Τα logistics του να είσαι μητέρα: Μια «αόρατη δεξιότητα» που είναι ίσως το πιο υποτιμημένο asset στην οικονομία

«Υπάρχει γάλα στο ψυγείο; Να θυμηθώ να πάρω τον παιδίατρο για τα εμβόλια. Το παιδί χρειάζεται καινούρια φανελάκια… Α, και πρέπει να πάρω ένα δώρο για εκείνο το πάρτι γενεθλίων το Σάββατο.»

Για πολλές μητέρες, αυτές οι σκέψεις δεν είναι μια περιστασιακή λίστα υποχρεώσεων. Είναι ένα συνεχές mental dashboard που τρέχει στο background του μυαλού τους, 24 ώρες το 24ωρο. Ένα σύστημα οργάνωσης, πρόβλεψης και διαχείρισης μικρών και μεγάλων κρίσεων που θα έκανε πολλούς operations managers να χαμογελάσουν με αναγνώριση.

Η καθημερινότητα της μητρότητας είναι, στην πραγματικότητα, μια σύνθετη άσκηση logistics. Προγραμματισμός, συντονισμός ανθρώπων, διαχείριση χρόνου, επίλυση προβλημάτων, πρόβλεψη κινδύνων, διαχείριση συναισθημάτων. Και όλα αυτά, συχνά παράλληλα με μια πλήρη επαγγελματική καριέρα ή μια επιχείρηση.

Δεν πρόκειται απλώς για τις πρακτικές εργασίες της καθημερινότητας: το μαγείρεμα, το διάβασμα των παιδιών, τις μετακινήσεις. Αυτό που συχνά δεν φαίνεται είναι το λεγόμενο «ψυχικό φορτίο» ή mental load. Είναι το αόρατο κομμάτι της ευθύνης: το να θυμάσαι τι πρέπει να γίνει, να προβλέπεις τι θα χρειαστεί σε μια εβδομάδα, να οργανώνεις ποιος θα κάνει τι και πότε.

Είναι μια διαρκής εγρήγορση.

Και στις περισσότερες ελληνικές οικογένειες, αυτό το κομμάτι εξακολουθεί να πέφτει δυσανάλογα στους ώμους της μητέρας.

Η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να λειτουργεί με έναν βαθιά ριζωμένο παραδοσιακό ρόλο: τη μητέρα ως «φυσική φροντίστρια». Παρά τις μεγάλες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών (περισσότερες γυναίκες στην αγορά εργασίας, περισσότερη δημόσια συζήτηση για την ισότητα κ.ο.κ.), η καθημερινή πρακτική αλλάζει με πιο αργούς ρυθμούς.

Κι όμως, μέσα σε αυτή την πραγματικότητα κρύβεται και μια ενδιαφέρουσα και συχνά υποτιμημένη αλήθεια: οι δεξιότητες που αναπτύσσει μια μητέρα είναι βαθιά συνδεδεμένες με τις δεξιότητες που ζητά σήμερα η σύγχρονη οικονομία.

Στον κόσμο του digital business, μιλάμε διαρκώς για agility, adaptability, multitasking, crisis management, stakeholder coordination. Στην ουσία περιγράφουμε κάτι που εκατομμύρια μητέρες εξασκούν καθημερινά. Η μητέρα που οργανώνει ένα σπίτι με δύο παιδιά, δουλειά πλήρους απασχόλησης, μια επιχείρηση και δεκάδες μικρές καθημερινές υποχρεώσεις λειτουργεί σαν ένας μικρός κόμβος project management. Χωρίς dashboards, χωρίς Excels ή CRM, αλλά με ένα εντυπωσιακό επίπεδο συντονισμού.

Δεν είναι τυχαίο ότι πρόσφατες έρευνες (2024, Merve Gerçek) δείχνουν πως οι εργαζόμενες μητέρες συχνά αναπτύσσουν εξαιρετικές δεξιότητες ιεράρχησης προτεραιοτήτων, αποτελεσματικής διαχείρισης χρόνου και γρήγορης λήψης αποφάσεων. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι αυτές οι δεξιότητες δεν υπάρχουν. Το πρόβλημα είναι ότι δεν αναγνωρίζονται επαρκώς.

Και εδώ αρχίζει η συζήτηση για το τι μπορεί να αλλάξει.

Η πρώτη αλλαγή είναι πολιτισμική. Χρειάζεται να αρχίσουμε να βλέπουμε τη φροντίδα όχι ως «φυσικό» χαρακτηριστικό των γυναικών αλλά ως εργασία, μια πραγματική εργασία. Όταν κάτι αποκτά ορατότητα, αρχίζει και να μοιράζεται πιο δίκαια.

Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ήδη μικρά αλλά σημαντικά σημάδια αλλαγής. Περισσότεροι πατέρες συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινότητα των παιδιών και οι νεότερες γενιές σίγουρα δείχνουν μεγαλύτερη διάθεση να μοιραστούν τις ευθύνες του σπιτιού. Η συζήτηση γύρω από το mental load έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στον δημόσιο διάλογο.

Το δεύτερο επίπεδο αλλαγής αφορά τις επιχειρήσεις.

Οι εταιρείες που κατανοούν πραγματικά τη δυναμική της σύγχρονης εργασίας αρχίζουν να βλέπουν τη γονεϊκότητα όχι ως εμπόδιο αλλά ως πραγματικότητα που πρέπει να ενσωματωθεί στην οργανωτική κουλτούρα.

Η ευελιξία στην εργασία, τα υβριδικά μοντέλα, οι άδειες γονεϊκότητας και για τους δύο γονείς, οι εταιρικές πολιτικές υποστήριξης της οικογένειας δεν είναι πλέον μόνο κοινωνική ευαισθησία. Είναι και στρατηγική προσέλκυσης και διατήρησης ταλέντου.

Σε μια αγορά εργασίας που γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστική, οι οργανισμοί που δημιουργούν περιβάλλοντα όπου οι άνθρωποι μπορούν να έχουν και επαγγελματική και προσωπική ζωή έχουν σαφές πλεονέκτημα.

Και υπάρχει και ένα τρίτο επίπεδο αλλαγής, ίσως το πιο ενδιαφέρον για το digital economy.

Η τεχνολογία αρχίζει να επηρεάζει και την καθημερινή διαχείριση της οικογενειακής ζωής. Εφαρμογές οργάνωσης, digital calendars για οικογένειες, online υπηρεσίες, e-commerce που μειώνει τις μικρές καθημερινές μετακινήσεις. Μικρά εργαλεία που δεν λύνουν τα πάντα αλλά μπορούν να μειώσουν ένα μέρος της καθημερινής τριβής.

Το ερώτημα δεν είναι αν η μητρότητα είναι απαιτητική. Αυτό είναι δεδομένο.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η κοινωνία, οι οργανισμοί και η οικονομία θα αρχίσουν να αναγνωρίζουν καλύτερα την πραγματική αξία των δεξιοτήτων που παράγει.

Γιατί αν το δούμε ψύχραιμα, πίσω από τα καθημερινά «logistics του σπιτιού» κρύβεται μια εξαιρετικά σύνθετη μορφή management.

Και ίσως η επόμενη φάση της συζήτησης δεν πρέπει να είναι μόνο πώς θα μειωθεί το βάρος, αλλά και πώς θα αναγνωριστεί και θα αξιοποιηθεί αυτό το συχνά αόρατο κεφάλαιο δεξιοτήτων.

Γιατί σε μια οικονομία που αλλάζει γρήγορα, η ικανότητα να οργανώνεις το χάος, να συντονίζεις ανθρώπους και να λύνεις προβλήματα σε πραγματικό χρόνο είναι ακριβώς το είδος ηγεσίας που χρειαζόμαστε περισσότερο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ιδρύεται ο Οργανισμός Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας: Νέα εποχή για τις γυναίκες στην ελληνική οικονομία
• Deloitte: Παρουσιάζει τα αποτελέσματα της πρώτης πανελλαδικής έρευνας για την εργασιακή εμπειρία των γυναικών
• Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας: 5 πράγματα που πρέπει να ξέρετε για την 8η Μαρτίου