Η ανταγωνιστικότητα ως «αναγκαιότητα»: Πιο φιλόδοξη ΕΕ για επενδύσεις και ενιαία αγορά
Σε μια συγκυρία αυξανόμενου γεωοικονομικού ανταγωνισμού με ΗΠΑ και Κίνα, οι ηγέτες της ΕΕ έστειλαν μήνυμα επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων, θέτοντας στο επίκεντρο επενδύσεις, ενιαία αγορά και στρατηγικούς τομείς.
Ανταγωνιστικότητα ως «αναγκαιότητα»
Μετά την άτυπη Σύνοδο Κορυφής στο κάστρο Άλντεν Μπίζεν στο Βέλγιο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Αντόνιο Κόστα, τόνισε ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά αναγκαιότητα.
Οι ηγέτες συμφώνησαν να καταλήξουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, αναγνωρίζοντας ότι η ενιαία αγορά παραμένει κατακερματισμένη και με σημαντικά κενά. Η ολοκλήρωσή της θεωρείται προϋπόθεση για υψηλότερη παραγωγικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη.
Το «28ο καθεστώς» και η ευρωπαϊκή προτίμηση
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο λεγόμενο «28ο καθεστώς», ένα ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο και στις 27 χώρες της ΕΕ.
Παράλληλα, συζητήθηκε η έννοια της «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς, με τον Κόστα να διευκρινίζει ότι θα εφαρμοστεί αναλογικά και στοχευμένα, μετά από εις βάθος ανάλυση. Την ίδια στιγμή, επιβεβαιώθηκε η δέσμευση της ΕΕ σε ανοιχτή, αλλά πιο στρατηγική εμπορική πολιτική.
Επενδυτικό έλλειμμα και Ένωση Αποταμιεύσεων
«Δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστικότητα χωρίς περισσότερες επενδύσεις», σημείωσε ο Αντόνιο Κόστα, αναγνωρίζοντας το σοβαρό επενδυτικό έλλειμμα της Ευρώπης.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η επιτάχυνση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η πρώτη φάση – ενοποίηση αγορών, εποπτεία και τιτλοποίηση – θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο.
Σε περίπτωση καθυστερήσεων, η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα «ενισχυμένης συνεργασίας», ώστε ομάδα κρατών-μελών να προχωρήσει ταχύτερα.
Ευρωπαϊκοί «πρωταθλητές» και νέοι κανόνες συγχωνεύσεων
Η φον ντερ Λάιεν έθεσε ως στόχο τη δημιουργία «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» ικανών να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τον Απρίλιο αναμένεται να παρουσιαστούν νέες κατευθυντήριες γραμμές για συγχωνεύσεις, με έμφαση στην παγκόσμια – και όχι μόνο ευρωπαϊκή – διάσταση της αγοράς. Παράλληλα, προανήγγειλε το Industrial Accelerator Act, το οποίο θα ενσωματώνει και την έννοια της ευρωπαϊκής προτίμησης.
Ενέργεια και αγορά άνθρακα
Η ενέργεια αποτέλεσε κεντρικό θέμα των συζητήσεων. Η στρατηγική περιλαμβάνει ενίσχυση υποδομών και διασυνοριακών δικτύων, αλλά και επανεξέταση του σχεδιασμού της αγοράς και του μηχανισμού τιμολόγησης.
Αρκετά κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών η Ιταλία, ζήτησαν μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, υποστηρίζοντας ότι το ισχύον σύστημα επιβαρύνει υπέρμετρα τη βιομηχανία, ιδίως μέσω της σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO₂.
