για πρώτη φορά επίσημα στο τραπέζι του Eurogroup, στο πλαίσιο της συνεδρίασης στη Λευκωσία, έπειτα από πρωτοβουλία του προέδρου του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.
Το ζήτημα τέθηκε για πρώτη φορά επίσημα στο τραπέζι του Eurogroup, στο πλαίσιο της συνεδρίασης στη Λευκωσία, έπειτα από πρωτοβουλία του προέδρου του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν πολιτικές που εφαρμόστηκαν σε χώρες όπως η Κροατία, η Ισπανία και η Ιρλανδία, με στόχο την αντιμετώπιση της εκρηκτικής ανόδου των ενοικίων και της έλλειψης προσιτής κατοικίας.
Μεταξύ των μέτρων που παρουσιάστηκαν ως «καλές πρακτικές» περιλαμβάνονται:
- προγράμματα κοινωνικής κατοικίας,
- περιορισμοί και αντικίνητρα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις,
- κίνητρα για την αξιοποίηση κλειστών ακινήτων,
- φορολογικά αντικίνητρα για ακίνητα που παραμένουν κενά.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές του οικονομικού επιτελείου, η ελληνική κυβέρνηση δεν εξετάζει το ενδεχόμενο φορολόγησης κλειστών ακινήτων, μέτρο που είχε ήδη απορριφθεί το 2025.
Η Κομισιόν ζητά αύξηση της προσφοράς κατοικιών
Σε σχετικό σημείωμα της Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς το Eurogroup επισημαίνεται ότι η συνεχής άνοδος του κόστους κατοικίας από το 2014, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος δανεισμού, έχει καταστήσει τη στέγη απρόσιτη για ολοένα και περισσότερους Ευρωπαίους πολίτες.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η βασική προτεραιότητα πρέπει να είναι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών και όχι η περαιτέρω τόνωση της ζήτησης μέσω επιδοματικών πολιτικών. Παράλληλα, χαρακτηρίζει την κοινωνική κατοικία «ζωτικής σημασίας εργαλείο» για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και την εξισορρόπηση της αγοράς.
Επιπλέον, η Κομισιόν εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στις πολιτικές ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης της ιδιοκτησίας κατοικίας, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να αποτρέπουν τη διοχέτευση κεφαλαίων σε πιο παραγωγικές επενδύσεις.
Τα στοιχεία που δείχνουν το μέγεθος της κρίσης στην Ελλάδα
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat καταδεικνύουν ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα είναι εντονότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σχεδόν σε κάθε βασικό δείκτη:
- Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη θέση στην ΕΕ ως προς το ποσοστό του πληθυσμού που αντιμετωπίζει υπερβολική επιβάρυνση κόστους στέγασης, με ποσοστό 26,4%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 7,7%.
- Καταγράφει την πέμπτη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ τον Απρίλιο, με άνοδο 7,6% σε ετήσια βάση, έναντι 2,7% του μέσου όρου.
- Ο λόγος τιμών κατοικίας προς εισόδημα αυξήθηκε κατά 4,8% το 2024 — η μεγαλύτερη άνοδος στην ΕΕ — όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος υποχώρησε κατά 2,2%.
- Η χώρα βρίσκεται επίσης στην πρώτη θέση στις ληξιπρόθεσμες οφειλές στεγαστικών δανείων ή καθυστερήσεις ενοικίων, με ποσοστό 10,6% έναντι 3,4% στην ΕΕ.
- Παράλληλα, η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη μέση ηλικία αποχώρησης των νέων από το πατρικό σπίτι, σχεδόν στα 31 έτη, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στα 26,4 έτη.
Σε πόλεις όπως η Βουδαπέστη, η Λισαβόνα, το Βουκουρέστι και η Πράγα, τα ενοίκια απορροφούν ήδη πάνω από το 50% του μέσου εισοδήματος. Στην Ελλάδα, το ποσοστό ξεπερνά το 60% για ένα νοικοκυριό δύο εργαζομένων που νοικιάζει διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων, επιβεβαιώνοντας τη διαρκώς επιδεινούμενη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.
