Τι σημαίνει η εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur για την Ελλάδα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα το εμπορικό πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για την υπογραφή και τη μετέπειτα κύρωσή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρόκειται για μια συμφωνία που συζητείται εδώ και πάνω από 25 χρόνια και, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως, θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, καλύπτοντας μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων καταναλωτών στη Λατινική Αμερική.
Στον πυρήνα της, η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση ή σημαντική μείωση δασμών σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων που διακινούνται μεταξύ των δύο πλευρών. Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους εξαγωγείς, αυτό σημαίνει ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης, ενώ για τις χώρες της Mercosur ανοίγει ακόμα περισσότερο η πόρτα της ευρωπαϊκής αγοράς. Η Κομισιόν επιμένει ότι διατηρούνται στο ακέραιο οι ευρωπαϊκοί υγειονομικοί και φυτοϋγειονομικοί κανόνες, ώστε τα εισαγόμενα προϊόντα να πληρούν τα ίδια standards με τα ευρωπαϊκά, ενώ παράλληλα προβλέπεται προστασία αναγνωρισμένων γεωγραφικών ενδείξεων και προϊόντων ποιότητας.
Για την Ελλάδα, η συμφωνία έχει διττή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, δημιουργεί νέες ευκαιρίες για εξαγωγές ελληνικών προϊόντων σε αγορές που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολα προσβάσιμες λόγω υψηλών δασμών. Κρασί, ελαιόλαδο, τυριά και άλλα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας θα μπορούσαν να γίνουν πιο ανταγωνιστικά στη Νότια Αμερική, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η θεσμική προστασία των ελληνικών προϊόντων ποιότητας από απομιμήσεις. Από την άλλη πλευρά, όμως, η ελληνική αγροτική οικονομία βρίσκεται μπροστά σε έναν αυξημένο ανταγωνισμό εντός της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η συμφωνία επιτρέπει αυξημένες εισαγωγές από τις χώρες της Mercosur σε ευαίσθητους αγροτικούς και κτηνοτροφικούς τομείς, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη, η σόγια, το ρύζι και άλλα βασικά προϊόντα, συχνά με μειωμένους ή μηδενικούς δασμούς. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής διαθέτουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής, γεγονός που εντείνει τον φόβο ότι τα φθηνότερα εισαγόμενα προϊόντα θα πιέσουν τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά. Για τους Έλληνες παραγωγούς, ιδιαίτερα τους μικρούς και μεσαίους, αυτό μεταφράζεται σε ανησυχία για πτώση του εισοδήματος και απώλεια μεριδίου αγοράς.
Οι αντιδράσεις δεν άργησαν να φανούν. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και στην Ελλάδα, αγρότες έχουν βγει στους δρόμους με κινητοποιήσεις και μπλόκα, εκφράζοντας τον φόβο ότι η συμφωνία ευνοεί τις μεγάλες εισαγωγές εις βάρος της τοπικής παραγωγής. Το αγροτικό ζήτημα αναδεικνύεται έτσι σε έναν από τους πιο ευαίσθητους πολιτικά φακέλους της συμφωνίας, με την Κομισιόν να προσπαθεί να καθησυχάσει τις αντιδράσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ήδη τεθεί στο τραπέζι προτάσεις για συνοδευτικά μέτρα στήριξης των αγροτών, όπως πρόσθετα κοινοτικά κονδύλια και μηχανισμοί «ασφαλείας» που θα μπορούν να ενεργοποιούνται εάν οι εισαγωγές προκαλέσουν σοβαρές στρεβλώσεις ή ζημιές στην ευρωπαϊκή παραγωγή. Η συζήτηση, ωστόσο, μόλις ξεκινά. Η τελική έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο τρόπος εφαρμογής της συμφωνίας θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό αν για την Ελλάδα –και ειδικά για τον αγροτικό της τομέα– η Mercosur θα αποδειχθεί περισσότερο ευκαιρία ή απειλή.
