Τραμπ προς Ιράν: «Κλείστε συμφωνία ή θα υπάρξουν συνέπειες»
Νέα προειδοποίηση προς το Ιράν απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ, τονίζοντας ότι η Τεχεράνη θα βρεθεί αντιμέτωπη με «συνέπειες» εάν δεν καταλήξει σε συμφωνία, λίγες ώρες πριν από τις συνομιλίες αντιπροσωπειών των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στη Γενεύη.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους εντός του Air Force One, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συμμετάσχει «έμμεσα» στις διαπραγματεύσεις και τις χαρακτήρισε «πολύ σημαντικές», εκτιμώντας παράλληλα ότι η ιρανική πλευρά επιθυμεί συμφωνία. «Δεν νομίζω ότι θέλουν τις συνέπειες του να μην επιτευχθεί συμφωνία», ανέφερε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών έχουν μεταβάλει τους συσχετισμούς.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, καθώς οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει δεύτερο αεροπλανοφόρο στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο παρατεταμένης στρατιωτικής επιχείρησης σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Το αγκάθι του εμπλουτισμού ουρανίου
Οι διαπραγματεύσεις είχαν παγώσει πριν από τις αμερικανικές επιθέσεις του Ιουνίου, λόγω της απαίτησης της Ουάσινγκτον η Τεχεράνη να εγκαταλείψει πλήρως τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός της. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η συνέχιση του εμπλουτισμού αποτελεί δρόμο προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Ο Τραμπ αναφέρθηκε ευθέως στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων το περασμένο καλοκαίρι, λέγοντας πως «θα μπορούσαμε να είχαμε συμφωνία αντί να στείλουμε τα B-2 για να εξουδετερώσουν το πυρηνικό τους δυναμικό, αλλά έπρεπε να τα στείλουμε». Πρόσθεσε ότι ελπίζει αυτή τη φορά «να γίνουν πιο λογικοί».
Από την πλευρά του Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Άμπας Αραγτσί, ο οποίος βρίσκεται στη Γενεύη, δήλωσε μέσω ανάρτησης στο X ότι η χώρα του επιδιώκει «μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι «η υποταγή υπό απειλές δεν βρίσκεται στο τραπέζι».
Ερωτήματα για τα αποθέματα και το Στενό του Χορμούζ
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας ζητά εδώ και μήνες από την Τεχεράνη να δώσει εξηγήσεις για την τύχη περίπου 440 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, καθώς και να επιτρέψει την πλήρη επανέναρξη των επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων τριών βασικών εγκαταστάσεων που βομβαρδίστηκαν τον Ιούνιο.
Παράλληλα, το Ιράν επαναλαμβάνει την απειλή ότι θα μπορούσε να κλείσει το Στενό του Χορμούζ σε περίπτωση νέας επίθεσης, εξέλιξη που θα έθετε σε κίνδυνο περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου. Τη Δευτέρα, η Τεχεράνη πραγματοποίησε στρατιωτική άσκηση στο στενό, προκαλώντας ανησυχία σε αραβικά κράτη του Κόλπου, τα οποία καλούν σε αποκλιμάκωση και διπλωματική λύση.
Δύσκολη διαπραγμάτευση με περιορισμένα περιθώρια
Παρά τις εκτιμήσεις Τραμπ ότι το Ιράν θέλει συμφωνία, τα εμπόδια παραμένουν σημαντικά. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να διευρύνει την ατζέντα των συνομιλιών και σε μη πυρηνικά ζητήματα, όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, κάτι που το Ιράν απορρίπτει κατηγορηματικά.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας από την Ουγγαρία, εμφανίστηκε επιφυλακτικός: «Υπάρχει ευκαιρία για μια διπλωματική συμφωνία, αλλά δεν θέλω να την υπερεκτιμήσω. Θα είναι δύσκολο». Όπως σημείωσε, «είναι εξαιρετικά περίπλοκο να επιτευχθούν πραγματικές συμφωνίες με το Ιράν».
