Fortune Talks

ΡΕΒΕΚΚΑ ΠΙΤΣΙΚΑ

Iδρύτρια και CEO της People for Business

H ιδρύτρια και CEO της People For Business μιλάει στο Fortune για τη φιλοσοφία και τους στόχους του Μητρώου Πολιτικών Στελεχών στη ΝΔ.

Iδρύτρια και CEO της εταιρείας διαχείρισης και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού People for Business, η Ρεβέκκα Πιτσίκα είναι ο άνθρωπος πίσω από το Μητρώο Πολιτικών Στελεχών της Νέας Δημοκρατίας. Με πολυετή εμπειρία σε ελληνικές και πολυεθνικές επιχειρήσεις, κέρδισε το 2012 το «Βραβείο Καλύτερου Νέου Επιχειρηματία Στέλιος Χατζηιωάννου» και το 2014 επιλέχθηκε από την Ελλάδα ως International Visitor στο Leadership Program που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ, υπό την αιγίδα του Dept of States, με αντικείμενο Small/Medium Business Development. Παράλληλα, είναι Initiator του Kick Athens, ενός διεθνούς φήμης, καινοτόμου, προγράμματος εκμάθησης επιχειρηματικότητας.

Η Ρεβέκκα Πιτσίκα μιλάει στο Fortune για τη φιλοσοφία και τους στόχους του Μητρώου Πολιτικών Στελεχών, εν όψει του δεύτερου κύκλου συνεντεύξεων και δίνει ευθείες απαντήσεις στα ερωτήματά μας. Είναι κατά τη γνώμη της τα κόμματα εν δυνάμει επιχειρήσεις; Είναι το Μητρώο «απειλή» για τα υπάρχοντα στελέχη και βουλευτές του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης;, Πώς αξιολογεί η ίδια τον Κυριάκο Μητσοτάκηως συνεργάτη και πώς ως πολιτικό; Και πόσο αποτελεσματικά μπορεί να δράσει η αξιολόγηση, σε μια εποχή που το κοινό συναρπάζεται από την ανακρίβεια, το «παραμύθι» και τις ψευδείς ειδήσεις;

1. Μέχρι πρότινος σας γνωρίζαμε ως την επικεφαλής μιας εταιρείας διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού – ενός στρατηγικού partner μεγάλων επιχειρήσεων. Θα ήθελα να μας πείτε πώς προέκυψε η συνεργασία σας με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ήταν δική σας ιδέα; Και, επιπλέον, είναι κατά τη γνώμη σας τα κόμματα εν δυνάμει επιχειρήσεις;

Καταρχήν να πω ότι παραμένω επικεφαλής στην εταιρεία που ήμουν, αυτό δεν έχει αλλάξει. Όμως παράλληλα βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την συγκεκριμένη πρόκληση, που δεν διαφοροποιείται πολύ σε σχέση με ότι κάνω για τους συνεργάτες που μας εμπιστεύονται ως εταιρεία. Να τους βοηθάμε δηλαδή να πετύχουν τους επιχειρηματικούς τους στόχους και να κάνουν πράξη το όραμά τους, προσελκύοντας, αναπτύσσοντας και αξιοποιώντας το ανθρώπινο δυναμικό τους.

Η σκέψη είναι απλή: Τα κόμματα αποτελούνται από ανθρώπους, απευθύνονται σε ανθρώπους και διοικούνται από ανθρώπους. Άρα η διαφορά τους από μια επιχείρηση ή έναν οργανισμό δεν είναι τεράστια. Το αντίθετο μάλιστα. Σε αυτά τα πλαίσια δομήθηκε η συνεργασία με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κι ας μην ξεχνάμε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εργαστεί αρκετά χρόνια στον ιδιωτικό τομέα, άρα γνωρίζει καλά και ίδιος την αξία της αποτελεσματικής διαχείρισης και ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού. Επομένως, μέσα από μια κοινή αντίληψη, έχουμε δομήσει μια συνολική στρατηγική για το στελεχιακό δυναμικό του κόμματος που διοικεί.

2. Το μητρώο πολιτικών στελεχών είναι μια πρωτοβουλία που την συναντά κανείς και σε άλλες χώρες στην Ευρώπη ή αλλού, η συνιστά μια ελληνική πρωτοτυπία;

Πολύ καλή ερώτηση. Θα μου επιτρέψεις, Αναστασία, να πω ότι πλέον αυτό αποτελεί μια μάλλον καλή πρακτική και στο εξωτερικό – ας δούμε το παράδειγμα του Εμμανουέλ Μακρόν στην Γαλλία. Οι υποψήφιοι για τις εκλογές της Εθνοσυνέλευσης θα επιλεχθούν μέσω μιας ανοιχτής διαδικτυακής διαδικασίας. Η ιδέα λοιπόν υπάρχει και αλλού, το θέμα είναι να την προσαρμόσουμε με επιτυχία στα δικά μας δεδομένα – και το ακόμα πιο σημαντικό, να την κάνουμε να λειτουργήσει ολοκληρωμένα, να την φτάσουμε μέχρι το τέλος. Επίσης, προφανώς μαθαίνουμε κι εμείς μέσα από την υλοποίηση της διαδικασίας, για αυτό και κάνουμε άμεσα διορθωτικές κινήσεις, με βάση το feedback που παίρνουμε. Η συνεργασία, η αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, η καλή οργάνωση και η επαναπληροφόρηση είναι τα βασικά συστατικά της επιτυχίας του έργου.rebekka11-660x440

3. Πέρα από το προφανές άνοιγμα της Ν.Δ. στην κοινωνία, ποιος είναι ο πρωτεύων στόχος του μητρώου; Η στελέχωση του κρατικού μηχανισμού (περιφέρειες, νομαρχίες, Τ.Α, ΔΕΚΟ, Γενικές Γραμματείες κλπ), εάν γίνει κυβέρνηση η Ν.Δ. από άξιους και δοκιμασμένους ανθρώπους της αγοράς ή η συγκρότηση των ψηφοδελτίων με «νέο αίμα»;

Είναι όλα τα παραπάνω. Μέσα από Μητρώο, θέλουμε να δώσουμε τη δυνατότητα να ανέβουν στο όχημα της Νέας Δημοκρατίας άνθρωποι που μέχρι τώρα δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν. Οι έρευνες της κοινής γνώμης, σταθερά τα τελευταία χρόνια, καταδεικνύουν ένα πολύ μεγάλο ποσοστό πολιτών οι οποίοι είτε γιατί απορρίπτουν το παρόν πολιτικό σύστημα, είτε γιατί πιστεύουν ότι δεν μπορεί αυτό να αλλάξει τις παραμέτρους της προσωπικής και επαγγελματικής τους ζωής, επιλέγουν να απέχουν της πολιτικής και των εκλογών. Το ποσοστό αυτό έχει φτάσει το 45% του εκλογικού σώματος, αν και υπολογίζεται πως μπορεί να είναι αισθητά χαμηλότερο λόγω της μη εκκαθάρισης των εκλογικών καταλόγων. Το Μητρώο είναι η γέφυρα ανάμεσα στους πολίτες και την πολιτική. Και μέσα από αυτό, στόχος μας είναι να προκύψουν στελέχη που θέλουν να διεκδικήσουν μια θέση στα ψηφοδέλτια, και στη Βουλή κατ’ επέκταση, να στελεχώσουν οργανικές πολιτικές θέσεις ή να συμβάλλουν στην διαμόρφωση ρεαλιστικών και κοστολογημένων προτάσεων πολιτικής.

4. Δεν συνιστά έτσι το μητρώο απειλή για τα υπάρχοντα στελέχη και βουλευτές του κόμματος, ιδιαίτερα στην περίπτωση που οι επόμενες εκλογές γίνουν με λίστα; Πώς το αντιμετωπίζουν;

Θα είμαι απόλυτα ειλικρινής. Το Μητρώο προφανώς και ταράζει τα νερά, όπως κάθε τι νέο, κάθε τι διαφορετικό. Ας μην ξεχνάμε πως το Μητρώο, στην ολοκληρωμένη μορφή που τρέχει και με τον τρόπο με τον οποίο τρέχει (δομημένη διαδικασία, ανακοίνωση ονομάτων κλπ) είναι κάτι εντελώς νέο στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, όχι μόνο στην ιστορία του κόμματος. Άρα, ναι, έχει αντιδράσεις από στελέχη που «φαντάζονται» ότι αποτελεί απειλή. Και μάλιστα οι περισσότερες αντιδράσεις δημιουργήθηκαν από τη στιγμή που αποφασίστηκε να ανακοινωθούν ονόματα μέσω του Μητρώου. Μέχρι τότε, μάλλον αρκετοί δεν το είχαν πάρει και πολύ στα σοβαρά, κάποιοι ίσως και να νόμιζαν ότι πρόκειται για ένα «καπρίτσιο» του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όμως το Μητρώο δεν αποτελεί απειλή, αποτελεί ανανέωση και εμπλουτισμό με νέο αίμα. Κι ας μην γελιόμαστε: πιστεύεις ότι όχι μόνο η Νέα Δημοκρατία – που είναι έτσι κι αλλιώς ένα μεγάλο κόμμα – αλλά οποιοδήποτε κόμμα, έχει το αριθμητικό στελεχιακό δυναμικό για να στελεχώσει ψηφοδέλτια ή για να διοικήσει; Όταν οι πολίτες θεωρούν την πολιτική ως κάτι βρώμικο και διεφθαρμένο; Πως λοιπόν μπορείς να προσελκύσεις άξιους ανθρώπους που τους θέλεις, που τους έχεις ανάγκη; Μέσα από μια αξιοκρατική διαδικασία που να αποδείξεις ότι λειτουργεί. Άρα το Μητρώο είναι μονόδρομος για την επιτυχία της επόμενης ημέρας. Γιατί ιδέες και πρόγραμμα μπορεί να έχεις πολλές – αν δεν έχεις τα στελέχη να τα υλοποιήσεις, μάλλον οι πιθανότητες να πετύχεις είναι λίγες. Όπως ακριβώς και σε μια εταιρεία ή ένα οργανισμό.

5. Θα ισχύσει η αντίστοιχη διαδικασία αξιολόγησης και για τους υπάρχοντες βουλευτές και στελέχη της Ν.Δ.;

Το Μητρώο απευθύνεται σε αυτούς που δεν γνωρίζει η Νέα Δημοκρατία, σε αυτούς που είναι έξω από τα τείχη της πολιτικής. Όσον αφορά στους υπάρχοντες βουλευτές, αυτοί «εθιμικώ δικαίω» μπαίνουν στα ψηφοδέλτια για να αξιολογηθούν από τον ελληνικό λαό, που τους έχει εκλέξει στις τελευταίες εκλογές. Όσον αφορά στα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, τα μέλη της Πολιτικής Επιτροπής και πάλι αυτοί δεν έχουν λόγο να μπουν στο Μητρώο γιατί τους ξέρουμε και γιατί αξιολογούνται από τα αρμόδια όργανα για το έργο που παράγουν.

6. Στο πλαίσιο των επιδόσεων που αφορούν στην αξιολόγηση των στελεχών του μητρώου, αναφέρονται α) η δημοσιοποίηση και υποστήριξη από τα στελέχη αυτά των θέσεων της Ν.Δ. καθώς και β) η ικανότητά τους να εγγράφουν μέλη και ψηφοφόρους στη βάση. Αυτή η λογική δίνει την αίσθηση της στρατολόγησης στο μητρώο άξιων ανθρώπων της αγοράς με αυτονόητη δυνατότητα πειθούς και επιρροής, με βάση την δυνατότητά τους να εγγράψουν νέα μέλη και – άρα – την δημιουργία κομματικού ακροατηρίου. Πώς το σχολιάζεις;

Αυτά τα κριτήρια αφορούν αυτούς που θέλουν να διεκδικήσουν μια θέση στα ψηφοδέλτια της Νέας Δημοκρατίας. Και προφανώς ισχύουν. Πως αλλιώς μπορείς να αξιολογήσεις κάποιον που σου λέει «Θέλω να είμαι υποψήφιος βουλευτής;» Του λες «Πολύ ωραία, τρέξε, μίλησε με κόσμο, προώθησε τις θέσεις της Νέας Δημοκρατίας, φέρε μέλη, φέρε ψηφοφόρους, κάνε τον κόσμο να καταλάβει τι μπορεί ο Κυριάκος να κάνει διαφορετικά την επόμενη ημέρα» Επομένως, αυτά τα δύο κριτήρια δεν είναι λογικά για να μπορέσεις να τους αξιολογήσεις; Ανθρώπους έξω θέλεις, όχι μέσα στα γραφεία ή πάνω από έναν υπολογιστή. Ανθρώπους που να δουλεύουν, που να γνωρίζουν τα θέματα της κοινωνίας και να μπορούν να επικοινωνήσουν σαν κανονικοί άνθρωποι και όχι σαν κομματικά ρομπότ.

Από την άλλη, για τα στελέχη που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στην παραγωγή πολιτικής ή να διεκδικήσουν μια οργανική πολιτική θέση την επόμενη ημέρα, τα κριτήρια είναι προφανώς διαφορετικά. Εκεί θέλεις καινοτομία και δημιουργική σκέψη, προσανατολισμό στο αποτέλεσμα, ικανότητα διοίκησης. Για κάθε «ρόλο» θέλεις τις αντίστοιχες δεξιότητες και βέβαια την ανάλογη εμπειρία και γνώση.

rebekka2

7. Σε κάθε περίπτωση, η αξιολόγηση αποτελεί βασική παράμετρο του μοντέλου λειτουργίας της οδού Πειραιώς. Τι μορφή μπορεί να πάρει η συνεργασία σας – και κατ’ επέκταση και της People for Business – με την Νέα Δημοκρατία, σε περίπτωση που η τελευταία γίνει κυβέρνηση;

Η αξιολόγηση αποτελεί βασικό συστατικό της κουλτούρας του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όπως και δική μου, όπως και της People for Business. Και αυτό, γιατί χωρίς αξιολόγηση δεν μπορείς να γίνεις καλύτερος, δεν μπορείς να πας μπροστά. Μάλιστα, όπως σου είπα και παραπάνω, ακόμα και η ίδια η διαδικασία του Μητρώου αξιολογείται συνέχεια, με σκοπό να γίνεται καλύτερη. Έτσι, ο δεύτερος κύκλος συνεντεύξεων των στελεχών του Μητρώου θα τρέξει πιο βελτιωμένος σε σχέση με τον πρώτο κύκλο. Σε σχέση με το επόμενο βήμα, είναι πολύ νωρίς για απαντήσεις, γιατί όλες μας οι δυνάμεις είναι εστιασμένες στο να πετύχει το εγχείρημα αυτό, καθώς και ότι άλλο σχεδιάζουμε τώρα σε σχέση με το ανθρώπινο δυναμικό.

8. Μπορεί το συγκεκριμένο μοντέλο στελέχωσης του κόμματος, σε ευρύτερο πλαίσιο, να εφαρμοστεί και στην αξιολόγηση του δημόσιου τομέα;

Το μοντέλο αυτό αφορά στη στελέχωση, δηλαδή στη διαδικασία προσέλκυσης, επιλογής και αξιολόγησης στελεχών. Και σε αυτό το βαθμό, με τις κατάλληλες παραμετροποιήσεις, φυσικά και μπορεί να εφαρμοστεί. Τώρα, όσον αφορά στην αξιολόγηση και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού στο δημόσιο, εκεί χρειάζεται ένα νέο, ολοκληρωμένο, σύγχρονο και ευέλικτο σύστημα διαχείρισης της απόδοσης, που βέβαια προϋποθέτει άλλα πράγματα. Προϋποθέτει ξεκάθαρους ρόλους, δείκτες μέτρησης απόδοσης (kpi’s), μοντέλο δεξιοτήτων και συμπεριφορών, career paths. Με άλλα λόγια, προϋποθέτει μια δομημένη και ενιαία στρατηγική ανθρώπινου δυναμικού σε όλο τον δημόσιο τομέα και όχι μεμονωμένες , αποσπασματικές και μη συνδεδεμένες ενέργειες. Για αυτό και εγώ προσωπικά δεν συμφωνώ με τον όρο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης – γιατί εμπεριέχει την έννοια της αλλαγής, που από μόνη της προδιαθέτει αρνητικά και δημιουργεί αντιστάσεις. Και αυτό είναι απόλυτα λογικό, είναι συνυφασμένο με την ανθρώπινη φύση. Προσωπικά λοιπόν προτιμώ έναν όρο που να συνδέεται με την διαχείριση και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, κάτι το οποίο απεικονίζει εν τέλει και τον πραγματικό στόχο, ώστε να έχουμε ένα λειτουργικό δημόσιο τομέα και ευχαριστημένους πολίτες.

rebekka33

9. Πώς αξιολογείς, με βάση την δεδομένη εμπειρία σου, τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως συνεργάτη και πώς ως πολιτικό;

Ως συνεργάτης, είναι μάλλον από τους καλύτερους που έχω συναντήσει στα 22 χρόνια της καριέρας μου. Είναι συγκεκριμένος (ο ορισμός του «effective meeting»!), λειτουργεί μεθοδικά, με στόχους και χρονοδιαγράμματα – κάτι που αποδεικνύεται και από το τι έχει πετύχει. Και κάτι εξ ίσου σημαντικό: εμπιστεύεται τους συνεργάτες που επιλέγει, για την εμπειρία και την τεχνογνωσία τους. Σε βαθμό που μερικές φορές, εγώ προσωπικά θα ήθελα να έχω λίγο περισσότερο από τον χρόνο και την καθοδήγησή του – αλλά όταν «παραπονιέμαι» και του το λέω, αντιλαμβάνομαι ότι αυτό συμβαίνει ακριβώς επειδή σε εμπιστεύεται, ακριβώς επειδή σου λέει με τον τρόπο του «προχώρα, ξέρω ότι θα το κάνεις καλά». Ως πολιτικός, έχει εξαιρετικά δομημένη προσέγγιση, διαβάζει, ενημερώνεται για τα πάντα και λειτουργεί και πάλι απόλυτα τεχνοκρατικά. Αυτός είναι και λόγος που εμπνέει εμπιστοσύνη. Αν με ρωτάς αν είναι ο πολιτικός που παρασύρει τα πλήθη να τον ακολουθήσουν, θα σου πω, ότι μάλλον όχι. Το Κυριάκο τον ακολουθείς γιατί τον εμπιστεύεσαι, γιατί ξέρεις ότι αυτό που θα σου πει, αυτό ισχύει, γιατί αποπνέει σταθερότητα και αξιοπιστία. Και νομίζω ότι αυτό είναι που χρειαζόμαστε πλέον.

10. Είναι, κατά τη γνώμη σου, η αξιολόγηση με αντικειμενικά κριτήρια απάντηση, σήμερα που το κοινό διεθνώς συναρπάζεται από την ανακρίβεια και η εξαπάτηση τού ασκεί μια ακατανίκητη έλξη, με απόδειξη την απίστευτη άνθιση των ψευδών ειδήσεων;

Είναι. Γιατί είναι το μόνο που τελικά σου δημιουργεί εμπιστοσύνη και σε κάνει να αισθάνεσαι ασφάλεια. Καλύτερα να ξέρεις πού πηγαίνεις, να ξέρεις ότι θα πας 5 χιλιόμετρα χωματόδρομο πριν βγεις στην άσφαλτο, για να ξέρεις με τι ταχύτητα θα πας, για να υπολογίσεις την ώρα που θα φτάσεις, αν μπαίνει το αυτοκίνητό σου σε χωματόδρομο ή αν θα πάθεις ζημιά, αν θα σκονιστείς ή όχι, παρά να σου πει κάποιος «Ά, μην ανησυχείς, μια χαρά είναι ο δρόμος, πήγαινε» και να βρεθείς προ εκπλήξεως. Οι ψευδές ειδήσεις σε κάνουν να περνάς καλά για λίγο, να χαίρεσαι, αλλά, οκ, μέχρι εκεί. Μετά; Εξ άλλου, ποιος δεν θέλει να αξιολογείται, αν ξέρει ότι αυτό συνδέεται με την ανάπτυξή του; Αν ξέρει ότι μέσα από αυτό, θα ωφεληθεί στο τέλος της ημέρας. Να σου δώσω ένα απλό παράδειγμα: Είμαστε και οι δύο ξυλοκόποι και μας στέλνει το αφεντικό μας στο δάσος, με μια καρότσα να την γεμίσουμε με ξύλα: εσύ είσαι μυώδης, αντέχεις, κόβεις ξύλα, κουράζεσαι, γεμίζεις το καρότσι. Εγώ ως πιο «καχεκτική» πάω στο δάσος, παραπονιέμαι ότι κουράζομαι, τρώω τα μανταρίνια μου, κόβω και κανένα κουτσουράκι που και που, αλλά μέχρι εκεί. Γυρνάμε την καρότσα γεμάτη ξύλα, ευχαριστημένο το αφεντικό, μας λέει «μπράβο παιδιά» μας πληρώνει, όλα καλά! Πόσο χαρούμενη είσαι που κι εσύ κι εγώ πήραμε τα ίδια λεφτά, ακούσαμε το ίδιο μπράβο; Μάλλον κορόιδο αισθάνεσαι – και την άλλη φορά, μανταρίνια θα τρως κι εσύ στο δάσος και κούτσουρα μηδέν, πάει η παραγωγικότητα και τι θα πουλήσει μετά η εταιρεία; Από πού θα έχει έσοδα; Tελικά, η εταιρεία θα κλείσει, θα κάνει απολύσεις, πάει η δουλειά, στο δρόμο και οι δύο – κι εσύ που αρχικά δούλευες, κι εγώ που την άραζα. Ενώ αν υπήρχε αξιολόγηση, εσύ θα συνέχιζες να έχεις δουλειά, γιατί θα αμειβόσουν ανάλογα, η εταιρεία θα συνέχιζε να λειτουργεί, το πρόβλημα θα το είχα εγώ, που όμως τεμπέλιαζα.  Αυτό λοιπόν διασφαλίζει η αξιολόγηση. Μην νομίζεις ότι η πραγματική οικονομία είναι πολύ μακριά από το παράδειγμα που σου έδωσα – το αντίθετο. Την αξιολόγηση πρέπει να την ζητάμε, όχι να μας την επιβάλουν. Για να γίνουμε όλοι καλύτεροι.

11.  Πώς σχολιάζεις το debate που ξέσπασε μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ ΝΔ για το Μητρώο Πολιτικών Στελεχών; Κατά τον ΣΥΡΙΖΑ αμφισβητείται η ασφάλεια των πολιτών και αποτελεί παραβίαση προσωπικών δεδομένων η ανάρτηση των στοιχείων τους, όπως η πλήρης ημερομηνία γέννησης. Ποια είναι η τοποθέτησή σου;

Το θέμα θεωρώ ότι είναι καθαρά πολιτικό και για το λόγο αυτό η Νέα Δημοκρατία θα παρέχει την απαραίτητη ενημέρωση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα – και νομίζω ότι το έχει ήδη κάνει με βάση το άρθρο 23 Π.Δ. 26/2012 και το Ν. 2472/1997. Εγώ μπορώ να σου απαντήσω καθαρά τεχνοκρατικά, με βάση την γνώση και την εμπειρία μου από τον χώρο της διαχείρισης προσωπικών – και όχι ευαίσθητων – δεδομένων. Η διαδικασία είναι διασφαλισμένη σε κάθε στάδιο, από τεχνοκρατικής πλευράς. Στο πρώτο στάδιο, μιλάμε καθαρά για κάποια στοιχεία που εφόσον καταχωρήσεις εσύ προσωπικά το όνομά σου, επίθετο κλπ, σου εμφανίζει πολύ λιγότερα και από αυτά που είναι στους εκλογικούς καταλόγους του ΥΠΕΣ και είναι αναρτημένα στο site του Υπουργείου για κάθε πολίτη. Εκτός και αν είναι παράνομο και αυτό, οπότε εκεί αλλάζει το πράγμα. Στη συνέχεια για να ολοκληρωθεί η καταχώρηση, κάθε αιτών επιλέγει ότι «Δηλώνω επίσης ότι επιτρέπω την επεξεργασία των στοιχείων από το μητρώο μελών σύμφωνα με το νόμο 2472/97 και το ισχύον καταστατικό της Νέας Δημοκρατίας» Και βέβαια όσον αφορά τα επόμενα στάδια, κάθε αξιολογητής υπογράφει σύμφωνο εμπιστευτικοτητας ως προς την διαχείριση των στοιχείων.