Πόλεμος στο Ιράν: Νέο ενεργειακό σοκ απειλεί την ευρωπαϊκή οικονομία
Το κόστος της νέας γεωπολιτικής κρίσης αρχίζει να γίνεται αισθητό στην Ευρώπη, όπου η επιβράδυνση της ανάπτυξης και η ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων αυξάνουν τις πιέσεις στη βιομηχανία, τα δημόσια οικονομικά και το πολιτικό περιβάλλον, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg.
Η στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ, με αβέβαιο χρονικό ορίζοντα, οδηγεί τις ευρωπαϊκές χώρες σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων για την παραγωγή, ενώ ενισχύει τις προσδοκίες για άνοδο στις τιμές ενέργειας.
Για μια ήπειρο που μόλις άρχιζε να ανακάμπτει από τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, η νέα κρίση σηματοδοτεί μερική επιστροφή σε πολιτικές στήριξης — όπως επιδοτήσεις προς τα νοικοκυριά — αλλά και πιο αυστηρή νομισματική στάση από τις κεντρικές τράπεζες.
Στον επιχειρηματικό τομέα, οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς σε ενεργοβόρους κλάδους, όπως η γερμανική χημική βιομηχανία, με τον κίνδυνο να επεκταθούν ευρύτερα καθώς περιορίζονται τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Το θέμα αναμένεται να κυριαρχήσει στις συναντήσεις των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι θα ενημερωθούν από τον επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, για τις επιπτώσεις και τον συντονισμό των μέτρων στήριξης.
«Οι ενεργοβόροι τομείς πλήττονται πρώτοι και περισσότερο. Όσο όμως διαρκεί η κρίση, οι επιπτώσεις θα επεκταθούν σε κάθε κλάδο και σε κάθε κόστος εισροής», σημειώνει ο Christian Keller της Barclays.
Ενέργεια και βιομηχανία στο επίκεντρο
Καθώς οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου κινούνται ανοδικά και η εμπιστοσύνη υποχωρεί, χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία εξετάζουν ήδη την αναθεώρηση των εκτιμήσεων ανάπτυξης, ακολουθώντας τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η γερμανική χημική βιομηχανία, που είχε πληγεί έντονα το 2022, προειδοποιεί για νέες περικοπές παραγωγής εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στις ροές ενέργειας, ιδιαίτερα σε περίπτωση περιορισμένης διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ.
Η παραγωγή στο μεγαλύτερο εργοστάσιο αμμωνίας της χώρας, SKW Piesteritz, έχει ήδη περιοριστεί στο 85% της δυναμικότητας, ενώ η Evonik Industries αξιολογεί τις επιπτώσεις.
«Είναι ακόμη νωρίς για να ποσοτικοποιηθούν οι συνέπειες, αλλά δεν θα μπορέσουμε να αποφύγουμε τις έμμεσες επιπτώσεις», δήλωσε ο CEO της εταιρείας, Christian Kullmann.
Στον τομέα των μεταφορών, η Hapag-Lloyd αντιμετωπίζει επιπλέον εβδομαδιαίο κόστος 40 έως 50 εκατ. δολαρίων, επιχειρώντας να το μετακυλήσει εν μέρει στους πελάτες μέσω έκτακτων χρεώσεων.
Οι αυξήσεις αυτές απειλούν να διαχυθούν σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, εντείνοντας τις πιέσεις στο κόστος ζωής. Στη Γαλλία, οι προσδοκίες των νοικοκυριών για περαιτέρω άνοδο τιμών καταγράφουν έντονη αύξηση.
Στον κλάδο του λιανεμπορίου, η βρετανική Next προειδοποιεί για αυξήσεις τιμών έως 2% εάν η κρίση διαρκέσει πάνω από τρεις μήνες, ενώ η H&M κάνει λόγο για δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω της ενέργειας που ενδέχεται να περιορίσουν την κατανάλωση.
Πληθωρισμός, επιτόκια και πολιτική πίεση
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην Ισπανία δείχνουν επιβράδυνση της αύξησης, αν και τα επίπεδα παραμένουν πάνω από τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν η κρίση θα λειτουργήσει ως καταλύτης για μεταρρυθμίσεις ή ως τροχοπέδη σε ένα περιβάλλον αυξημένου διεθνούς ανταγωνισμού.
«Η Ευρώπη έχει δείξει ότι μπορεί να μετατρέπει τις κρίσεις σε πρόοδο, όμως αυτή τη φορά δεν έχει υπάρξει ακόμη η ίδια επιτάχυνση», σημείωσε ο Francois Villeroy de Galhau της ΕΚΤ.
Παράλληλα, η χρηματοδότηση νέων μέτρων στήριξης αποτελεί πρόκληση, με τη Γερμανία να διαθέτει μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια σε σχέση με άλλες χώρες.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί τις πιέσεις στο κόστος ζωής, ενώ οι αγορές προεξοφλούν νέες αυξήσεις επιτοκίων από την Bank of England.
Η πλήρης εικόνα των επιπτώσεων αναμένεται να αποτυπωθεί το επόμενο διάστημα, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σύνθετη κρίση που συνδέει ενέργεια, πληθωρισμό και οικονομική πολιτική.
