Το σουηδικό «Succession»: Η «βασιλική οικογένεια» και το μέλλον μιας αυτοκρατορίας 40 δισ. δολαρίων
- Η οικογένεια Βάλενμπεργκ επηρεάζει έως και το 40% των εισηγμένων εταιρειών στη Σουηδία
- Η διαδοχή στην έκτη γενιά προκαλεί ανησυχία σε επενδυτές και αγορές
- Το αμφιλεγόμενο σύστημα μετοχών με πολλαπλά δικαιώματα ψήφου βρίσκεται ξανά στο στόχαστρο
Η οικογένεια Βάλενμπεργκ θεωρείται εδώ και δεκαετίες η «βασιλική οικογένεια» του σουηδικού καπιταλισμού. Με παρουσία σε κολοσσούς όπως η Ericsson, η SEB, η Investor AB και η EQT, η επιρροή της εκτείνεται σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, από τις τράπεζες και τις τηλεπικοινωνίες έως την τεχνολογία και τη βιομηχανία.
Σήμερα, όμως, αυτή η επιχειρηματική αυτοκρατορία –με περιουσία που εκτιμάται στα 40 δισ. δολάρια– βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη πρόκληση της ιστορίας της: τη διαδοχή της ηγεσίας.
Η στιγμή της αλλαγής γενιάς
Τα τελευταία χρόνια, η οικογένεια προετοιμάζει συστηματικά τη μετάβαση στην έκτη γενιά. Νεότερα μέλη έχουν ήδη αναλάβει ρόλους-κλειδιά:
- ο Τζέικομπ Βάλενμπεργκ στο διοικητικό συμβούλιο της EQT,
- ο Φρεντ Βάλενμπεργκ στην Investor AB,
- η Μαρτίνα Βάλενμπεργκ στη SEB,
- και η Στεφανί Γκαντέ στο Ίδρυμα Knut and Alice Wallenberg.
Παρά τις τοποθετήσεις αυτές, παραμένει ασαφές ποιος –ή ποιοι– θα έχουν τον τελικό λόγο στις στρατηγικές αποφάσεις. Η απουσία ενός ξεκάθαρου διαδόχου δημιουργεί ερωτήματα για τη συνοχή και τη μελλοντική κατεύθυνση της οικογένειας.
Το σύστημα που εξασφαλίζει έλεγχο – και γεννά αντιδράσεις
Κλειδί στη δύναμη των Βάλενμπεργκ αποτελεί το σύστημα διπλών μετοχών, το οποίο δίνει σε ορισμένες μετοχές αυξημένα δικαιώματα ψήφου. Χάρη σε αυτό, η Investor AB μπορεί να ελέγχει εταιρείες τεράστιας αξίας με σχετικά μικρό ποσοστό κεφαλαίου.
Το μοντέλο αυτό έχει συμβάλει στη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και στις εντυπωσιακές αποδόσεις – η Investor AB ξεπέρασε τη σουηδική αγορά για 15 συνεχόμενα χρόνια. Ωστόσο, οργανισμοί όπως η Institutional Shareholder Services (ISS) και επενδυτές-ακτιβιστές κατηγορούν το σύστημα ότι περιορίζει τα δικαιώματα των μετόχων μειοψηφίας και συγκεντρώνει υπερβολική εξουσία.
Η πίεση από μια νέα επιχειρηματική Σουηδία
Την ίδια στιγμή, το επιχειρηματικό τοπίο της Σουηδίας αλλάζει. Η άνοδος της τεχνολογίας και η εμφάνιση νέων δισεκατομμυριούχων –από τον Daniel Ek του Spotify έως τους ιδρυτές της Klarna– δημιουργούν έναν πιο πολυκεντρικό χάρτη ισχύος.
Αν και πολλοί αναλυτές συμφωνούν ότι κανείς δεν πλησιάζει ακόμη την επιρροή των Βάλενμπεργκ, η πίεση για μεγαλύτερη διαφάνεια, εκσυγχρονισμό της διακυβέρνησης και πιο ανοικτό μοντέλο εξουσίας αυξάνεται.
Ένα στοίχημα για το μέλλον
Ο Πίτερ «Πόκερ» Βάλενμπεργκ, ένας από τους σημερινούς ηγέτες της οικογένειας, τονίζει ότι στόχος είναι η αξιοκρατία, η συλλογική ηγεσία και η ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών στα ανώτατα επίπεδα. Όμως η πρόκληση παραμένει τεράστια:
να διατηρηθεί η απόδοση, η επιρροή και η σταθερότητα μιας αυτοκρατορίας που χτίζεται από το 1856, σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα.
Η διαδοχή στους Βάλενμπεργκ δεν είναι απλώς μια οικογενειακή υπόθεση. Είναι ένα τεστ για το αν το παραδοσιακό ευρωπαϊκό μοντέλο οικονομικής ισχύος μπορεί να επιβιώσει στη νέα εποχή.
