«Βόμβα» δικαστηρίου στις ΗΠΑ: Παράνομοι οι περισσότεροι δασμοί Τραμπ
- 30/08/2025, 09:30
- SHARE

Ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε την Παρασκευή ότι οι περισσότεροι από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ είναι παράνομοι, υπονομεύοντας τη χρήση των δασμών ως βασικού διεθνούς οικονομικού εργαλείου από τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο.
Το δικαστήριο επέτρεψε να παραμείνουν σε ισχύ οι δασμοί έως τις 14 Οκτωβρίου, ώστε να δοθεί στην κυβέρνηση Τραμπ η δυνατότητα να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Η απόφαση αυτή έρχεται ενώ μια νομική διαμάχη για την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας φαίνεται επίσης να κατευθύνεται προς το Ανώτατο Δικαστήριο, προετοιμάζοντας μία άνευ προηγουμένου νομική αντιπαράθεση φέτος σχετικά με το σύνολο της οικονομικής πολιτικής του Τραμπ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει καταστήσει τους δασμούς πυλώνα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη δεύτερη θητεία του, χρησιμοποιώντας τους για να ασκήσει πολιτική πίεση και να επαναδιαπραγματευτεί εμπορικές συμφωνίες με χώρες που εξάγουν προϊόντα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δασμοί έχουν δώσει στη διοίκηση του Τραμπ μοχλό πίεσης για να εξασφαλίσει οικονομικές παραχωρήσεις από εμπορικούς εταίρους, αλλά έχουν επίσης αυξήσει τη μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Έντονη δυσαρέσκεια Τραμπ
Ο αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την απόφαση ενός, όπως είπε, «υπερβολικά μεροληπτικού» δικαστηρίου, γράφοντας στο Truth Social: «Αν αυτοί οι δασμοί καταργηθούν, θα είναι ολοκληρωτική καταστροφή για τη χώρα». Παρ’ όλα αυτά, προέβλεψε ανατροπή, λέγοντας ότι αναμένει οι δασμοί να ωφελήσουν τη χώρα «με τη βοήθεια του Ανώτατου Δικαστηρίου».
Η απόφαση 7-4 του Εφετείου της Ομοσπονδιακής Περιφέρειας της Ουάσιγκτον αφορούσε τη νομιμότητα των λεγόμενων «ανταποδοτικών» δασμών που επιβλήθηκαν τον Απρίλιο ως μέρος του εμπορικού πολέμου του Trump καθώς και ενός ξεχωριστού συνόλου δασμών που επιβλήθηκαν τον Φεβρουάριο κατά της Κίνας, του Καναδά και του Μεξικού. Δημοκρατικοί πρόεδροι διόρισαν έξι δικαστές στη πλειοψηφία και δύο που μειοψήφησαν, ενώ Ρεπουμπλικάνοι διόρισαν έναν δικαστή στη πλειοψηφία και δύο στη μειοψηφία.
Η απόφαση του δικαστηρίου δεν επηρεάζει δασμούς που επιβλήθηκαν με άλλη νομική βάση, όπως οι δασμοί του Trump σε εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου.
Ο Τραμπ δικαιολόγησε και τα δύο σύνολα δασμών – καθώς και πιο πρόσφατα μέτρα – με βάση τον νόμο International Emergency Economic Powers Act (IEEPA). Ο νόμος αυτός δίνει στον πρόεδρο τη δύναμη να αντιμετωπίζει «ασυνήθιστες και εξαιρετικές» απειλές κατά τη διάρκεια εθνικών εκτάκτων αναγκών. «Ο νόμος παρέχει σημαντικές εξουσίες στον Πρόεδρο για να προβεί σε πλήθος ενεργειών σε αντίδραση σε μια διακηρυγμένη εθνική έκτακτη ανάγκη, αλλά καμία από αυτές τις ενέργειες δεν περιλαμβάνει ρητά την εξουσία να επιβάλλει δασμούς, φόρους και παρόμοια», δήλωσε το δικαστήριο. «Είναι απίθανο το Κογκρέσο, θεσπίζοντας τον IEEPA, να είχε σκοπό να αποκλίνει από πρακτικές του παρελθόντος και να παρέχει στον Πρόεδρο απεριόριστη εξουσία να επιβάλλει δασμούς».
Ο νόμος του 1977 είχε ιστορικά χρησιμοποιηθεί για την επιβολή κυρώσεων σε εχθρούς ή το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων τους. Ο Τραμπ, ο πρώτος πρόεδρος που χρησιμοποίησε τον IEEPA για την επιβολή δασμών, ισχυρίστηκε ότι τα μέτρα ήταν δικαιολογημένα λόγω εμπορικών ανισορροπιών, παρακμής της αμερικανικής βιομηχανίας και διακίνησης ναρκωτικών.
Τι απαντά η κυβέρνηση – Υπάρχει Plan b;
Το υπουργείο Δικαιοσύνης υποστήριξε ότι ο νόμος επιτρέπει δασμούς, αφού οι διατάξεις έκτακτης ανάγκης παρέχουν στον πρόεδρο τη δυνατότητα να «ρυθμίζει» ή να αποκλείει πλήρως τις εισαγωγές. Ο Trump διακήρυξε εθνική έκτακτη ανάγκη τον Απρίλιο λόγω του γεγονότος ότι οι ΗΠΑ εισάγουν περισσότερο από ό,τι εξάγουν, όπως συμβαίνει εδώ και δεκαετίες. Υποστήριξε ότι το εμπορικό έλλειμμα υπονομεύει τη βιομηχανική ικανότητα και την αμυντική ετοιμότητα των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ είπε ότι οι δασμοί του Φεβρουαρίου κατά της Κίνας, του Καναδά και του Μεξικού ήταν δικαιολογημένοι επειδή αυτές οι χώρες δεν έκαναν αρκετά για να σταματήσουν τη διακίνηση παράνομου φεντανύλης στα αμερικανικά σύνορα, ισχυρισμό που οι χώρες αρνούνται.
Ο William Reinsch, πρώην ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Εμπορίου και νυν μέλος του Center on Strategic and International Studies, δήλωσε πως η κυβέρνηση Τραμπ ανέμενε αυτή την απόφαση. «Είναι κοινό μυστικό πως η κυβέρνηση προετοιμάζει το Plan B, πιθανότατα για να διατηρήσει τους δασμούς με άλλους νόμους».
Στις αγορές δεν υπήρξε μεγάλου μεγέθους αντίδραση στη συγκεκριμένη απόφαση εκτός ωραρίου συνεδρίασης. «Το τελευταίο που χρειάζεται η αγορά ή οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι νέα αβεβαιότητα στο εμπόριο», είπε ο Art Hogan, επικεφαλής στρατηγικής αγοράς στη B. Riley Wealth.
Αβέβαιο το μέλλον της Fed
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι επίσης σε νομική διαμάχη για την απομάκρυνση της κυβερνήτριας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Λίζα Κουκ, κάτι που ενδεχομένως να θέσει τέλος στην ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας.
«Νομίζω ότι η οικονομική ατζέντα του Τραμπ πλέον βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με το Ανώτατο Δικαστήριο. Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι παρόμοιο», δήλωσε ο Josh Lipsky, πρόεδρος διεθνούς οικονομικής πολιτικής στο Atlantic Council.
Το υπερσυντηρητικό Ανώτατο Δικαστήριο (με σύσταση 6-3) έχει εκδώσει πρόσφατα μια σειρά αποφάσεων υπέρ της ατζέντας Τραμπ, αλλά έχει επίσης καταδείξει απροθυμία να ερμηνεύσει διασταλτικά παλαιούς νόμους αποδίδοντας νέες εξουσίες στους προέδρους.
Η απόφαση του εφετείου προέρχεται από δύο υποθέσεις: Μία κατατέθηκε από πέντε μικρές αμερικανικές επιχειρήσεις και η άλλη από 12 δημοκρατικά πολιτείες, οι οποίες υποστήριξαν ότι ο IEEPA δεν εξουσιοδοτεί την επιβολή δασμών.
Η αιτιολόγηση της απόφασης
Σύμφωνα με τις αγωγές, το Σύνταγμα παραχωρεί στο Κογκρέσο -κι όχι στον πρόεδρο- την εξουσία να επιβάλλει φόρους και δασμούς, και οποιαδήποτε εκχώρηση αυτής της εξουσίας πρέπει να είναι ρητή και περιορισμένη.
Το αμερικανικό Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου, με έδρα τη Νέα Υόρκη, αποφάσισε στις 28 Μαΐου κατά των δασμών Trump, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες του. Ανάλογη απόφαση έχει λάβει και άλλο δικαστήριο, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν κατατεθεί τουλάχιστον οκτώ αγωγές κατά των πολιτικών δασμών Trump, συμπεριλαμβανομένης και μιας από την πολιτεία της Καλιφόρνια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: