Το… ακριβό μάθημα του Ορμούζ: Γιατί οι χώρες επενδύουν ξανά στην ενεργειακή αυτονομία

• Το ναυτικό μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ αναδεικνύει τους κινδύνους της ενεργειακής εξάρτησης.
• Κυβερνήσεις και επιχειρήσεις επιταχύνουν επενδύσεις σε ΑΠΕ, πυρηνική ενέργεια και εγχώρια παραγωγή.
• Η Ευρώπη, η Ασία και η Λατινική Αμερική αναπροσαρμόζουν τις ενεργειακές στρατηγικές τους.
• Η ζήτηση για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και φωτοβολταϊκά αυξάνεται σημαντικά.

Το παρατεταμένο μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται σε ένα από τα πιο δαπανηρά μαθήματα ενεργειακής ασφάλειας των τελευταίων δεκαετιών. Από την Ευρώπη μέχρι την Ασία, κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά αναζητούν τρόπους να μειώσουν την εξάρτησή τους από εισαγόμενα καύσιμα, επιταχύνοντας επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, πυρηνική τεχνολογία και ηλεκτροκίνηση.

Το σοκ του Ορμούζ αλλάζει τις προτεραιότητες

Η κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν και η αναστάτωση στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα διαχρονικό ερώτημα: πόσο ασφαλής είναι μια χώρα όταν εξαρτάται από εισαγόμενους ενεργειακούς πόρους;

Οι επιπτώσεις του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, ωθούν πολλές κυβερνήσεις να επανεξετάσουν στρατηγικές δεκαετιών.

Στη Γουιάνα εξετάζεται η κατασκευή του πρώτου διυλιστηρίου της χώρας, ενώ στην Ινδονησία και τις Φιλιππίνες επιταχύνονται τα σχέδια ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σε άλλες περιπτώσεις, χώρες επιλέγουν προσωρινά τον άνθρακα για να καλύψουν ενεργειακά κενά που δημιουργήθηκαν από τη διαταραχή των διεθνών ροών.

Η επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας

Η ενεργειακή ανασφάλεια δίνει νέα ώθηση και στην πυρηνική ενέργεια, η οποία επιστρέφει δυναμικά στη συζήτηση ως εργαλείο ενεργειακής αυτάρκειας.

Το Βέλγιο εξετάζει την απόκτηση των τελευταίων πυρηνικών μονάδων που παραμένουν σε λειτουργία στη χώρα, ενώ παράλληλα διερευνά τρόπους επαναξιοποίησης εγκαταστάσεων που είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας.

Ανάλογη μεταστροφή καταγράφεται και στην Ασία. Στην Ταϊβάν, η κυβέρνηση εμφανίζεται πλέον περισσότερο θετική απέναντι στην πυρηνική τεχνολογία, εγκαταλείποντας σε μεγάλο βαθμό τις επιφυλάξεις που κυριαρχούσαν τα προηγούμενα χρόνια.

Οι ΑΠΕ και η ηλεκτροκίνηση κερδίζουν έδαφος

Η κρίση λειτουργεί ταυτόχρονα ως επιταχυντής για τις καθαρές μορφές ενέργειας. Οι Φιλιππίνες κατέγραψαν ιστορικό υψηλό στις εισαγωγές φωτοβολταϊκού εξοπλισμού από την Κίνα, ενώ η Ινδονησία ενισχύει τις επενδύσεις σε ηλιακή ενέργεια, συνδυάζοντάς τες με τη διατήρηση αποθεμάτων άνθρακα και πετρελαίου.

Σύμφωνα με τους NYT, στην Ευρώπη, η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε ήδη οδηγήσει σε σημαντική μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου. Σήμερα, οι προσπάθειες αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Παράλληλα, οι καταναλωτές στρέφονται μαζικά σε λύσεις που μειώνουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των τιμών των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας.

Η έκρηξη στις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια της αλλαγής είναι η εντυπωσιακή άνοδος της ηλεκτροκίνησης. Η Κίνα εξήγαγε ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα αξίας 9,1 δισ. δολαρίων τον Απρίλιο, σημειώνοντας αύξηση άνω του 50% σε ετήσια βάση. Ιδιαίτερα αυξημένη ήταν η ζήτηση από χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ινδία και το Πακιστάν, οι οποίες επηρεάζονται άμεσα από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο.

Στην Ευρώπη, οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά 38% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή αβεβαιότητα λειτουργεί ως καταλύτης για την υιοθέτηση εναλλακτικών τεχνολογιών.

Η ενεργειακή ασφάλεια γίνεται ζήτημα εθνικής στρατηγικής

Παρά τη στροφή σε εγχώριες πηγές ενέργειας, η πλήρης ενεργειακή ανεξαρτησία παραμένει δύσκολη. Το σημερινό παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα βασίζεται σε ένα περίπλοκο δίκτυο εμπορίου και εξειδίκευσης, που επιτρέπει στις χώρες να εισάγουν φθηνότερα ό,τι δεν μπορούν να παράγουν ανταγωνιστικά.

Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, συνεχίζουν να εισάγουν σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου από τον Καναδά, το Μεξικό και τη Βενεζουέλα.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, κάθε επιπλέον μονάδα ενέργειας που παράγεται εγχώρια λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι σε γεωπολιτικά σοκ.

Ο πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, David Goldwyn, σημειώνει ότι η διαδοχή κρίσεων —από την Ουκρανία έως το Ιράν— υποχρεώνει τις χώρες να επανασχεδιάσουν την ενεργειακή τους πολιτική με γνώμονα όχι μόνο το κόστος, αλλά και την εθνική ασφάλεια.

Οι πλούσιες χώρες έχουν πλεονέκτημα

Η ενίσχυση των στρατηγικών αποθεμάτων, η ανάπτυξη νέων ενεργειακών υποδομών και οι επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες απαιτούν σημαντικά κεφάλαια.

Αυτό σημαίνει ότι οι οικονομικά ισχυρότερες χώρες βρίσκονται σε πλεονεκτικότερη θέση απέναντι στις αναταράξεις που προκαλεί η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΤτΕ: Συνεχίζεται το ράλι στα ακίνητα – Πού αυξήθηκαν περισσότερο οι τιμές
• Γιατί ο χρυσός δεν κέρδισε από τον πόλεμο – Τι δείχνουν οι αγορές μετάλλων
• Business Monitor: AI, Finance και το μέλλον της καινοτομίας στο νέο επεισόδιο!
• Meta: Μισθοί έως 450.000 δολάρια και ισχυρά κίνητρα για ταλέντα στην τεχνητή νοημοσύνη