Βρυξέλλες vs Όρμπαν: Στον αέρα 10 δισ. ευρώ – Νομική «βόμβα» για τα κονδύλια της Ουγγαρίας
Η διαμάχη για το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία επιστρέφει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας, με τη νομική υπηρεσία του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ να εισηγείται την ακύρωση της απόφασης που επέτρεψε την εκταμίευση δισεκατομμυρίων ευρώ στη Βουδαπέστη.
Αμφισβήτηση της απόφασης του 2023
Η γενική εισαγγελέας Ταμάρα Καπέτα πρότεινε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ακυρώσει την απόφαση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή του Δεκεμβρίου 2023, με την οποία αποδεσμεύθηκαν 10 δισ. ευρώ προς την Ουγγαρία.
Κατά τη γνωμοδότησή της, η Επιτροπή δεν μπορεί να εκταμιεύει ευρωπαϊκά κονδύλια πριν οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις τεθούν σε ισχύ και εφαρμοστούν αποτελεσματικά, αφήνοντας αιχμές ότι η συγκεκριμένη απόφαση ελήφθη χωρίς επαρκή αιτιολόγηση.
Οι γνωμοδοτήσεις των γενικών εισαγγελέων δεν είναι δεσμευτικές, ωστόσο συχνά επηρεάζουν την τελική κρίση του Δικαστηρίου, η οποία αναμένεται τους επόμενους μήνες.
Η προσφυγή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε προσφύγει κατά της Επιτροπής, κατηγορώντας την ότι προχώρησε στην αποδέσμευση των κονδυλίων ενώ η Ουγγαρία δεν πληρούσε τα κριτήρια κράτους δικαίου.
Η κίνηση είχε πολιτική φόρτιση, καθώς η αποδέσμευση ανακοινώθηκε την παραμονή κρίσιμης Συνόδου Κορυφής για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, τις οποίες ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν είχε απειλήσει να μπλοκάρει.
Τελικά, η Βουδαπέστη δεν άσκησε βέτο και η ΕΕ ενέκρινε την έναρξη συνομιλιών με το Κίεβο.
Η θέση της Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι η απόφασή της βασίστηκε σε ενδελεχή αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων που υιοθέτησε η Ουγγαρία, ιδίως σε ό,τι αφορά την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Σε ανακοίνωσή της, ανέφερε ότι «λαμβάνει υπόψη» τη γνώμη της γενικής εισαγγελέως, χωρίς να προδικάζει το αποτέλεσμα της διαδικασίας.
Πιθανές συνέπειες
Δεν είναι ακόμη σαφές ποιες θα είναι οι άμεσες συνέπειες σε περίπτωση που το Δικαστήριο υιοθετήσει τη γνωμοδότηση και ακυρώσει την απόφαση του 2023.
Ωστόσο, πολιτικά στελέχη των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκτιμούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σοβαρές δημοσιονομικές και πολιτικές επιπτώσεις για την ουγγρική κυβέρνηση, ενόψει και των εκλογών του Απριλίου.
Από την πλευρά της Βουδαπέστης, σύμβουλος του πρωθυπουργού κατηγόρησε τις Βρυξέλλες για «νομικό εκβιασμό», συνδέοντας τη διαμάχη με τη στάση της Ουγγαρίας απέναντι στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Σε εκκρεμότητα άλλα 18 δισ. ευρώ
Παρά την αποδέσμευση των 10 δισ. ευρώ, η Επιτροπή εξακολουθεί να διατηρεί παγωμένα περίπου 18 δισ. ευρώ που προορίζονται για την Ουγγαρία, έως ότου επιλυθούν ζητήματα όπως η διαφθορά και ο περιορισμός δικαιωμάτων της LGBTQ κοινότητας.
