Το πρώτο ισοζύγιο της AI στην αγορά εργασίας, σύμφωνα με τη Morgan Stanley
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον ένα πιλοτικό εγχείρημα. Μετατρέπεται ταχύτατα σε βασικό πυλώνα της εταιρικής στρατηγικής και τα στοιχεία δείχνουν ότι ο οικονομικός της αντίκτυπος είναι μετρήσιμος και επιταχυνόμενος.
Εταιρείες που χρησιμοποιούν AI για τουλάχιστον έναν χρόνο καταγράφουν σαφή, διψήφια κέρδη παραγωγικότητας, παράλληλα με μείωση προσωπικού. Σύμφωνα με νέα έρευνα της Morgan Stanley σε πέντε κλάδους που θεωρούνται οι πλέον εκτεθειμένοι σε βραχυπρόθεσμη ανατροπή λόγω της AI, η μέση επιχείρηση κατέγραψε αύξηση καθαρής παραγωγικότητας 11,5% τους τελευταίους 12 μήνες σε συνδυασμό με καθαρή μείωση θέσεων εργασίας κατά 4%.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 935 ανώτερα στελέχη σε ΗΠΑ, Γερμανία, Ιαπωνία και Αυστραλία, επικεντρώθηκε στους εξής τομείς: διανομή βασικών καταναλωτικών αγαθών και λιανεμπόριο, διαχείριση και ανάπτυξη ακινήτων, μεταφορές, εξοπλισμός και υπηρεσίες υγείας και αυτοκίνητα-εξαρτήματα.
Σε αυτούς τους κλάδους, οι εταιρείες ανέφεραν κατάργηση του 11% των θέσεων εργασίας, ενώ επιπλέον 12% των θέσεων παρέμειναν ακάλυπτες. Αν και το 18% νέων προσλήψεων αντιστάθμισε εν μέρει τις απώλειες, το τελικό αποτέλεσμα ήταν καθαρή μείωση 4% της παγκόσμιας απασχόλησης, εξέλιξη που αιφνιδίασε τους αναλυτές, δεδομένου ότι προηγούμενες εκτιμήσεις προέβλεπαν θετική επίδραση της AI στην απασχόληση.
Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις επλήγησαν περισσότερο. Εταιρείες με 501 έως 1.000 εργαζομένους μείωσαν τις θέσεις κατά 15%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη καθαρή απώλεια. Αντιθέτως, οι μικρότερες επιχειρήσεις με λιγότερους από 49 εργαζομένους κατέγραψαν καθαρή αύξηση προσωπικού 4%.
Ιδιαίτερα ευάλωτες αποδεικνύονται οι θέσεις αρχικού επιπέδου. Η πλειονότητα αφορούσε εργαζομένους χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Αντίθετα, εργαζόμενοι με δύο έως δέκα χρόνια προϋπηρεσίας είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες επανεκπαίδευσης ή επανατοποθέτησης, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η προσαρμοστικότητα εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα διατηρησιμότητας στην αγορά εργασίας.
Η γεωγραφία επίσης παίζει ρόλο. Οι αμερικανικές εταιρείες ανέφεραν καθαρή αύξηση 2% στις θέσεις εργασίας, με τις προσλήψεις που σχετίζονται με την AI να υπερβαίνουν τις καταργήσεις. Αντίθετα, οι μεγαλύτερες αρνητικές επιπτώσεις αναμένονται στην Ευρώπη.
Αν τα δεδομένα για την απασχόληση προκαλούν επιφυλακτικότητα, τα στοιχεία για την παραγωγικότητα είναι πιο ξεκάθαρα.
Σχεδόν οι μισές εταιρείες δήλωσαν αύξηση παραγωγικότητας από 1% έως 10% λόγω της AI. Περίπου το ένα τρίτο ανέφερε βελτίωση 11% έως 20%, ενώ το 14% κατέγραψε άνοδο άνω του 20%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην Αυστραλία, ενώ οι χαμηλότερες στη Γερμανία. Σε επίπεδο κλάδων, η υγεία κατέγραψε τα υψηλότερα οφέλη, ενώ τα ακίνητα εμφάνισαν συγκριτικά χαμηλότερες επιδόσεις.
Το μοτίβο δείχνει ότι τα οφέλη της AI δεν περιορίζονται σε λίγους πρωτοπόρους. Αντιθέτως, διαχέονται σε γεωγραφικές περιοχές και βιομηχανικούς κλάδους, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι η υιοθέτηση επιταχύνεται.
Τι σημαίνει για τους επενδυτές
Σε πλήρη ανάπτυξη, ορισμένοι τομείς θα μπορούσαν να επιτύχουν εξοικονομήσεις που υπερβαίνουν το 50% των εκτιμώμενων προ φόρων κερδών για το 2026, αναφέρει η Morgan Stanley. Η διανομή βασικών αγαθών και το λιανεμπόριο, η διαχείριση ακινήτων και οι μεταφορές εμφανίζονται ιδιαίτερα ευνοημένοι, με δυνητικά οφέλη που ξεπερνούν ακόμη και το 100% των κερδών.
Η βασική επενδυτική συζήτηση το 2026 πιθανότατα θα μετατοπιστεί από τις ανησυχίες για πιέσεις τιμών στο κατά πόσο οι εταιρείες μπορούν να μετατρέψουν τις αποδοτικότητες της AI σε σταθερή οικονομική απόδοση. Πολλοί επενδυτές ενδέχεται να υποεκτιμούν την ταχύτητα των εξελίξεων. Αν η τεχνολογία συνεχίσει να εξελίσσεται με μη γραμμικό ρυθμό, η δημιουργία αξίας μπορεί να υπερβεί σημαντικά τις σημερινές προβλέψεις. Το 27% των εργαζομένων επανεκπαιδεύτηκε τον τελευταίο χρόνο. Εταιρείες στελέχωσης και πάροχοι εκπαίδευσης ενδέχεται να ωφεληθούν, καθώς οι οργανισμοί επενδύουν σε προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων.
