Thanksgiving: Το σχέδιο του Τζορτζ Ουάσιγκτον πίσω από την αμερικανική γιορτή
- 20/11/2026, 22:04
- SHARE
Στις 26 Νοεμβρίου 1789, ο Τζορτζ Ουάσιγκτον επισκέφθηκε το παρεκκλήσι του Αγίου Παύλου στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να συμμετάσχει στον πρώτο εορτασμό της Ημέρας των Ευχαριστιών κατά τη διάρκεια της προεδρίας του. Η κίνηση είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία για τον πρώτο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών: σε μια χώρα που μόλις είχε αποκτήσει ενιαία ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η ανάγκη για κοινά σημεία αναφοράς ήταν επιτακτική.
Ο Ουάσιγκτον είχε προετοιμάσει το έδαφος σχεδόν δύο μήνες νωρίτερα. Στις 3 Οκτωβρίου 1789, έπειτα από σχετική εισήγηση κοινής επιτροπής της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων, εξέδωσε προκήρυξη με την οποία καλούσε τους Αμερικανούς να αφιερώσουν μία ημέρα σε δημόσια ευχαριστία και προσευχή. Η 26η Νοεμβρίου ορίστηκε ως ημέρα εθνικού εορτασμού.
Για τον Ουάσιγκτον, ωστόσο, το ζητούμενο δεν ήταν μόνο η θρησκευτική διάσταση της γιορτής. Όπως εξηγεί ο ιστορικός Μαουρίτσιο Βαλσάνια, καθηγητής Αμερικανικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Τορίνο, ο πρώτος πρόεδρος ήθελε να αξιοποιήσει την περίσταση για να ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ των πολιτών και να καλλιεργήσει την αίσθηση ότι ανήκαν σε ένα κοινό πολιτικό σύνολο.
Η πολιτική σημασία μιας γιορτής
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν ακόμη στα πρώτα τους βήματα ως ανεξάρτητο κράτος. Οι διαφορετικές επιδιώξεις των πολιτειών, οι εσωτερικές αντιθέσεις και τα αντικρουόμενα συμφέροντα δημιουργούσαν κινδύνους για τη συνοχή της νέας χώρας. Ο Ουάσιγκτον αντιλαμβανόταν ότι η πολιτική ενότητα δεν μπορούσε να στηριχθεί αποκλειστικά στους θεσμούς και στους νόμους. Χρειαζόταν και κοινές εμπειρίες που θα έφερναν τους πολίτες πιο κοντά.
Η προκήρυξή του καλούσε τους Αμερικανούς να ενωθούν σε μια κοινή έκφραση ευγνωμοσύνης, ενώ παράλληλα ζητούσε να συγχωρηθούν οι «εθνικές και άλλες παραβάσεις» της χώρας. Το μήνυμα είχε και μια ευρύτερη διάσταση: η νέα κυβέρνηση όφειλε να λειτουργεί προς όφελος όλων των πολιτών, με δίκαιους και συνταγματικούς νόμους.
Η ίδια η παρουσία του προέδρου σε δημόσιες εκδηλώσεις αποτελούσε μέρος αυτής της πολιτικής προσέγγισης. Ο Ουάσιγκτον συμμετείχε σε τελετές, παραστάσεις, δείπνα και δημόσιες συγκεντρώσεις, επιδιώκοντας να έρθει σε επαφή με διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και να δώσει στην προεδρία μια πιο άμεση παρουσία στην καθημερινότητα των πολιτών.
Μια βροχερή ημέρα και μια συμβολική κίνηση
Ο πρώτος προεδρικός εορτασμός του Thanksgiving δεν είχε μεγάλη προσέλευση. Ο καιρός στη Νέα Υόρκη ήταν ιδιαίτερα κακός και λίγοι άνθρωποι βρέθηκαν στο παρεκκλήσι του Αγίου Παύλου. Ο ίδιος ο Ουάσιγκτον σημείωσε στο ημερολόγιό του ότι, παρά την καταιγίδα, πήγε στην εκκλησία, όπου συνάντησε ελάχιστους πιστούς.
Η ημέρα, ωστόσο, συνοδεύτηκε και από μια πράξη φιλανθρωπίας. Ο πρόεδρος διέθεσε ένα σημαντικό ποσό από προσωπικά του χρήματα για την αγορά φαγητού και μπίρας για τους ανθρώπους που βρίσκονταν φυλακισμένοι στη Νέα Υόρκη λόγω χρεών. Μία εβδομάδα αργότερα, οι κρατούμενοι δημοσίευσαν ευχαριστήριο μήνυμα προς τον πρόεδρο σε εφημερίδα της πόλης.
Δεν ήταν η πρώτη Ημέρα των Ευχαριστιών
Παρά τη σημασία της προεδρικής προκήρυξης, ο εορτασμός του 1789 δεν ήταν η πρώτη Ημέρα των Ευχαριστιών στην αμερικανική ιστορία. Η παράδοση συνδέεται με τη γιορτή που πραγματοποιήθηκε στην αποικία του Πλίμουθ το 1621, όταν οι Άγγλοι προσκυνητές γιόρτασαν τη συγκομιδή μαζί με μέλη της φυλής των Γουαμπανόαγκ.
Ούτε ήταν η πρώτη εθνική Ημέρα των Ευχαριστιών. Ένας αντίστοιχος εορτασμός είχε πραγματοποιηθεί στις 18 Δεκεμβρίου 1777, έπειτα από πρωτοβουλία του τότε στρατηγού Ουάσιγκτον. Το 1789 ήταν, όμως, η πρώτη φορά που η γιορτή καθιερώθηκε με προεδρική προκήρυξη υπό το νέο Σύνταγμα των ΗΠΑ.
Η γιορτή του Thanksgiving δεν έγινε ομοσπονδιακή αργία με την προκήρυξη του Ουάσιγκτον. Αυτό συνέβη το 1863, όταν ο πρόεδρος Αβραάμ Λίνκολν εξέδωσε τη δική του προκήρυξη, καθιερώνοντας τον ετήσιο εορτασμό.
Η ιστορία του πρώτου προεδρικού Thanksgiving αποτυπώνει, τελικά, μια λιγότερο γνωστή πλευρά της αμερικανικής πολιτικής ιστορίας: την προσπάθεια ενός ηγέτη να χρησιμοποιήσει μια κοινή γιορτή ως εργαλείο εθνικής συνοχής. Μια προσπάθεια που είχε και τις αντιφάσεις της, καθώς ο ίδιος ο Ουάσιγκτον ήταν ιδιοκτήτης σκλάβων και η νεοσύστατη χώρα είχε οικοδομηθεί πάνω στη δουλεία, την κατάκτηση εδαφών και τη βία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: