Τι σημαίνει μία νίκη της AfD για τον καγκελάριο Μερτς;

Μόλις 1,6 εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται στις κάλπες την Κυριακή στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο Σαξονία-Άνχαλτ για να αναδείξουν τα 97 μέλη της νέας τοπικής Βουλής στο Μαγδεμβούργο. Κι όμως, η εκλογική αναμέτρηση σε ένα από τα μικρότερα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας εγκυμονεί μία τεράστια πρόκληση για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.

Το εν μέρει ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) προηγείται σε όλες τις δημοσκοπήσεις και μάλιστα με μεγάλη διαφορά από CDU και SPD. Ακόμa και η απόλυτη πλειοψηφία δεν φαίνεται εντελώς ανέφικτος στόχος για την AfD.

«Ο Μερτς δεν εγκαταλείπει»

Ο πολιτικός επιστήμονας Κάρστεν Κόσμιντερ, επιστημονικός συνεργάτης στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (FU), εκτιμά πάντως ότι ο καγκελάριος Μερτς δεν πρόκειται να παραιτηθεί. «Δεν μου δίνει την εντύπωση ότι είναι άνθρωπος που παραιτείται, του αρέσει που είναι καγκελάριος και έχει εργαστεί σκληρά για να φτάσει εδώ» λέει ο Κόσμιντερ στην Deutsche Welle. Εξάλλου, επισημαίνει, αυτή τη στιγμή οι Χριστιανοδημοκράτες και το αδελφό κόμμα των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) δεν διαθέτουν κάποιον που θα μπορούσε να διαδεχθεί τον Μερτς.

Ωστόσο, τονίζει ο Γερμανός αναλυτής, ένα αποτέλεσμα που θα εξασφάλιζε απόλυτη πλειοψηφία στην AfD θα πυροδοτούσε και μία σοβαρή κρίση για τον κυβερνητικό συνασπισμό στο Βερολίνο. Συν τοις άλλοις, θα ενέτεινε τις πιέσεις για τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά την ενδεδειγμένη αντιμετώπιση ενός εν μέρει ακροδεξιού κόμματος, όπως η AfD.

Τον Μάιο του 2025, πριν αναλάβει καθήκοντα, ο Μερτς είχε θέσει ως στόχο να μειώσει κατά το ήμισυ τα ποσοστά της AfD, ακολουθώντας σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό. Το ότι δεν τα κατάφερε – ενώ στο ίδιο διάστημα μειώθηκαν τα ποσοστά των ίδιων των Χριστιανοδημοκρατών – προκαλεί  έντονη κριτική εντός του κυβερνώντος κόμματος. Τόσο τα κόμματα της Χριστιανικής Ένωσης όσο και τα υπόλοιπα παραδοσιακά κόμματα έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας με την AfD.

Κυβέρνηση CDU με αριστερή «ανοχή»;

Πιθανό σενάριο για την «επόμενη μέρα» στη Σαξονία-Άνχαλτ είναι να σχηματιστεί μία κυβέρνηση μειοψηφίας με τη συμμετοχή Χριστιανοδημοκρατών, Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων, η οποία θα στηριζόταν πολιτικά και από μία στάση «ανοχής» του Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke). Και αυτό παρότι οι Χριστιανοδημοκράτες έχουν τηρήσει ίσες αποστάσεις από την AfD και από την Αριστερά, λέγοντας ότι δεν επιθυμούν καμία συνεργασία. Το επανέλαβε ο καγκελάριος μιλώντας στην εφημερίδα Mitteldeutsche Zeitung και λέγοντας ότι «τόσο με την AfD όσο και με το Κόμμα της Αριστεράς υπάρχουν τόσο θεμελιώδεις διαφορές, ώστε να αποκλείεται μία συνεργασία».

Εδώ, επισημαίνει ο Κόσμιντερ, προκύπτει ένα διπλό πρόβλημα για τον Μερτς: Πολλά τοπικά στελέχη των Χριστιανοδημοκρατών, ιδιαίτερα στα ανατολικά κρατίδια της Γερμανίας, θεωρούν εφικτή μία συνεργασία με την AfD, ενώ αρνούνται κατηγορηματικά να συνεργαστούν με την Αριστερά. Αντιθέτως, κάποιοι άλλοι στον συντηρητικό χώρο φοβούνται ότι ειδικά ο εναγκαλισμός των εθνολαϊκιστών θα είχε ολέθριες επιπτώσεις για τα κόμματα της Χριστιανικής Ένωσης.

Όπως λέει ο πολιτικός επιστήμονας Κάρστεν Κόσμιντερ, «στην CDU υπάρχουν πολλοί συντηρητικοί δημοκράτες που λένε: Δεν έχουμε τίποτα κοινό με την AfD, ένα κόμμα που θέλει να καταργήσει τη Δημοκρατία μας, που υποστηρίζει τη Ρωσία του Βλάντιμιρ Πούτιν, που δηλώνει αντίθετο στον δυτικό προσανατολισμό της χώρας και στο εγχείρημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης».

«Δεν κινδυνεύει η σταθερότητα»

Με άλλα λόγια, το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία κρίσιμη δοκιμασία για την ενότητα των κυβερνώντων Χριστιανοδημοκρατών στο Βερολίνο, κάτι που αντιλαμβάνεται ο Μερτς. Γι αυτό, μιλώντας στη Mitteldeutsche Zeitung, προσπαθεί να τηρήσει ισορροπίες: «Κάποιοι προσπαθούν να ενσπείρουν τη διχόνοια στα κόμματα της Χριστιανικής Ένωσης» επισημαίνει ο καγκελάριος, για να συμπληρώσει: «Το αποτέλεσμα μίας εκλογικής αναμέτρησης σε επίπεδο κρατιδίου δεν θέτει σε κίνδυνο τη σταθερότητα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης».

Κατά συνέπεια, ο καγκελάριος φαίνεται αποφασισμένος να παραμείνει στο αξίωμά του, ακόμα και αν εντείνονται οι εκδηλώσεις δυσαρέσκειας και οι πιέσεις προς το πρόσωπό του. Εντός του έτους θέλει να περάσει από την Ομοσπονδιακή Βουλή και την αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση του κρατικού συνταξιοδοτικού συστήματος, που προκάλεσε έντονη κριτική στο ίδιο του το κόμμα κατά τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα στη Σαξονία-Άνχαλτ. Όμως ο καγκελάριος επιμένει και λέει ότι «με δεδομένες τις δημογραφικές εξελίξεις, το συνταξιοδοτικό σύστημα δεν είναι πλέον βιώσιμο και αυτό το γνωρίζουμε εδώ και χρόνια…».

«Κίνδυνος για την ασφάλεια»;

Ο πολιτικός επιστήμονας Κάρστεν Κόσμιντερ συμμερίζεται την άποψη ότι πολλά στελέχη των Χριστιανοδημοκρατών θα συνεχίσουν να ασκούν κριτική στα σχέδια για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. «Δεν νομίζω ότι τα σχέδια θα ναυαγήσουν, αλλά πιστεύω ότι θα υπάρξουν βελτιώσεις σε συγκεκριμένα σημεία», επισημαίνει.

Ωσάν να μην φτάνουν όλα αυτά, εμπειρογνώμονες σε θέματα ασφαλείας, τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και σε τοπικό επίπεδο, προειδοποιούν για τεράστιους κινδύνους σε περίπτωση που, για παράδειγμα, μία κυβέρνηση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητα στοιχεία για την εθνική ασφάλεια, όπως εκείνα που αφορούν την αντικατασκοπία. «Ένας υπουργός Εσωτερικών που προέρχεται από την AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ θα αποτελούσε, κατά τη γνώμη μου, τέραστιο κίνδυνο για την ασφάλεια της Ομοσπονδιακής Γερμανίας» δηλώνει στο δημοσιογραφικό δίκτυο RND ο σοσιαλδημοκράτης Γιοργκ Μάιερ, υπουργός Εσωτερικών στην τοπική κυβέρνηση της Θουριγγίας.

Τι γίνεται όμως με τους Σοσιαλδημοκράτες που συγκυβερνούν στο Βερολίνο; Ένα εκλογικό αποτέλεσμα της τάξεως του 8% ή 9%, όπως προβλέπουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, θεωρείται εξαιρετικά χαμηλό, αλλά αν μη τι άλλο είναι πολύ καλύτερο από τις δημοσκοπικές επιδόσεις του SPD πριν από έξι μήνες στη Σαξονία-Άνχαλτ.

Κατά τα άλλα, οι Σοσιαλδημοκράτες εναποθέτουν τις ελπίδες τους στη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση σε τοπικό επίπεδο, που διεξάγεται στις 20 Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Εκεί η σημερινή πρωθυπουργός, Μανουέλα Σβέσιγκ έχει πολλές πιθανότητες να επανεκλεγεί. Τον τελευταίο χρόνο βελτίωσε σημαντικά τα ποσοστά του SPD στις δημοσκοπήσεις, φτάνοντας το 30%. Θα μπορούσε να συγκυβερνήσει από κοινού με τους Χριστιανοδημοκράτες ή με το Κόμμα της Αριστεράς ή και σε έναν «τριπλό» συνασπισμό με τα δύο κόμματα. Αλλά και εδώ, στις βορειοανατολικές περιοχές της χώρας, οι δημοσκοπήσεις προεξοφλούν μία πιθανή πρωτιά της AfD με ποσοστό που κυμαίνεται γύρω στο 35%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Δάνεια Μ.Τ.Π.Υ.: Ανοίγει την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου η πλατφόρμα – Δικαιούχοι, ποσά και κριτήρια
• Λίβανος: Ισραηλινά αντίποινα μετά από επίθεση της Χεζμπολάχ με drones
• 90ή ΔΕΘ: Στις 12:00 η συνέντευξη Τύπου Μητσοτάκη στο «Ι. Βελλίδης»