Το Ιράν προετοιμάζεται για επίθεση των ΗΠΑ – Οι οδηγίες του Αλί Χαμενεΐ και το σχέδιο επιβίωσης του καθεστώτος
Την ώρα που η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται, οι New York Times αποκαλύπτουν μια βαθιά αναδιάταξη ισχύος στην Τεχεράνη. Ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ φέρεται να έχει μεταφέρει κρίσιμλι λαρες αρμοδιότητες στον έμπιστό του Αλί Λαριτζάνι, παρακάμπτοντας σε μεγάλο βαθμό τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, που βασίζεται σε συνεντεύξεις με έξι ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους, μέλη των Φρουρών της Επανάστασης και πρώην διπλωμάτες, η ηγεσία του Ιράν λειτουργεί με την παραδοχή ότι μια αμερικανική στρατιωτική επίθεση είναι πιθανή — ακόμη και εν μέσω διπλωματικών διαπραγματεύσεων.
Ο ρόλος-κλειδί του Λαριτζάνι
Ο 67χρονος Λαριτζάνι, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης και επί 12 χρόνια πρόεδρος του Κοινοβουλίου, έχει αναλάβει:
- Τον συντονισμό της εθνικής ασφάλειας
- Την καταστολή πρόσφατων διαδηλώσεων
- Τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον
- Την επαφή με συμμάχους όπως η Ρωσία, το Κατάρ και το Ομάν
Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera από τη Ντόχα, εμφανίστηκε βέβαιος για την ετοιμότητα της χώρας: «Δεν επιδιώκουμε τον πόλεμο. Αλλά αν μας επιβληθεί, θα ανταποκριθούμε».
Οδηγίες Χαμενεΐ: Διαδοχή και «σχέδιο Β»
Ο Χαμενεΐ έχει εκδώσει σαφείς οδηγίες για την επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας ακόμη και σε περίπτωση δολοφονίας της ηγεσίας.
Σύμφωνα με τις πηγές:
- Έχουν οριστεί έως και τέσσερις αντικαταστάτες για κάθε κρίσιμο στρατιωτικό και κυβερνητικό ρόλο.
- Δημιουργήθηκε στενός πυρήνας λήψης αποφάσεων σε περίπτωση διακοπής επικοινωνίας με τον Ανώτατο Ηγέτη.
- Καταρτίστηκαν σενάρια διακυβέρνησης σε καθεστώς πολέμου.
Κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου με το Ισραήλ, ο Χαμενεΐ φέρεται να όρισε τρεις πιθανούς διαδόχους — χωρίς να δημοσιοποιηθούν ονόματα. Ο Λαριτζάνι δεν συγκαταλέγεται σε αυτούς, καθώς δεν είναι ανώτερος σιίτης κληρικός, βασική προϋπόθεση για το αξίωμα.
Στον στενό κύκλο του Χαμενεΐ περιλαμβάνονται επίσης ο υποστράτηγος Γιαχιά Ραχίμ Σαφάβι, ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Mohammad Bagher Ghalibaf και ο κληρικός Ali Asghar Hejazi.
Στρατιωτική θωράκιση και πυραυλική ανάπτυξη
Το Ιράν έχει θέσει τις ένοπλες δυνάμεις σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές:
- Εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων έχουν αναπτυχθεί κατά μήκος των δυτικών συνόρων με το Ιράκ και στις ακτές του Περσικού Κόλπου.
- Έχουν πραγματοποιηθεί δοκιμές πυραύλων με περιοδικό κλείσιμο του εναέριου χώρου.
- Πραγματοποιήθηκε στρατιωτική άσκηση με προσωρινό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, κρίσιμου σημείου για την παγκόσμια ενεργειακή ροή.
Η ρητορική του Χαμενεΐ παραμένει επιθετική, με δημόσιες απειλές για πλήγματα κατά αμερικανικών στόχων.
Εσωτερική καταστολή και έλεγχος δρόμων
Σε περίπτωση πολέμου, ειδικές δυνάμεις, μυστικές υπηρεσίες και η πολιτοφυλακή Basij αναμένεται να αναπτυχθούν σε μεγάλες πόλεις για την αποτροπή εσωτερικών αναταραχών.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι εξετάζονται σενάρια πολιτικής διαχείρισης ακόμη και σε περίπτωση εξόντωσης της ανώτατης ηγεσίας. Στη σχετική συζήτηση αναφέρεται παραλληλισμός με τη Ντέλσι Ροντρίγκες της Βενεζουέλα, ως μοντέλο διαχείρισης εξουσίας σε συνθήκες κρίσης.
Στη λίστα πιθανών μεταβατικών προσώπων φέρονται να περιλαμβάνονται, εκτός του Λαριτζάνι και του Γκαλιμπάφ, ακόμη και ο πρώην πρόεδρος Χασάν Ρουχανί.
Η αποδυνάμωση του προέδρου
Η ορατότητα του προέδρου Πεζεσκιάν έχει μειωθεί αισθητά. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ακόμη και για κρίσιμες αποφάσεις — όπως η άρση περιορισμών στο διαδίκτυο — απαιτείται έγκριση του Λαριτζάνι.
Ενδεικτικό είναι ότι, όταν ο απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ επιχείρησε επικοινωνία με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, η τελική έγκριση για απάντηση φέρεται να πέρασε από τον Λαριτζάνι.
Το διακύβευμα
Όπως σημειώνει ο αναλυτής Βάλι Νασρ από το Johns Hopkins School of Advanced International Studies, ο Χαμενεΐ παραμένει «η υπερκόλλα που κρατά το σύστημα ενωμένο». Η απουσία του θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει το καθεστώς.
Το Ιράν φαίνεται να προετοιμάζεται για δύο παράλληλα ενδεχόμενα: πόλεμο και διαδοχή. Και όπως υπογραμμίζει το δημοσίευμα, το ένα μπορεί να οδηγήσει στο άλλο.
