Παναγιώτης Τουρναβίτης (Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας): «Η βιώσιμη τραπεζική δεν είναι ουτοπία, είναι στρατηγική»
Με ιστορικό ρεκόρ κερδοφορίας, η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας γυρίζει σελίδα. Ο Διευθύνων Σύμβουλος, Παναγιώτης Τουρναβίτης, εξηγεί στο Fortune Greece πώς η νέα άδεια πανελλαδικής λειτουργίας και η σπουδαιότητα των ευρωπαϊκών μικροχρηματοδοτήσεων δημιουργούν ένα νέο τραπεζικό πρότυπο για την πραγματική οικονομία.
Έχοντας εξασφαλίσει πλέον άδεια πανελλαδικής λειτουργίας και διατηρώντας ακέραιο το momentum ανάπτυξης —όπως αυτό επισφραγίστηκε από τα πλέον πρόσφατα επίσημα ελεγμένα στοιχεία της χρήσης του 2024, καταγράφοντας ισχυρή κερδοφορία και δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας σχεδόν 24%— η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας αποδεικνύει στην πράξη πώς το συνεταιριστικό μοντέλο πρωταγωνιστεί στο σύγχρονο χρηματοπιστωτικό τοπίο. Στο «τιμόνι» αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ο Παναγιώτης Τουρναβίτης, Διευθύνων Σύμβουλος και Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας, ο οποίος εξηγεί πώς η συνετή διαχείριση κινδύνου και η βαθιά γνώση της τοπικής αγοράς επιτρέπουν στην τράπεζα να συνδυάζει την απόλυτη ασφάλεια με την ταχεία ανάπτυξη.
Μιλώντας για την επόμενη μέρα, ο Παναγιώτης Τουρναβίτης αναλύει την τρέχουσα στρατηγική διείσδυσης σε νέες αγορές, η οποία βασίζεται σε ένα υβριδικό μοντέλο που «παντρεύει» τις σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες με την προσωποποιημένη εξυπηρέτηση. Παράλληλα, με δεδομένο τον ενεργό θεσμικό του ρόλο σε κορυφαία ευρωπαϊκά δίκτυα ηθικής τραπεζικής (FEBEA, EMN), υπογραμμίζει τη σημασία της ενσωμάτωσης των κριτηρίων ESG στην αξιολόγηση των επιχειρήσεων, αλλά και την κρισιμότητα των μικροχρηματοδοτήσεων (μέσω εργαλείων όπως το InvestEU) για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και τον αγροτικό τομέα. Όπως τονίζει ο ίδιος, στόχος της τράπεζας δεν είναι απλώς η μεγέθυνση των οικονομικών δεικτών, αλλά η ουσιαστική στήριξη της πραγματικής οικονομίας, αποδεικνύοντας ότι το βιώσιμο και κοινωνικά υπεύθυνο banking δεν αποτελεί ουτοπία, αλλά τον πυρήνα της στρατηγικής.
Το 2024 καταγράψατε ισχυρή κερδοφορία και έναν από τους υψηλότερους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας (σχεδόν 24%) στην αγορά. Ποια χαρακτηριστικά του μοντέλου σας επέτρεψαν να συνδυάσετε την ασφάλεια με την ανάπτυξη;
Η ισχυρή επίδοση της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας το 2024 δεν είναι συγκυριακό αποτέλεσμα, αλλά προϊόν ενός σταθερού επιχειρηματικού μοντέλου που στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: συνετή διαχείριση κινδύνου, βαθιά γνώση της τοπικής οικονομίας και ισχυρή κεφαλαιακή βάση.
Ως συνεταιριστική τράπεζα, λειτουργούμε με μακροπρόθεσμη λογική και όχι με βραχυπρόθεσμη επιδίωξη αποδόσεων. Αυτό σημαίνει ότι η πιστοδοτική μας πολιτική βασίζεται σε προσεκτική αξιολόγηση επιχειρηματικών σχεδίων, στενή σχέση με τους πελάτες και κατανόηση των πραγματικών δυνατοτήτων των επιχειρήσεων που χρηματοδοτούμε.
Παράλληλα, έχουμε επενδύσει συστηματικά στην ενίσχυση των κεφαλαίων μας και στη δημιουργία ισχυρών αποθεμάτων, ώστε να μπορούμε να στηρίζουμε την ανάπτυξη χωρίς να διακυβεύεται η σταθερότητα. Ο υψηλός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτή τη φιλοσοφία: ανάπτυξη με ασφάλεια.
Τέλος, το μοντέλο μας δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας – μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αγροτικών δραστηριοτήτων και επενδυτικών πρωτοβουλιών – που δημιουργούν αξία στις τοπικές κοινωνίες. Όταν η ανάπτυξη συνδέεται με βιώσιμες επενδύσεις και ισχυρές σχέσεις εμπιστοσύνης, τότε μπορεί να είναι και σταθερή και διατηρήσιμη.
«Στηρίζουμε ενεργά επενδύσεις που συμβάλλουν στην ενεργειακή μετάβαση, την εξοικονόμηση πόρων και την υιοθέτηση πιο βιώσιμων παραγωγικών πρακτικών».
Ενώ οι συστημικές τράπεζες συρρικνώνουν το δίκτυό τους, εσείς επεκτείνεστε σε Λάρισα, Βόλο και πανελλαδικά, επενδύοντας ταυτόχρονα σε ψηφιακές λύσεις (Wallets, e-banking). Πώς εξισορροπείτε την τεχνολογία με την προσωποποιημένη εξυπηρέτηση που σας διαφοροποιεί;
Για εμάς η τεχνολογία δεν είναι υποκατάστατο της ανθρώπινης σχέσης, αλλά εργαλείο που την ενισχύει. Η στρατηγική μας βασίζεται σε ένα υβριδικό μοντέλο τραπεζικής: ψηφιακές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε συνδυασμό με προσωπική εξυπηρέτηση και ουσιαστική σχέση με τον πελάτη.
Οι επενδύσεις μας σε ψηφιακές λύσεις, όπως σύγχρονο e-banking, mobile εφαρμογές και ψηφιακά πορτοφόλια, έχουν στόχο να διευκολύνουν τις καθημερινές συναλλαγές και να κάνουν την τραπεζική εμπειρία πιο γρήγορη, ασφαλή και προσβάσιμη από παντού.
Ταυτόχρονα όμως πιστεύουμε ότι, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους επενδυτές της πραγματικής οικονομίας, η προσωπική σχέση με την τράπεζα παραμένει καθοριστική. Οι επιχειρηματικές αποφάσεις συχνά απαιτούν διάλογο, κατανόηση του επιχειρηματικού σχεδίου και συμβουλευτική προσέγγιση.
Η επέκταση του δικτύου μας σε πόλεις όπως η Λάρισα και ο Βόλος υπηρετεί ακριβώς αυτή τη φιλοσοφία: να είμαστε κοντά στις τοπικές οικονομίες, χωρίς να υστερούμε σε ψηφιακές δυνατότητες.
Στόχος μας είναι μια τράπεζα που αξιοποιεί την τεχνολογία για να γίνει πιο αποτελεσματική, αλλά παραμένει ανθρώπινη, προσβάσιμη και ουσιαστικά δίπλα στον πελάτη.
Ως μέλος αναγνωρισμένων δικτύων όπως η GABV και με ενεργό ρόλο στην ηθική τραπεζική, έχετε εντάξει τα ESG κριτήρια στον πυρήνα της πολιτικής σας. Πρακτικά, τι σημαίνει αυτό για τη χρηματοδότηση μιας μικρομεσαίας επιχείρησης ή ενός αγρότη που θέλει να επενδύσει στην πράσινη μετάβαση;
Για τη Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας, το ESG δεν αποτελεί απλώς ένα πλαίσιο συμμόρφωσης ή μια κανονιστική απαίτηση, αλλά έναν τρόπο λειτουργίας που καθοδηγεί τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε και χρηματοδοτούμε επενδύσεις.
Σε περιβαλλοντικό επίπεδο, στηρίζουμε ενεργά επενδύσεις που συμβάλλουν στην ενεργειακή μετάβαση, την εξοικονόμηση πόρων και την υιοθέτηση πιο βιώσιμων παραγωγικών πρακτικών. Για μια μικρομεσαία επιχείρηση αυτό μπορεί να σημαίνει ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων, επενδύσεις σε αποδοτικότερο εξοπλισμό ή υιοθέτηση πρακτικών κυκλικής οικονομίας. Για έναν αγρότη μπορεί να αφορά σύγχρονες καλλιεργητικές τεχνικές, εξοικονόμηση νερού, αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ή πιο βιώσιμα μοντέλα παραγωγής.
Εξίσου σημαντική είναι και η κοινωνική διάσταση. Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην οικονομική ένταξη, στη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και στην ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης, προσεγγίζοντας τις επενδύσεις όχι απλώς ως τραπεζικές συναλλαγές αλλά ως συνεργασίες μακράς διάρκειας που ενισχύουν την ανθεκτικότητα των τοπικών οικονομιών.
Παράλληλα, η εταιρική διακυβέρνηση αποτελεί βασικό πυλώνα του μοντέλου μας, με έμφαση στη διαφάνεια, την υπεύθυνη διοίκηση και τη συμμετοχικότητα, στοιχεία που συνδέονται άμεσα με τον συνεταιριστικό χαρακτήρα της τράπεζας.
Ταυτόχρονα, ενισχύουμε συστηματικά την ενσωμάτωση ESG κριτηρίων στις διαδικασίες αξιολόγησης χρηματοδοτήσεων. Στο πλαίσιο αυτό προχωρούμε στην πιλοτική εφαρμογή ενός ερωτηματολογίου συλλογής και καταγραφής στοιχείων ESG από επιχειρήσεις που αιτούνται επιχειρηματική χρηματοδότηση. Τα δεδομένα αυτά θα τροφοδοτούν μια ειδική ESG scorecard, η οποία θα παρέχει εικόνα των ESG επιδόσεων της επιχείρησης και θα λαμβάνεται υπόψη στη διαδικασία αξιολόγησης των επιχειρηματικών δανείων. Στόχος μας είναι, μετά την πιλοτική φάση, η μεθοδολογία αυτή να επεκταθεί σταδιακά σε ευρύτερη κλίμακα. Μέσω αυτής της διαδικασίας επιδιώκουμε να συμβάλουμε και στη σταδιακή αλλαγή κουλτούρας των επιχειρήσεων, ενισχύοντας την κατανόηση της σημασίας που έχει η υιοθέτηση ESG αρχών και βιώσιμων πρακτικών στη λειτουργία και στη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητά τους.
Η εξωστρέφεια και η διεθνής μας παρουσία ενισχύει περαιτέρω αυτή τη στρατηγική. Πέραν της Global Alliance for Banking on Values (GABV), η τράπεζά μας είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ηθικών και Εναλλακτικών Τραπεζών (FEBEA), στην οποία έχω την τιμή να διατελώ και Αντιπρόεδρος. Συγχρόνως συμμετέχουμε ενεργά στο European Microfinance Network (ΕΜΝ) και στο Microfinance Centre (MFC), συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πολιτικών που προωθούν τη βιώσιμη και κοινωνικά υπεύθυνη χρηματοδότηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Έχετε χαρακτηριστεί «πρότυπο» στον χώρο των μικροχρηματοδοτήσεων, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά εργαλεία (InvestEU). Ποιο κενό καλύπτετε στην αγορά και πώς αυτές οι χρηματοδοτήσεις μεταφράζονται σε βιωσιμότητα για την τοπική οικονομία;
Οι μικροχρηματοδοτήσεις απαντούν σε ένα ουσιαστικό κενό της αγοράς. Πολλές μικρές επιχειρήσεις, νέοι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες διαθέτουν βιώσιμες επιχειρηματικές ιδέες, αλλά συχνά αποκλείονται από την παραδοσιακή τραπεζική χρηματοδότηση, επειδή δεν διαθέτουν το ιστορικό, τις εξασφαλίσεις ή τα μεγέθη που απαιτούν τα κλασικά τραπεζικά κριτήρια.
Η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας δραστηριοποιείται συστηματικά στον τομέα αυτό ήδη από το 2015, αξιοποιώντας ευρωπαϊκά εργαλεία μικροχρηματοδότησης, όπως το πρόγραμμα EaSI του EIF, και νεότερους μηχανισμούς εγγυοδοσίας που υφίστανται από το Ευρωπαικό Ταμείο Επενδύσεων, όπως το InvestEU. Τα εργαλεία αυτά μειώνουν το πιστωτικό μας ρίσκο και μας επιτρέπουν να στηρίζουμε επιχειρηματικές πρωτοβουλίες μικρότερης κλίμακας αλλά με σημαντικό αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν αξιολογούμε τις επιχειρηματικές προτάσεις αποκλειστικά με βάση παραδοσιακά χρηματοοικονομικά κριτήρια. Δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα κυρίως στη βιωσιμότητα της επιχειρηματικής ιδέας, στη δυναμική ανάπτυξης της δραστηριότητας και σε ευρύτερα κοινωνικά κριτήρια, όπως η δημιουργία απασχόλησης και η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
Η εμπειρία μας στον τομέα αυτό έχει αναγνωριστεί και διεθνώς μέσα από την ενεργή συμμετοχή μας σε ευρωπαϊκά δίκτυα μικροχρηματοδότησης, όπως το ΕΜΝ και το MFC. Μάλιστα, έχω την τιμή να συμμετάσχω στο Διοικητικό Συμβούλιο του EMN, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών και στην προώθηση πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο που ενισχύουν την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για μικρές επιχειρήσεις και κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.
Με τον τρόπο αυτό, οι μικροχρηματοδοτήσεις λειτουργούν όχι μόνο ως εργαλείο χρηματοδότησης, αλλά και ως μοχλός οικονομικής ένταξης, κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες.
«Στόχος μας είναι μια τράπεζα που αξιοποιεί την τεχνολογία για να γίνει πιο αποτελεσματική, αλλά παραμένει ανθρώπινη, προσβάσιμη και ουσιαστικά δίπλα στον πελάτη».
Με την άδεια πανελλαδικής λειτουργίας πλέον στα χέρια σας, ποιο είναι το στρατηγικό σας όραμα για την επόμενη μέρα;
Η πανελλαδική άδεια λειτουργίας ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας. Το όραμά μας είναι να εξελιχθούμε σε μια σύγχρονη τράπεζα με ευρύτερη εμβέλεια, διατηρώντας όμως τον συνεταιριστικό χαρακτήρα και τη φιλοσοφία που μας καθόρισε από την αρχή.
Η ανάπτυξή μας θα βασιστεί σε τρεις στρατηγικές κατευθύνσεις. Πρώτον, στη σταδιακή γεωγραφική επέκταση σε περιοχές με δυναμική επιχειρηματική δραστηριότητα. Δεύτερον, στη συνεχή ενίσχυση των ψηφιακών υπηρεσιών, ώστε οι πελάτες μας σε όλη τη χώρα να έχουν πρόσβαση σε σύγχρονες τραπεζικές λύσεις. Και τρίτον, στη διατήρηση της ταυτότητάς μας ως τράπεζας που χρηματοδοτεί την πραγματική οικονομία και στηρίζει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε τη διεθνή παρουσία και τις συνεργασίες μας. Η ενεργή συμμετοχή μας σε διεθνή fora και θεσμικούς οργανισμούς επιτρέπει στην τράπεζα να παραμένει στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων και να μεταφέρει στην ελληνική αγορά βέλτιστες πρακτικές βιώσιμης χρηματοδότησης.
Στόχος μας δεν είναι απλώς να μεγαλώσουμε σε μέγεθος, αλλά να αποδείξουμε ότι ένα τραπεζικό μοντέλο βασισμένο στην εμπιστοσύνη, τη βιωσιμότητα και τη στενή σχέση με την κοινωνία μπορεί να έχει ισχυρή θέση στο σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αυτή δεν είναι ουτοπία-είναι η στρατηγική μας.
